Idee 1001.                                                


Niet waar, ge vondt het kinderachtig in my, kleingeestig en bekrompen, dat ik me boos maakte over dat kleine stukjen in dat kleine krantje? Ge meent dat ik me door niet voldoend gewettigde drift vervoeren liet tot het gebruiken van te scherpe uitdrukkingen? Tot 'n onbesuisd se fâcher alzoo, dat 'n polemisch standpunt bederft? [1]

Inderdaad?

Welnu, ik ben tevreden met dat standpunt! Ik liet me niet vervoeren door wat men gewoon is - dikwyls ten-onrechte -‘drift’ te noemen. [2] Ik meen in-staat te zyn m'n uitdrukkingen te rechtvaardigen, en neem deze gelegenheid waar, om de in 257 opgesomde aandoeningen, aantevullen met: verontwaardiging, met de rechtmatige verstoordheid van iemand die in z'n dierbaarste belangen gekrenkt wordt. Want van zùlke belangen is hier spraak. [3]

Ik klaag de mannen die met hun allen dat arnhemsche ding samenknoeien, dien kollektieven niemand, van laaghartigheid aan.

En ik geef hun, hem, het - hoe heet het vod? - alle mogelyke voordeelige standpunten voor, die sommigen zich weten te verschaffen door ‘bedaardheid.’ Zy, hy, het, mag vechten in driedubbele schaduw. In de schaduw der naamloosheid. In de schaduw der kollektiviteit. In de schaduw van 't ‘niet-boosworden.’ [4]

Ik ben bekend. Ik ben één. Ik ben verontwaardigd.

Gemakshalve zullen wy 't ding dat ik aantast, X noemen, en er van spreken alsof 't 'n man was. Dezelfde eer wil ik Q bewyzen, die zich voordeed als 'n letter. En Z moge de naam zyn van het derde voorwerp dat in hoedanigheid van ‘kunstbeschouwer’ in de nieuwe rotterdamsche z'n kameraden te-hulp kwam in 't garotten.

De lezer heeft vergeten - maar ik niet - dat we nog altyd te doen hebben met zeker soort van ‘Staatkunde.

‘En ik? vraagt de schryver van den brief uit Leiden? Ik? Waar blyft de toegezegde behandeling van myn stuk?’

Beste jongen, straks zult gy inzien dat ik met die behandeling reeds lang bezig was. Reeds vóór ik uw brief ontving, heb ik op 'n deel uwer beschuldigingen geantwoord. Ge zegt:

gij grijpt met beide handen 't kwade, en ziet het goede niet![5]

Meendet gy dat ik niet op deze aanmerking verdacht was? Ik wachtte niet tot ze werd uitgesproken. Byna alle nummers nà Vorstenschool, zyn geschreven met het doel my te rechtvaardigen over den toon waarop ik spreken moet. Wel echter dringt me uw schryven tot het verder uitbreiden van m'n verantwoording, dan aanvankelyk m'n voornemen was. Ik wenschte haar te bepalen tot het strikt noodige, om niet den enkele die - als gy, by-voorbeeld - waarheid zoekt tot in m'n grafschriften toe, afteschrikken door wantrouwen op m'n hart. Dezulken moeten weten waarom m'n gemoed bitter is. [6]

Wie hieronder 't meest lydt? Ikzelf. Dit juist neem ik hun die me kwellen, zoo euvel, dat ze my beletten ook in uiting geheel-en-al myzelf te zyn, d.i. zachtaardig en goed. Ik ben moe van verontwaardiging, en draag de eigenaardigheid waarmee ik gewoon ben uiting te geven aan smart, als 'n pynlyken last. (324). [7] Waarom smoort men de zucht naar iets liefelyks? Waarom bevrucht men aanhoudend m'n ziel met bitterheid? [8]

Ze noemen 't subjektief tegenwoordig, niet waar, als iemand zichzelf is? Nu, ik ben dit, naar 't schynt, en dus in dien zin geen artist. (616 - 620) [9] M'n uitgever zag dit liever anders. Maar er is niets aan te doen. (112) Intusschen zit ik te wachten op de produkten van de objektieve luî. Wat my betreft, ik zou geen handboekjen over de vier hoofdregels der lagere rekenkunde kunnen schryven sans y mettre du mien. [10]

Is dit 'n fout? Ja... neen... misschien...

