Help
Index

 Maarten Maartensz:    Philosophical Dictionary | Filosofisch Woordenboek                      

 L - Leugen


 
Leugen: Welbewuste bewering van een onwaarheid.

Het fundament van alle sociaal wenselijk, gewenst en gebruikelijk gedrag, vooral in Nederland. (Koningin  Beatrix: "In Nederland heerst de leugen". Multatuli: " ..'t Zal niet gezegd worden dan niemand de ziekte aantastte, de rotte ziekte waaraan dit Volk lydt: de LEUGEN. Ik zal doen wat ik kan..".)

Een kenmerkend verschil tussen debielen en genieën enerzijds en alle anderen anderszijds: De doorsnee mens leeft en probeert maatschappelijk te overleven volgens het beginsel Geloof wat de autoriteiten willen, of doe alsof. (Zie: Conformisme.)

Doorsnee-mensen plegen alléén authentiek eerlijk te zijn indien zwaar beschonken of (naar eigen mening) geheel alleen en onbespied. Ze hebben daar ook heel goede en begrijpelijke redenen voor: De doorsnee die hen omringt bestaat immers uit leugenaars, rollenspelers en aanstellers, vrijwel altijd van een fundamenteel totalitair gemoed; sterk genegen elkaar te nivelleren, discrimineren en controleren; en intelligent noch beschaafd noch welwillend tegen wie afwijkt van de doorsnee.

De leugen - doen alsof, meespelen met de meute, huichelen omwille van de lieve sociale vrede, voor het welzijn van de groep de buitenstaander bedriegen, vals zijn uit beleefdheid of wellevendheid etc. - speelt een zeer fundamentele rol speelt in het gewone maatschappelijke verkeer, en het gewone maatschappelijke verkeer is niet mogelijk is zonder een grote hoeveelheid welbepaalde en welbekende leugens, die overwegend samenhangen met het algemeen onderkende handhaven van het groepsbelang tegen buitenstaanders.

"Want, myn zoon, aldus is de mensch geschapen, dat hy veel onreins kan slikken, doch geenszins uwe woorden òver onreinheid." (Multatuli, Idee 374)

Het recept voor maatschappelijk geluk, welstand en status is, volgens het woord van Lord Chesterfield tegen zijn zoon: "If you want to be pleased, please!".

Kortom, het  recept voor maatschappelijk geluk, welstand en status is dit: " let op uw zeggen, meer dan op uw doen, en het zal u wèlgaan ". (Multatuli, Idee 374)

Doe wat je wilt - bedrieg je buren, veracht de dominee, schop je vrouw, trap je medemensen ... maar doe het altijd met een uitgestreken braaf gezicht, uit naam van de waan van de dag, met keurige kleren en zonder ooit uitgesproken kritiek te leveren op wie ook van enig aanzien "en het zal u wèlgaan in den winkel". Zó is het en zo is het altijd geweest, en zal pas veranderen als de menselijke doorsnee intelligenter is dan ze tot nu was. Tot dan zal de leugen de basis van het maatschappelijke zijn.

 


Zie ook: Acteur, Autoriteit, Doorsnee, Eerlijkheid, Liegen, Persoon, Rollenspel, Waarheid, Nederland, Nederlanders.


Literatuur:

Goffman, Multatuli

 Original: Jul 25, 2004                                                 Last edited: 12 December 2011.   Top