Idee 475.                                                 


Krygskunde is lafhartigheid met rang van wetenschap.  #

#  Om de waarheid van dit Idee te betoogen, zoude ik eene ‘Geschiedenis van den Oorlog moeten schryven. D'ici-là beveel ik het kritisch lezen van alle vechtrapporten ten-zeerste aan. Ze dragen den stempel der onwaarheid op 't voorhoofd. Zie daarover de noot op blz. 131 van het derde deeltje. Niet door - zeer onpraktische! - ‘Vredebonden’ kan de oorlog worden voorkomen of zeldzaam gemaakt. Dit euvel moet bestreden worden door oefening in lezen. Zoodra ieder lezen kan, zullen de vechtrapporten niet meer zoo onnoozel als wáár worden aangenomen, en dan is 't met de militaire glorie gedaan. (1872) 


Multatuli had een aantal fixaties - idées fixes - waarvan dit er één is. Twee andere fixaties die regelmatig terugkomen in de Ideen en M.'s brieven zijn de door M. veronderstelde schadelijkheid van kinine en van onanie.

Wat M.'s evidentie was voor de in 475 gegeven bewering is ook onduidelijk en ikzelf heb uit de niet zeer vele vechtrapporten die ik las (Thucydides' geschiedenis van de oorlog tussen Athene en Sparta is echter een relevant voorbeeld, dat kennelijk aan M. onbekend was) dan ook niet deze indruk opgedaan.

En ik kan er enige relevante geleerdheid over meedelen, door het citeren van een voetnoot bij Raymond Aron's "The Dawn of Universal History":

"According to Wright, 30 to 50 percent of serving soldiers used to die on the battlefield in the Middle Ages. The percentage seems to have fallen to 20, 15, and then 10 percent in the centuries that followed, but is even lower in the twentieth century." (p. 138)

De voornaamste redenen hiervoor zijn de veranderde vorm van oorlogsvoering en de sterk verbeterde medische wetenschap.

Sprekend van oorlogen waarvan de geschiedenis er zeer vele telt en waaruit de geschiedenis althans in de geschiedenisboekjes uit samengesteld lijkt - met vredes als korte, zeldzame en minder interessante wapenstilstanden tussen twee oorlogen - is het nuttig hier het volgende op te merken.

Een groot verschil tussen de 20ste eeuw en de voorgaande eeuwen - ik heb het hier over Europa - is de bijzonder grote hoeveelheid oorlogen en het massale en zeer uitgebreide geweld, waar interessant op in wordt gegaan door Raymond Aron in "The Century of Total War". Afgezien van de opkomst en ondergang van het socialisme en het fascisme zijn twee belangrijke gronden hiervoor de democratisering van de oorlog via de dienstplicht (ingevoerd door Napoleon), die het mogelijk maakte miljoenen naar de slachtvelden te dirigeren, en de grote verbeteringen in wapentechnologie, zoals de uitvinding van het machinegeweer, de handgranaat, het gifgas etc.

Idee 475.