O god, ik schrik! Weet ge hoe men - de ‘men’ die altyd 'n woord gereed heeft om de moeite van 't analyzeeren te sparen - weet ge hoe ‘men’ deze hebbelykheid noemt? Ze betichten haar van iets onfatsoenlyks, en noemen 't genie!


[1] Niet waar, ge vondt het kinderachtig in my, kleingeestig en bekrompen, dat ik me boos maakte over dat kleine stukjen in dat kleine krantje? Ge meent dat ik me door niet voldoend gewettigde drift vervoeren liet tot het gebruiken van te scherpe uitdrukkingen? Tot 'n onbesuisd se fâcher alzoo, dat 'n polemisch standpunt bederft? 

Laat ik dit onder dit en het volgend idee enigermate persoonlijk opvatten en interpreteren!

Nu dan, lezer: Een waarschijnlijke reden dat het deel van mijn site ME in Amsterdam weinig reacties krijgt is dat de grote meerderheid van de Nederlandse burgers het maar mal en onfatsoenlijk vindt dat ik boos ben over mijn behandeling als invalide in Amsterdam, waar ik o.a. twee keer van de universiteit ben verwijderd 'vanwege uw gedachten, ondanks de ernst van uw ziekte', en mij durfde te verzetten tegen inpandig bij mij met burgemeesters-vergunning gevestigde harddrugshandelaren, die mij herhaaldelijk en geloofwaardig met moord bedreigden toen ik mij verzette tegen hun overlast.

Immers, lezer, volgens doorsnee-Nederlands gemoed gerekend, moet iemand die dergelijke dingen doet en durft, helemaal als invalide, wel gek zijn, nietwaar.

En inderdaad: Volgens de doorsnee Nederlander heb ik er geen recht op mij over dergelijke zaken verontwaardigd uit te laten, en B&W van Amsterdam - de S.S. = Schütz-Staffel van de Amsterdamse drugsmafia, lezer: Er wordt immers jaarlijks minimaal 10 MILJARD aan ILLEGALE drugs omgezet in Amsterdam sinds de mafiose drugsterrorist Ed van Thijn er burgemeester was volgens het Van Traa-rapport en dat gebeurt sinds jaar en dag onder bescherming van B&W van Amsterdam - heeft dat handig gebruikt als volgt: "Omdat u zich grievend en/of beledigend over ons uitgelaten heeft", aldus de narco-terrorist Schelto Patijn in 1997, "gaan wij niet op uw klachten in".

En wees nu eerlijk, lezer! IK mag dergelijke dingen als ik in de vorige alinea schreef niet zeggen volgens u en B&W van Amsterdam - als u een gemiddelde Nederlander bent - want ik ben geen Bekende Nederlander, terwijl Bekende Nederlanders als Van Thijn, Patijn en Cohen ieder straffeloos hun hele burgemeesterschap de Amsterdamse drugshandel hebben mogen beschermen. Of blijkt er soms wat ànders uit ME in Amsterdam? In ieder geval is er sinds ik voor het eerste klaagde - anno 1988 - minstens 170 MILJARD ILLEGALE EUROs rond Amsterdam omgezet onder leiding van Van Thijn, Patijn en Cohen, in illegale drugs, terwijl ikzelf, invalide en wel, NOOIT énige vorm van hulp heb ontvangen, en op honderden manieren ben gechicaniseerd, belogen, bedreigd en mishandeld van gemeentewege, en dus al vele aren rondkom van het allerminimaalste inkomen dat er in Nederland is, zonder enige hulp bij mijn erkende invaliditeit.

