Idee 950.                                                


Na m'n vertrek van Lebak alzoo - voor en na 't schryven van den Havelaar - zwierf ik rond...  [1]

Mémoires schryf ik niet, voor Publiek niet! Ik wil 't gedragen leed niet blootstellen aan 't filisterig ‘mooi’ waarmee nederlandsche lezers gewoon zyn zich te vermeien in de smart... van 'n ander. [2] Doch waar het te-pas komt een-of-ander aantehalen ter toelichting van de omstandigheden die ik goedvind te openbaren, zal ik dit doen. Ik heb gezegd dat ik niets beneden my stelde. Het kan dienen om m'n hoogmoed beter te doen begrypen, en dus te billyken. [3]

Ik was te Brussel, en vernam dat er 'n klerk noodig was by 't fransche konsulaat te Nangasaki.

M'n gezin leed gebrek.

Tot m'n groote vreugde bleek er dat men voor deze betrekking iemand zocht die hollandsch verstond. Met zeer veel moeite verschafte ik my 't noodige geld om naar den Haag te reizen, en wendde my tot... Duymaer van Twist!

M'n gezin leed gebrek. 

Ik verzocht hem my aantebevelen by den franschen gezant.

M'n gezin leed gebrek.

Hy maakte eenige zwarigheid: ‘omdat hy den franschen gezant niet kende’ naar-i zeide, doch eindelyk beloofde hy werk te zullen maken van m'n verzoek.

Ik wachtte!

Lezer, weet ge by-ondervinding wat het zeggen wil: te wachten in 'n hôtel? Te wachten, als elke beet vergald wordt door de onzekerheid of men middel zal weten te vinden die beet te betalen? Te wachten, als vrouw en kinderen hongeren? [4]

Na vele dagen wachtens op die wijze, deelde hy my in 'n brief mee, dat de zaak hem bezwaarlyk voorkwam: ‘omdat hy niet wist of ik bedreven genoeg was in de fransche taal?’ [5]

Ik werd misselyk, en antwoordde dat ook ik hiervan niet zeker was. Zeker zag de stumpert my aan voor 'n boerenprokureur, 't verheven vak waarin hy zoo uitmuntte, toen de Natie meende hem te kunnen gebruiken, eerst als Volksvertegenwoordiger, vervolgens als Onderkoning van Insulinde!

Wat er gedurende deze aanraking met den ellendeling méér gebeurde, ga ik nu voorby, omdat het me stuit zaken te behandelen die niet geheel-en-al thuis-hooren op publiek terrein. [6] Toch zal ik 't misschien eenmaal zeggen, mits hy de goedheid hebbe daarop aantedringen. Komaan, gewezen Onderkoning van Insulinde, die zoo zwaar tilt aan 'n beetje Fransch! 't Is waar, gyzelf hebt in vyf jaren tyds niet kunnen leeren één woord maleisch te spreken!

Zy die meenen dat ik den man te veel eer bewys door me zoo dikwyls met hem bezig te houden, worden verwezen naar 't Naschrift van m'n eerste brochure over Vryen-arbeid, waarin ik hem benoemde tot vertegenwoordiger der nederlandsche... eigenaardigheden die ik bestryd. [7]


[1] Na m'n vertrek van Lebak alzoo - voor en na 't schryven van den Havelaar - zwierf ik rond...  

Zoals ik eerder opmerkte is nauwelijks bekend wat M. deed van 1857 tot eind 1859, tegen welke tijd hij in Brussel op een zolderkamertje de Max Havelaar schreef in een paar maanden. De rest van Multatuli's leven is beter gedocumenteerd dan deze paar jaar. 

Ik neem aan dat de beste gissing is dat hij rondreisde door Europa; met jonge vrouwen in aanraking kwam (zie de zeeziekte-vertelling, Adèle Pluribus, en meer feitelijk, ook gedocumenteerd in de VW, Ottilie Coss); regelmatig hotelrekeningen niet betaalde door zonder adres en zonder betaling te vertrekken; en geld poogde te verdienen door gokken in casino's en daar soms wel en meestal niet slaagde. Kortom - een romantisch bestaan dat hij liever geheim hield.


[2] Mémoires schryf ik niet, voor Publiek niet! Ik wil 't gedragen leed niet blootstellen aan 't filisterig ‘mooi’ waarmee nederlandsche lezers gewoon zyn zich te vermeien in de smart... van 'n ander.

Het is feitelijk héél jammer dat M. geen mémoires schreef, want deze hadden bijzonder fraai kunnen zijn, zeker indien ze eerlijk en volledig geweest waren. Maar het is waar dat het in zijn tijd alleen schande-geroep, moeilijkheden en discriminatie en vervolging opgeleverd zou hebben.


[3] Doch waar het te-pas komt een-of-ander aantehalen ter toelichting van de omstandigheden die ik goedvind te openbaren, zal ik dit doen. Ik heb gezegd dat ik niets beneden my stelde. Het kan dienen om m'n hoogmoed beter te doen begrypen, en dus te billyken.

Voor hoogmoed zie 220 e.v. maar ook [1]: Multatuli verzweeg wel degelijk sommige dingen, en stelde andere fraaier voor dan hij kon weten dat ze waren. Het lijkt overigens waarschijnlijk dat hij dat laatste overwegend onbewust deed: Diverse mensen die hem goed kenden hebben herhaaldelijk opgemerkt dat hij niet loog maar wel sterk neigde tot het zien van de werkelijkheid in z'n eigen termen en volgens zijn eigen gevoelens - zoals iedereen, trouwens, wat alleen pleegt op te vallen in wie afwijkt van de rest, meestal met pijnlijke gevolgen voor de afwijker.


