Idee 1144.                                                


Wouter, overigens... goed, of althans niet volstrekt ziek nog, zou 'r geen grein boozer om geworden zyn, al ware... de likeur van den hoogstberoemden Nederlander Fockink nog 'n graad of wat sterker geweest. 

Hierom zeker veroorloofde zich de guitige Fancy te lachen. En ze wrong zich nog altyd de handen in 't minst niet, zy die toch blyk gaf van strengheid, door zich verstoord te toonen over Wouter's felonie van den vorigen dag! [1]

Fancy was, en is... liberaal! [2]

Te liberaal?

Voyons!

Beste lezer - ik bedoel: gy die onder al m'n lezers de minst-onoprechte zyt - stel u eens op 'n plaats waar zeer veel menschen voorbygaan. En houd boek!

Tel, weeg, meet en noteer de tranenstroomen die al dezen voorbygangers langs wang en kleeren gudsen. Tel de paren gewrongen handen, de dozynen wanhopighedens, de duizenden gescheurde opperkleeren, de legioenen opengereten boezems...

Verzamel eens al de asch die de voorbygaande dames en heeren zich op 't hoofd strooiden sedert den misstap van de bekende soort, die eenmaal voor elk hunner de traditioneele eerste was...

Komponeer vertwyfelings-hymnen uit al 't geween, 'n de profundis uit het gekners der tanden...

Bevolk 'n zologisch muzeum met al de wurmen die 't gezelschap inkommodeeren met hardnekkig knagende onsterfelykheid...

En dan...

Zeg eens, minst-onoprechte lezer, vertoont zich niet, by de statistiek van al dien berouwjammer, onze aarde als 'n vrhel? Als 'n pleisterplaats van verdoemden? [3]

Toch kan en moet al die zoo zorgvuldig opgezamelde ellende slechts gevolg zyn van nederlaagjes als die waarmee Wouter bedreigd werd, van krizes als waaraan hy was blootgesteld.

Want... zulke krizes en zulke nederlagen bestaan! Ze liggen in den aard der dingen, en laten zich zoomin vernietigen - 't kinderachtig wgdenken helpt niet! - als 'n atoom of 'n zon. Zoomin loochenen als wiskunstige waarheid.

Wie nu by zoodanige mensch-inspektie al de genoemde akeligheden niet ontwaart, wie niet stuit op de sporen die de zonde nalaat, op zlke sporen van zlke zonden... [4]

Want er zyn anderen wier hoogtreurige beteekenis ik niet ontkennen mag, helaas!

Wl, hy moet erkennen dat Fancy groot gelyk had de zaak luchtigjes optenemen, en niet den minsten last te geven tot het ilico op-stapel zetten van 'n goferhouten ark, van-binnen en van-buiten bepekt met pek. [5]

Onder ons gezegd - en niet gebleven, naar ik hoop! - het komt me voor, dat de god van Genesis VI [6] zich kleingeestig aanstelde, en dat het z'n eer niet te n zou geweest zyn ter-school te gaan by Fancy.

Maar... sterk ws de likeur, dit is waar!

En dat Wouter er meer van dronk dan goed was - voor z'n maag vooral! - is ook waar.

Hy verloor dan ook iets van z'n bedeesdheid, en antwoordde een-en-ander op de praatjes van juffrouw Laps, die hiermee zeer in haar schik was, al bleek er dan ook telkens dat zy en haar kleine gast niet uit denzelfden sleutel zongen.

Dat zou straks wel beteren, hoopte ze.


[1] zy die toch blyk gaf van strengheid, door zich verstoord te toonen over Wouter's felonie van den vorigen dag!

Namelijk Wouter's nalatigheid Femke aan te spreken of over haar te spreken toen hij uitvond dat ze bij dokter Holsma werkte als kindermeisje. Zie 1130.
 


[2] Fancy was, en is... liberaal!

Waar - natuurlijk - "liberaal" te begrijpen is als: vrijzinnig, vrijheidslievend.
 


[3] Zeg eens, minst-onoprechte lezer, vertoont zich niet, by de statistiek van al dien berouwjammer, onze aarde als 'n vrhel? Als 'n pleisterplaats van verdoemden?

Hier verwoordt Multatuli behoorlijk nauwkeurig wat de protestanten beweren dat het aards bestaan zou zijn voor iedereen, als gevolg van de menselijke zondeval in het paradijs. En zijn punt is natuurlijk dat, altijd afgezien van de echt godsdienst-waanzinnigen en ziekelijk depressieven en gedeprimeerden, "onze aarde" gewoonlijk niet "als 'n vrhel" verschijnt aan wie er op leeft, al kan dat bij gelegenheid wel zo zijn.

Zie het volgende punt:
 


[4] Wie nu by zoodanige mensch-inspektie al de genoemde akeligheden niet ontwaart, wie niet stuit op de sporen die de zonde nalaat, op zlke sporen van zlke zonden...

Zie [3]: Zo iemand kan dan inzien dat het verhaal dat de domines doen niet rijmt met de alledaagse menselijke ervaring.
 


[5] .. van-binnen en van-buiten bepekt met pek.

Dit heb ik er uit gehaald om te illustreren dat Multatuli, die veel aandacht aan zijn teksten besteedde - en kennelijk meer dan hij bij gelegenheid graag mocht voorgeven - toch wel eens een steekje liet vallen, dat ook bij correctie niet hersteld werd: "bepekt met teer" is niet minder tautologisch maar wel beter, en "bepekt" is meer dan voldoende om te weten welke substantie het betreft.

Idee 1144.