Ik geef toe, lezer, dat ik daar ook wat bitter over ben, want ik lijd er bijvoorbeeld al 17 jaar vrijwel constant fysieke pijn door. (Ik zet het maar even vet, lezer, voor het geval u niet goed begrijpt waar ik over te klagen heb 'in Onze Democratische Rechtsstaat'.)


[2] Welnu, ik ben tevreden met dat standpunt! Ik liet me niet vervoeren door wat men gewoon is - dikwyls ten-onrechte -‘drift’ te noemen.

Ik betwijfel het, maar voor mij geeft het niet. Multatuli was driftig, en ikzelf ben dat ook. En wat in de eerste plaats telt is niet iemand's temperament maar z'n gelijk.


[3] Ik meen in-staat te zyn m'n uitdrukkingen te rechtvaardigen, en neem deze gelegenheid waar, om de in 257 opgesomde aandoeningen, aantevullen met: verontwaardiging, met de rechtmatige verstoordheid van iemand die in z'n dierbaarste belangen gekrenkt wordt. Want van zùlke belangen is hier spraak.

Idee 257 gaat over soorten driftigheid. Het is moeilijk helder te onderscheiden in dit soort dingen, maar wat M. in 257 schreef betreft vooral uitingingsvormen van aandriften, motieven, beweegredenen, gevoelens, terwijl verontwaardiging meer van doen heeft met oorzaak dan met uitingsvorm. Men kan bijvoorbeeld heel verontwaardigd zijn zonder dit te uiten.

Hoe het zij: Verontwaardiging is een beweegreden die in Nederland vaak niet werkelijk begrepen wordt, omdat zo weinig Nederlanders werkelijk door waarden bewogen worden. Velen geloven dit wel van zichzelf, en mogen graag, in kollektieven, en feitelijk anoniem, demonstreren alsof ze ergens over verontwaardigd zouden zijn, maar vaak is dit een overwegend gespeelde aanleiding voor iets anders, zoals conformisme of eigenbelang, overigens de twee voornaamste beweegredenen voor het grootste deel van het maatschappelijk doen en laten van het Neerlands Volk.

En verder is een boel morele verontwaardiging feitelijk gespeeld in dienst van de onderliggende wil anderen kwaad te doen met het voorwendsel voor het goede te strijden. (Men beschouwe voetbal-hooligans voor een illustratie van het onderliggend menselijke morele mechanisme.)


[4] En ik geef hun, hem, het - hoe heet het vod? - alle mogelyke voordeelige standpunten voor, die sommigen zich weten te verschaffen door ‘bedaardheid.’ Zy, hy, het, mag vechten in driedubbele schaduw. In de schaduw der naamloosheid. In de schaduw der kollektiviteit. In de schaduw van 't ‘niet-boosworden.’

Dit beschrijft dan ook de plaats waar de grote meerderheid zich wil bevinden, behalve als ze bekend kunnen worden met sport of muziek: Anoniem, in een kollektief van Wij en Ons Soort Mensen, als bedaard, fatsoenlijk, aangepast doorsnee mens die - Hollandse Deugd aller Deugden - 'gewoon doet'.

Voor niet-bijzondere mensen is dit ook verreweg de veiligste plaats, die bovendien voor hun soort onbegaafdheid de beste mogelijkheden bieden hun eigenbelang bevredigen.


[5] gij grijpt met beide handen 't kwade, en ziet het goede niet!

Dit is een verwijt van de aankomende dominée Post, in idee 996. Mij verschijnt het nogal zoals: 'Chirurg! Je denkt voortdurend aan medische wetenschap terwijl je opereert, en niet over voetballen, dat de mensheid toch zoveel vreugde biedt. Schande!'

Het is ook het soort vage verwijt dat àltijd gemaakt kan worden, ook omgekeerd: 'Je houdt je zoveel bezig met het goede, dat je blindt bent voor het kwaad in de wereld'.


