Idee 374.                                       


De oude heer Kappelman had 'n bui van wysbegeerte, en sprak aldus: [1]

- Myn zoon, let op uw zeggen, meer dan op uw doen, en het zal u wlgaan in den winkel dien ik u geven zal naast het kamertjen uwer geboorte.

Het doet er weinig toe, myn zoon, of de pruimen goed zyn die ge verkoopt, zeg en herhaal: wat zyn die pruimen byzonder goed.

Denk over dominee Theokraat wat gy verkiest, myn zoon. Weiger hem des-noods krediet, als hy weder klontjes laat halen op jaarrekening. Werp hem ter-deure uit, myn zoon, als hy u te zeer verveelt in de dagen der drukte met nieuwe rozynen, maar, myn zoon, let hierop, zeg nooit, die dominee is een uil, of: het zyn eigenlyk rozynen van verleden jaar.

Schop uwe vrouw, myn zoon, als gy verzekerd zyt krachtiger te schoppen dan zy. Maar, myn zoon, zeg nooit: ik wou dat het mensch dood was, of: zy heeft sproeten.

Krab iemand een oog uit, als dat wezen moet, myn zoon, maar zeg nooit, die man is scheel.

Veracht de lieden die zich slecht gedragen in het publiek, en ga een straatjen om, myn zoon, om hen te ontwyken, maar zeg: ik maakte een omweg om het kraambriefje te lezen van de juffrouw die bevallen is. En als er geen juffrouwen bevallen zyn in die buurt, zeg dan dat gy die straat koost om te zien f er ook misschien juffrouwen bevallen waren?

En als gy iemand ziet die beschonken nederviel op den weg, myn zoon, zeg dan: die man rust.

En wanneer gy onreinheid ontwaart op uw pad, zeg dan: er was vandaag veel visch op de markt, of: het zal regenen als de wind gaat liggen, of: de wind zal bedaren als het regenen gaat, of zoo-iets, of zeg volstrekt niets, myn zoon, maar spreek in allen gevalle niet over de onreinheid die gy zaagt.

Want, myn zoon, aldus is de mensch geschapen, dat hy veel onreins kan slikken, doch geenszins uwe woorden ver onreinheid.

En aldus, myn zoon, veel dingen noemende met vreemde namen, of wel die dingen niet noemende, zult gy veel rozynen verkoopen - al ware dezelve dan ook overjarig - en 't zal u in uw winkeltje gaan zooals ik gezegd heb toen ik begon buyig te worden van wysbegeerte. [2]


[1] "De oude heer Kappelman had 'n bui van wysbegeerte, en sprak.. "

Nu volgt het recept voor maatschappelijk geluk, welstand en status. Circa een eeuw eerder had Lord Chesterfield ook een dergelijke opwelling tegen zijn zoon, en vatte zijn wijze lessen aldus samen: "If you want to be pleased, please!".


[2] "Want, myn zoon, aldus is de mensch geschapen, dat hy veel onreins kan slikken, doch geenszins uwe woorden ver onreinheid.

En aldus, myn zoon, veel dingen noemende met vreemde namen, of wel die dingen niet noemende, zult gy veel rozynen verkoopen - al ware dezelve dan ook overjarig - en 't zal u in uw winkeltje gaan zooals ik gezegd heb toen ik begon buyig te worden van wysbegeerte. "

Kortom, het  recept voor maatschappelijk geluk, welstand en status is dit: " let op uw zeggen, meer dan op uw doen, en het zal u wlgaan ".

Doe wat je wilt - bedrieg je buren, veracht de dominee, schop je vrouw, trap je medemensen ... maar doe het altijd met een uitgestreken braaf gezicht, uit naam van de waan van de dag, met keurige kleren en zonder ooit uitgesproken kritiek te leveren op wie ook van enig aanzien "en het zal u wlgaan in den winkel". Z is het en zo is het altijd geweest, en zal pas veranderen als de menselijke doorsnee intelligenter is dan ze tot nu was. Tot dan zal de leugen de basis van het maatschappelijke zijn.

Idee 374.