Idee 3.                                               


Wie twaalfmaal zegt: ik zou... zegt elfmaal 'n bêtise.


Tsja. Herhaling is vaak geen versterking. Wat bedoeld wordt is niet echt duidelijk. Wat wel duidelijk is, is dit:

M. had er een grote hekel aan beleerd te worden, door mensen die hem uitlegden wat zij zouden doen "als ik u was", wat inderdaad strikt genomen een zinledige want valse hypothese is, helemaal indien uitgesproken door een doorsnee-mens tegen een genie. In dit idee richt hij zich waarschijnlijk vooral tot z'n broer Jan, die hem regelmatig hielp en regelmatig met hem gebrouilleerd was, en hem herhaaldelijk trachtte te beleren en matigen, naar men mag aannemen gewoonlijk zonder succes.

Wat ook een rol speelt is dat het Nederlandse "zou" gewoonlijk op vrijblijvende en vaak niet goed gefundeerde speculatie en fantasie berust - immers, bijna alles "zou" wel eens waar kunnen zijn, of hebben kunnen zijn, zo niet in deze wereld, dan wel in een andere, meer fantastische.

En in díe zin is wat op "zou" volgt in het Nederlands vaak meer dom-schijnheilig dan zinnig-eerlijk, o.a. omdat niemand een ander is, en dus evenmin een ander's gevoelens heeft als de gedachten en wensen van een ander intiem kent: in die positie verkeren we op z'n best alléén tegenover ons zelf, terwijl de meeste mensen hun eigen gedachten en wensen niet beter lijken te begrijpen en er niet verstandiger mee lijken om te gaan dan met de hen meer oppervlakkig en gedeeltelijk bekende gedachten, gevoelens en wensen van anderen.

 

Idee 3.