[6]  Dezulken moeten weten waarom m'n gemoed bitter is.

Laat ik hier eens een kort lijstje opvoeren waarom mijn gemoed bitter is - en zie ME in Amsterdam:

  • Ik ben nu 27 jaren ziek zonder enige hulp behalve minimale bijstand
  • Ik ben twee keer van de universiteit verwijderd zonder enige compensatie voor mijn schade omdat ik mij verzette tegen bijzonder slecht zwaar gepolitiseerd kwasi-wetenschappelijk onderwijs, en mijn verzet effectief was
  • Ik ben onverbeterlijk briljant afgestudeerd maar krijg geen enkele steun of hulp, noch gedurende mijn studie noch na mijn studie om te promoveren
  • Ik ben in Amsterdam ruim 3 1/2 jaar geterroriseerd door inpandig bij mij met verginning van B&W gevestigde feitelijke harddrugshandelaars (vermomd als coffeeshop) die mij met moord bedreigden, en ben op mijn klachten alleen uitgelachen en gehoond door de Amsterdamse politie, B&W van Amsterdam, de Bestuursdienst van Amsterdam, en wie er verder maar in Amsterdam ambtenaarde, bestuurde, of in de gemeenteraad zat
  • Ik ben op het uiterste nippertje nèt niet vergast door mijn harddrugs handelende huisbaas
  • Ik heb nu 17 jaren voortdurende pijn - weer zonder enige hulp of steun
  • Terwijl ik dit schrijf ben ik, op vrijwel 55-jarige leeftijd ca. 1% waard in inkomsten van wat een beetje bedrijfsdirecteur van een een publieke instelling 'verdient' in Nederland, en aanzienlijk minder dan wat een willekeurige junk krijgt
  • Ik ben systematisch, zowel aan de UvA als de gemeente Amsterdam, ondanks mijn invaliditeit, gediscrimineerd voor mijn ongebruikelijke meningen, bovendien altijd alsof dit volstrekt vanzelf sprak en rechtmatig was

Kortom, als het dan om moeilijke levens, tegenwerking, de moed hebben van je eigen meningen, en het opgeven van veel kansen voor morele idealen gaat, dan geloof ik dat ik zeker niet in Multatuli's schaduw hoef te staan, en feitelijk waarschijnlijk meer geleden heb dan hij, voorzover dat soort dingen meetbaar en vergelijkbaar zijn, en dan zeker in termen van fysieke pijn en levensgevaar.


[7] Ik ben moe van verontwaardiging, en draag de eigenaardigheid waarmee ik gewoon ben uiting te geven aan smart, als 'n pynlyken last. (324).

Ja, dit geldt voor mij ook, waarbij nog komt dat doordat wat ik heb moeten overleven in Amsterdam wat resteerde van mijn gezondheid voorgoed geruïneerd heeft en mij nu 17 jaar vrijwel konstante fysieke pijn heeft opgeleverd.

Er is ook een verschil: Ik zie mijn pijn en de gruwelijkheden die ik overleefd heb als een evident bewijs dat Amsterdam bestuurd wordt door bestuurstuig voorzien van plausibele leugens en poses, en ieder moment bereid om het even welk moreel ideaal publiek te prostitueren zolang het hen maar macht en aanzien blijft geven, en dat één van mijn fundamentele moeilijkheden daarbij is dat mijn familie en ik niet van dezelfde soort zijn als zij.


[8] Waarom smoort men de zucht naar iets liefelyks? Waarom bevrucht men aanhoudend m'n ziel met bitterheid?

