Idee 422.                                    


- Toch geloof ik dat onze godsdienst noodig is om 't Volk in-toom te houden.

- Ik verdeel uw meening in twee. Ge zegt: dat het zoo wezen zou, en: dat gy 't gelooft.

Op 't eerste heb ik reeds geantwoord. [1]

En 't andere, uw geloof aan die intoomende macht der godsdienst... ik geloof niet aan uw geloof zoolang daarvan de oprechtheid niet blykt: door de armoede der notarissen, door uitteering van rechtsbezorgers, door wanhoop der slotenmakers, door intrekking van 't politiewezen, door afschaffing uwer wetboeken...

- O, er blyven altyd slechte menschen...

- Juist. En die worden in-toom gehouden, niet door uw godsdienst, maar door al de dingen die afgeschaft zouden kunnen worden als er te rekenen viel op den invloed van die godsdienst. [2]


[1] "- Ik verdeel uw meening in twee. Ge zegt: dat het zoo wezen zou, en: dat gy 't gelooft.
Op 't eerste heb ik reeds geantwoord.
"

Bijvoorbeeld in de drie vorige ideen, beginnend met 419.
 


[2] "- Juist. En die worden in-toom gehouden, niet door uw godsdienst, maar door al de dingen die afgeschaft zouden kunnen worden als er te rekenen viel op den invloed van die godsdienst. "

Tsja. Ik zou zeggen dat de evidentie enigszins anders ligt: "er blyven altyd slechte menschen" Ún godsdienstigheid - van welk geloof ook - moraliseert of beschaaft niet. Hoogstens helpt het conformeren en gelijkschakelen.

Idee 422.