Idee 1003.                                                


Wat 'n genie is, weet ik nog altyd niet. [1] En evenmin weet ik wat men 'n genie noemt. De afwykingen in opvatting zyn te groot dan dat we daarop 'n redelyk besluit zouden kunnen gronden. Ik geef het op! 

Maar wel meen ik iets te weten van zeker soort van uitstekendheid die door eenigen voor genie wordt aangezien.

Ze is 'n uitvloeisel van werkzaamheid en geduld, d.i. van aanhoudende inspanning. [2] Ook hierop weder is
57 van volle toepassing. De ouden hadden ongelyk, hun Prometheus voortestellen als 'n huisdief. Wat-i deed was geen handgreep, geen welgelukte coup. Het was 'n moeitevolle afmattende gevaarlyke expeditie die hem z'n lever kostte, d.i. hatinja [*] of naar ònze uitdrukkingswyze: z'n hart!  

Na al 't niet weten in m'n vorig nummer, na al dat vruchteloos zoeken naar wat opheldering door 't spraakgebruik te raadplegen, is het niet onaardig eenig licht te ontdekken waar we 't niet zoeken zouden. De misschien allerlaagste opvatting van 't hier behandelde woord, vindt men in de volks-uitdrukking - ach, hoever zyn we op-eenmaal van Prometheus! - ‘die jongen heeft geen genie in leeren!’

Juist! Hy is lui.

Ik zie dat m'n vriend Roorda - hy weet iets meer van me dan Publiek! - my 'n ‘koppig koraaldiertje’ noemt. Op 't instinkt na, dat ik niet mee ter-wereld bracht, neem ik deze vergelyking dankbaar aan. Ze is zeer vereerend. Wat moet zoo'n beestje vermoeid zyn! Zou 't óók last hebben van wangunstige kameraadjes die z'n arbeid bederven onder voorwendsel dat-i door buitengewone geboorte alle aanspraak verloor op Recht?

[*] Noot van 1876. In 't Oosten worden de psychische aandoeningen waarvan naar òns taaleigen - en meening? - het hart de zetel is, toegeschreven aan de lever. De bedoeling der mythe is, Prometheus' lot te beschryven als ‘hartverscheurend.’ [3]


[1] Wat 'n genie is, weet ik nog altyd niet.

Zie onder 1002 voor mijn antwoorden.


[2] Maar wel meen ik iets te weten van zeker soort van uitstekendheid die door eenigen voor genie wordt aangezien.
Ze is 'n uitvloeisel van werkzaamheid en geduld, d.i. van aanhoudende inspanning.

Dat is natuurlijk mogelijk, maar zoals ik het woord 'genie' gebruik is het dan een misvatting. En dat gebruik is ingegeven door het bestaan van mensen als Dürer, Pascal, Mozart, Gauss e.d. wier genie heel vroeg duidelijk was, en alleen verklaard kan worden door de aanname dat ze met iets geboren zijn waarmee vrijwel niemand geboren is.


[3] In 't Oosten worden de psychische aandoeningen waarvan naar òns taaleigen - en meening? - het hart de zetel is, toegeschreven aan de lever. De bedoeling der mythe is, Prometheus' lot te beschryven als ‘hartverscheurend.’

Dit is in ieder geval om twee redenen interessant: Als toelichting op de mythe van Prometheus (die het licht van de Goden stal om het aan de mensen te brengen, en aan een rots geketend werd als straf, met een adelaar die z'n lever wegvrat), en omdat het illustreert dat er enige wetenschappelijke voortgang is: Eeuwen lang hebben de mensen aan het hart of de lever wat nu vaststaat dat in het brein plaatsvindt. (Zo meende Aristoteles dat het brein als koeling dient.)

Idee 1003.