Sprekend uit mijn eigen bijzondere ruime ervaring op dit terrein, en sprekend over Nederlandse ambtenaren in de eerste plaats: Omdat zovelen daarvan feitelijk, in het verborgene of halfduister, sadisten zijn - mensen die genieten van de pijn van een ander, die weinig ander vermaak kunnen scheppen dan leedvermaak, en die graag anderen vernederen, grieven, schaden, of sarren, eenvoudig omdat ze daar genot in scheppen, gewoonlijk mede omdat ze zelf weten niets individueels te zijn of te kunnen van enig menselijk belang, en dat willen wreken op wie zich niet kan verweren of beschermen.

Dit is ongetwijfeld ook een belangrijk deel van de reden dat meer dan 100.000 Nederlanders in de Tweede Wereldoorlog met hulp van zeer veel Nederlandse ambtenaren gearresteerd en vergast zijn. (Zie Laqueur, 'The Holocaust' onder de lemmata over Nederland: Véél eerlijker dan het RIOD, en ook nog eens veel beter geschreven.)

Het is ook één van de beter verborgen geheimen over het driftleven van de modale ambtenaar, en de motieven die dergelijke mensen bewegen ambtenaar te blijven: De macht over anderen, en het genot in het uitoefenen daarvan, en de feitelijke totale straffeloosheid en onaantastbaarheid van een ambtenaar zolang deze maar braaf collegaas en superieuren dekt in alles wat deze doen of nalaten.

De doorsnee beestmens is immers een hele banale - gewone, doorsnee - persoonlijkheid, zag Hanna Arendt goed. En de grote meerderheid van de mensen is in staat tot weinig goeds en geneigd tot alle kwaads, en wordt daar onbeperkt en een leven lang toe in de gelegenheid gesteld en de macht gegeven om te doen als ambtenaar of beroepsbestuurder.

Het is daarom dat de functies van ambtenaar en beroepsbestuurder zo aantrekkelijk is voor middelmatige en minderwaardige mensen: 't Geeft hen de macht om onverantwoordelijk te doen wat ze willen.

In dit verband - zegge: de menselijke neiging tot beestachtigheid, wreedheid, machtsmisbruik, leedvermaak - is het wellicht verstandig en toepasselijk om in dit zogeheten Calvinistische land een bekende protestantse theoloog te citeren over de menselijke aard, volgens Calvinistische overlevering, en naar Bijbels recept:

"(..) mankind are all naturally in such a state, as is attended, without fail, with this consequence or issue; that they universally run themselves into that which is, in effect, their own eternal perdition, as being finally accursed by God, and the subject of his remedy-less wrath, through sin.
(..) therefore their nature is corrupt and depraved with a moral depravity, that amounts to and implies their utter undoing.." (Cited after Oksenberg-Rorty, "The many faces of evil", p.128, en geheel Calvinistisch verantwoord).

Ikzelf meen weinig anders, maar ... beperkt tot ambtenaren, bestuurders en een aanzienlijk deel van doorsnee mensen, en met individuele menselijke uitzonderingen - zie 74, 136 en 276 - want ik geloof noch in enig god noch in enige zondeval voor de hele mensheid, maar al evenmin in de goedheid of intelligentie van de grote meerderheid, waarvoor ik veel te veel van geschiedenis weet, bijvoorbeeld.

En over doorsnee-mensen en vooral over doorsnee-bestuurders ben ik inderdaad geen optimist. Het lijkt me echter ook dat iedereen die met een onbevooroordeelde blik kijkt naar veel van wat de TV en computer-spelletjes te bieden hebben aan toegepast evident sadisme kan weten wat veel doorsnee-mensen willen: Onbeperkte macht zonder verantwoordelijkheid, om hun menselijke minderwaardigheid moorddadig te wreken op wie zich niet kan verweren.


[9] Ze noemen 't subjektief tegenwoordig, niet waar, als iemand zichzelf is? Nu, ik ben dit, naar 't schynt, en dus in dien zin geen artist. (616 - 620)

Ik laat de toenmalige betekenis van 'subjektief' voor wat het is, maar merk wel iets op over artiest-zijn en over acteurs en acteren, waar de genoemde Ideen over gaan. En ik verwijs de lezer naar mijn commentaren, in het bijzonder onder 618.

