Idee 116.                                                 

Een publiek persoon staat lager of hoger dan byzondere personen. Trekt hy zich de algemene zaak aan, met denzelfden yver als 'n partikulier de zyne behartigt, dan staat hy hooger, dewyl hy in den uitslag van 't goede slechts deelt voor een burgerdeel, en niet naar de maat zyner inspanning.

Maar behartigt hy de publieke belangen juist genoeg om z'n traktement niet te verliezen, en de goddelyke "aanspraak op pensioen"... maakt hy tot "eerst en enig beginsel" de zorg dat "het zyn tyd maar uithoude", dan staat hy lager dan een particulier, en in myn oog zelfs zeer laag. Toen ikzelf ambtenaar was, wist ik 't woord ambtenaar uit te spreken als een scheldwoord.

Juist. En dit commentaar schrijvend vlak na het kamer-debat over de ramp te Enschede:

Het Neerlands bestuur mag hele woonwijken doen opblazen door eigen onverantwoordelijkheid en onaansprakelijkheid, en mag vervolgens blijven zitten van het domme Neerlandse volk en nog dommer Neerlandse kamerleden. Dit mag vanwege hun zo bijzonder toegenomen... gevoel van verantwoordelijkheid.

En merk overigens op dat volgens de geldende interpretatie van het tweede Pikmeer-arrest geen enkele Hollandse machthebber enige aansprakelijkheid heeft voor enige daad of nalatigheid van precies die soort waarvoor ie aangesteld is om niet te doen of niet na te laten: De juridische, politieke, bestuurlijke en menselijke ONverantwoordelijkheid is in Neerland tot hoofdprincipe van bestuur en recht verheven.

Lees daarna eens wat in Multatuli:

Er is niets veranderd in Nederland en zal niets veranderen in Nederland zolang het gemiddeld intellectueel niveau van de Nederlanders is zoals het is, was, en kennelijk altijd geweest is. 't Is héél jammer, maar zo liggen de feiten: Het volk WIL bedrogen worden; de bestuurders WILLEN bedriegen; en - buiten zeer zeldzame individuen - WIL NIEMAND enige persoonlijke verantwoordelijkheid. (Zie ook 423, waar ik in ga op de grondslagen van de "kennisse des goeds en des kwaads" en mijn "On people").

En omdat dit zo'n wijdverbreid "democratisch" gevoelen is in Neerland heeft en voelt feitelijk ook vrijwel niemand enige werkelijke politieke, juridische of persoonlijke verantwoordelijkheid:

"Men" weet dat "men" laf liegt en bedriegt, maar "men" heeft daar meestal en in meerderheid vrede mee, want "men" liegt en bedriegt zelf mee en weet dat ook.

Ziedaar Neerlandse zogeheten "verdraagzaamheid" en zogenaamde "tolerantie": Onverantwoordelijkheid, onaansprakelijkheid, lafheid, karakterloosheid, conformisme, hypocrisie - God's water over God's akker laten lopen met een schijnheilig braaf gezicht, al klagend over de slechtheid van anderen maar zelf nooit iets doende dat enige moed of karakter vergt.

In dit verband heb ik een fraaie, wat cynische maar goed onderbreide ondersteuning van de Piaget-Kohlberg theorie van stadia-gewijze morele ontwikkeling. Mijn stelling is deze:

Vrijwel ieder mens verandert in z'n puberteit van het naïeve "Agis comme tu penses" in het conformistische "Agis comme on pense" - en doet dat overwegend vrijwillig, uit welbegrepen eigen zwakte en eigen belang. Zie ook 74, 107, 136 en 220. Verder zie o.a. 423, 447 en "On people".

Idee 116.