[4] Lezer, weet ge by-ondervinding wat het zeggen wil: te wachten in 'n hôtel? Te wachten, als elke beet vergald wordt door de onzekerheid of men middel zal weten te vinden die beet te betalen? Te wachten, als vrouw en kinderen hongeren?

Het is waar dat wachten op iets vaak behoorlijk gruwelijk is, zoals het ook waar is dat de verwachting vaak geen goede maat voor de werkelijkheid is.

Hoe het zij: M. heeft vaak in hotels gewacht op goed nieuws over wéér een min of meer wild plan om verbetering in zijn toestand te brengen, en meestal kwam dat goede nieuws niet, en als het wel kwam dan was het een illusie.


[5] Na vele dagen wachtens op die wijze, deelde hy my in 'n brief mee, dat de zaak hem bezwaarlyk voorkwam: ‘omdat hy niet wist of ik bedreven genoeg was in de fransche taal?’

We spreken hier van een voorwendsel van Duymaer van Twist om niets te doen. Ook ik heb te veel van dergelijke voorwendselen van Nederlandse bestuurders mogen horen of lezen om hun menselijke plicht niet te doen.

Ik vrees dat het voor de zachtvoelende, humane, vergevingsgezinde en nobel van inborst zijnde Nederlander die mij leest een tot droefheid stemmende mededeling zal zijn als ik zeg wat ik meen -  en ik schrijf als academisch bekwaamd psycholoog, voor wie daar waarde aan hecht: Dat men  zonder een bovenmatig kwantum aan sadisme - aan het genoegen scheppen in het lijden van anderen; aan het toebrengen van leed; kortom aan eigen welbewuste malevolentie zoals gedefinieerd door Cicero: "Malice is pleasure derived from another's evil which brings no advantage to oneself"; aan leedvermaak, kortom - géén bestuurder wordt in Nederland, en geen ambtenaar blijft in Nederland.

Wie het ànders ziet in Nederland - zoals de meesten - heeft Multatuli's ervaringen met Nederlanders niet; heeft mijn ervaringen met Nederlanders niet ... of is een Nederlands bestuurder of ambtenaar.

In Nederland, en wellicht ook daar buiten, maar zeker in Nederland, zijn het de schoften en parasieten die bestuurder en ambtenaar zijn, worden en blijven, en zo is het geweest sedert eeuwen.


 [6] Wat er gedurende deze aanraking met den ellendeling méér gebeurde, ga ik nu voorby, omdat het me stuit zaken te behandelen die niet geheel-en-al thuis-hooren op publiek terrein.

Zie [2].


[7] Zy die meenen dat ik den man te veel eer bewys door me zoo dikwyls met hem bezig te houden, worden verwezen naar 't Naschrift van m'n eerste brochure over Vryen-arbeid, waarin ik hem benoemde tot vertegenwoordiger der nederlandsche... eigenaardigheden die ik bestryd.

Zie [5]. Er is hier trouwens meer op te merken in het kader van de algemene slechtheid en domheid van de mens, in het bijzonder van de Nederlandse mens, en in het allerbijzonderst van de Nederlandse bestuurder en ambtenaar dat ik hier en nu oversla. Alleen dit nog, o naïeve lezer die in Nederland blijft wonen uit domheid, lafheid, eigenbelang, of vanwege persoonlijk succes en welstand als bestuurder, ambtenaar, drugshandelaar, voetballer of Media-Persoonlijkheid: Het zijn de schoften en parasieten die bestuurder en ambtenaar worden en blijven, in Nederland, en zo is het geweest sedert eeuwen. 

Nederland is een heilstaat voor drugshandelaren, media-persoonlijkheden, voetballers, junken, volkszangers, en corrupte of incompetente ambtenaren en politici, die er dan ook allen veel baat, roem en rijkdom vinden. Wie echter werkelijk intelligent en behoorlijk is heeft niets in Nederland te zoeken behalve z'n eigen verderf, en zal er niets vinden dan hoon, tegenwerking en schijnheilige discriminatie, en adviseer ik dringend zijn talenten in een beschaafder of althans minder verworden buitenland - ze bestaan! - nuttig te gebruiken.

Voor IQs boven de 115 is Nederland levensgevaarlijk en levensbedervend. Het is daarom maar héél gelukkig voor talloos veel miljoenen Neerlanders dat de Godheid die Neerland bestiert er op toe ziet dat vrijwel geen Nederlander intelligent genoeg is om de verwording van Nederland te begrijpen en eerlijk onder ogen te zien, en dat de voorgangers die Neerland heeft graag en vaak en geloofwaardig voor Neerlanders mogen en kunnen liegen, en dat het gewone volk, al xtc slikkend, hennep kwekend, Heineken zuipend en RLTV kijkend daar zéér gelukkig en voldaan mee is. Aan al hùn verlangens zijn immers voldaan en al hùn noden zijn immers bevredigd, in deze heilstaat van junken, randdebielen en corrupte bestuurlijke leugenaars die 'Nederland' heet. Of ik een pessimist ben, lezer? Ik overleefde de schunnige drugscorruptie van B&W van Amsterdam.

Idee 950.