Eén van de dingen die Multatuli pas laat doorkreeg, net als ik, is dat de overgrote meerderheid in vrijwel alles wat ze publiek doet of zegt toneel speelt, en daarmee zus of zo liegt, al is een groot deel van dat liegen weinig anders dan conformisme: Men zegt niet wat men werkelijk denkt of voelt, maar wat men weet dat de doorsnee of de leiding wil dat men zegt of voelt, en doet dit omdat dit 'goed' geacht wordt, en beloond of niet gestraft wordt.

Zie de conceptie van de Ideen:

Neen, er zal  niet gezegd worden dat niemand beproefde den vloek te bezweren die er rust op het Volk. 't Zal niet gezegd worden dan niemand de ziekte aantastte, de rottende ziekte waaraan dat Volk lydt: de LEUGEN. Ik zal doen wat ik kan.

De mate waarin mensen huichelen, poseren, liegen, een rol spelen, en meedoen met de massa is voor iemand die gewend is zelfstandig en individueel na te denken, en zèlf te beslissen over wat hij waar en goed acht heel moeilijk goed en waarachtig in te schatten, omdat de grote meerderheid óók weer liegt over het eigen huichelen, poseren, liegen, een rol spelen, en meedoen met de massa én dat bovendien van zichzelf zowel niet echt doorheeft als gewoonlijk voor goed, wenselijk, normaal en aangepast houdt.

Het is zeker niet op te maken uit hun woorden, gesproken of schriftelijk, en feitelijk alleen door hun pretenties te vergelijken met hun handelen: Wie luistert naar wat Nederlanders zeggen dat Nederlanders behoren te doen, en vervolgens kijkt naar wat ze feitelijk doen ziet dat vrijwel alle Nederlanders vrijwel voortdurend liegen of poseren over de meeste zaken van hun leven, en dat allemaal even vanzelfsprekend en juist vinden te doen als vrouwen make-up gebruiken, in die mate  dat vele vrouwen zichzelf nauwelijks zouden weten te herkennen zonder hun dagelijkse 'uiterlijke verzorging', en de meeste mensen zichzelf niet zouden zijn zonder de grote doses dagelijkse leugens, poses, illusies en waandenkbeelden waaruit ze zichzelf opgetrokken hebben. (Zie 276)

En verder het is goed duidelijk op te schrijven wat het fundamentele verschil is tussen massa-mensen en individuen: Of men zèlfstandig beslist over wat men goed en waar acht en naar de eigen keuzes en inzichten durft te leven - 'agis comme tu penses!' inderdaad: Zie onder 116 en 184.

Multatuli had gehoopt vele individuen zoals hij te treffen, zij het wellicht minder goed formulerend en minder breed geïnteresseerd. In feite vond hij vrijwel niemand zoals hij, en is Nederland een natie met miljoenen meelopers en heel weinig individuele persoonlijkheden met de moed van hun eigen meningen en het vermogen rationeel te redeneren, en werd hem dat vanaf ca. 1870 meer en meer duidelijk, om welke reden hij ophield met schrijven voor het publiek, dat hem feitelijk in grote meerderheid niet begreep, en ook niet wilde begrijpen, omdat het liever veiliger en sociaal veel geliefder mee loog met de meute en mee huichelde met de waan van de dag, en dat in meerderheid ook allebei eerlijk gemeend voor 'goed' en 'wenselijk' hield. 


[10] Wat my betreft, ik zou geen handboekjen over de vier hoofdregels der lagere rekenkunde kunnen schryven sans y mettre du mien.

Dit lijkt overwegend waar over Multatuli, maar het moet opgemerkt worden dat de stukjes die hij, anoniem, als correspondent in Duitsland, voor De Opregte Haarlemsche Courant schreef overwegend onmultatuliaans lijken: Hij kon het dus wel, als het dan absoluut moest.

Idee 1001.