Idee 269.                                       


Om de slotsom onzer gedachten overtegieten in 'n ander, moeten we niet zozeer 'n redeneering voortzetten tot die slotsom toe, als wel trachten zulke indrukken meetedelen als kans aanbieden dat de hoorder-zelf zich voelt opgewekt tot denken en besluiten. Dit nu is de sokratische manier. Maar de oorzaak der verkieslykheid van deze leerwyze? Ze ligt voor 'n groot deel in de ydelheid. *)

- Peren van onz' eigen boom! zegt men, en dat beduidt voorkeur voor die peren, al waren ze ook onryp, zonder geur of smaak...

Zorg dat elke konklusie aan ieder "een peer van zyn eigen boom" schyne.

*) Voor 'n groot deel, maar niet geheel. Er bestaat 'n andere reden die voor deze leerwyze pleit. Wie tot en met de konklusie doorredeneert, loopt gevaar dat de hoorder gemakshalve de syllogismen overslaat, en de slotsom - 'n plantje zonder wortel dan - geloovig aanneemt. Doch ook zonder geloof, de zelfgemaakte konklusie wekt meer belangstelling, en zal waar 't noodig is flinker verdedigd worden.


't Probleem - zie mijn kommentaar op 268 - is dat de grote meerderheid van de mensen niet logisch redeneren, maar hun wensen hanteren als maat voor de werkelijkheid:

De ideologische drogreden bestaat in 't voor waar houden wat men wenselijk acht, en voor onwaar houden wat men onwenselijk acht.

In deze omstandigheden is 't niet goed mogelijk mensen - in meerderheid en gewooonlijk - door middel van logische redeneringen te verleiden tot het aannemen van konklusies.

En inderdaad werkt de reklame - o.a. de bron van verreweg 't meeste gedrukte papier dat mensen onder ogen krijgen - niet middels logica, maar door een associatie van iets met een gevoel, en door evident bedrog en gecultiveerde wensdenkerij.

Idee 269.