Idee 143.                                                 


Het vinden der waarheid - dat is: het naderen tot waarheid - zou niet zo moeielyk wezen als we minder lafhartig waren. In zeer veel gevallen durven we niet weten wat waar is.


Het hier uitgedrukte beginsel dat waarheid-vinden vooral bestaat in het benaderen van de waarheid is later ook gevonden door de Amerikaanse wiskundige, filosoof en logicus Charles S. Peirce, die er nog weer later, niet in Neerland, zeer om bewonderd werd door niet-Neerlandse wijsgeren.

En Multatuli heeft wat mij betreft weer groot gelijk:

Zeer veel waarheden blijven onbekend omdat ze onbemind zijn, onpopulair zijn en maken, of niet rijmen met de maatschappelijke leugens van 't moment.

De zeer grote meerderheid van de mensheid stelt zich tegenover de meeste waarheid op als de welbekende drie aapjes, die niet wensten te zien, niet wensten te horen en niet wensten te spreken (gewoonlijk om geen Patagonische pygmeeën voor 't hoofd te stoten en uit domheid of eigenbelang).

Overigens heeft de maatschappelijk-wenselijke leugen altijd op de waarheid voor dat ze maatschappelijk zeer bemind maakt, een mens goed kleedt, en alleen door 'n kleine minderheid van welbekende zogeheten lasteraars, kwerulanten en krankzinnigen doorzien wordt, als de kleren van de keizer door 't naïeve jongetje.

Idee 143.