Idee 939.                                                
 

Ik ben 't niet eens met Larochefoucauld, dat huichelary de hulde wezen zou, die ondeugd aan de deugd bewyst. Ze is eenvoudig de hulde aan 't belang. [1]


[1] Ik ben 't niet eens met Larochefoucauld, dat huichelary de hulde wezen zou, die ondeugd aan de deugd bewyst. Ze is eenvoudig de hulde aan 't belang.

Tsja. Maar waarom dan gesproken van hulde? Er valt meer voor La Rochefoucauld's versie te zeggen - behalve dat ik ook niet zo'n groot gelover ben in de deugdzaamheid van de meerderheid, waarin ik het trouwens eens ben met de Christenen, die het aan de zondeval wijten, en dus de schuld aan een ander geven.

En 't is ook niet dat ik de meerderheid voor slecht houd, want dat vergt meer moed of intelligentie dan de meerderheid heeft: De meerderheid is conformistisch, en dus deugdzaam onder de deugdzamen en kannibaal onder de kannibalen. De meerderheid huichelt gewoonlijk dat ze iets zijn dat ze alleen of voornamelijk doen alsof ze zijn.

Trouwens: Wat goed en deugdzaam is, in beginsel, in de normale praktijk, is wat de leiders en voorgangers willen en zeggen, en wat de doorsnee nazegt en nadoet. Het is in het bijzonder goed om te doen, praten en ogen als de meerderheid doet, praat en oogt.

La Rochefoucauld was dus ook te optimistisch: Huichelarij is de norm en conformisme de gewoonte, omdat de deugd vrijwel overal vrijwel altijd in conformisme aan de leiders en de meerderheid bestaat, en deze deugd niet kān bestaan zonder wijdverbreid gehuichel: De deugd is de huichelarij waarmee het conformisme zich voor beter uitgeeft dan het is. (Zie ook onder 110).

Idee 939.