Help
Index

 Maarten Maartensz:    Philosophical Dictionary | Filosofisch Woordenboek                      

 A - Acteur

 

Acteur: Hypocriet, rollenspeler, doener alsof.

Het normale maatschappelijk leven vergt een aanzienlijk acteer-vermogen, dat bovendien enigszins verschilt van dat van toneelspelers:

De meeste mensen - bijna alle mensen - zijn geen waarachtige mensen maar zelf-gemaakte karikaturen van mensen, parodieŰn van mensen, vervalsingen van mensen, halve of kwart mensen die pretenderen - authentiek pretenderen! eerlijk huichelen! - dat ze zijn wat ze niet zijn, en dat ze samenvallen met de rol die ze op dat moment spelen.

Het zijn - Ónders dan kleine kinderen - acteurs, rollenspelers, illusionisten, vertoners van uiterlijkheden met een verborgen innerlijk, die zich inspannen iets te schijnen dat ze niet werkelijk zijn, maar waarvan men denkt dat "men" - fatsoenlijke, nette, oppassende, behoorlijke, zedige men - behoort vˇˇr te wenden om maatschappelijk voordeel te halen, sociaal aangepast te lijken, mee te mogen doen en eten en verdienen met de anderen.

Gewone mensen hebben zelden de moed van hun eigen overtuigingen, en willen die moed ook niet, behalve in zeer zeldzame omstandigheden of bij grote dronkenschap: De doorsnee weet nauwelijks eigen ideeen of eigen waarden te hebben, en weet dat hun eigen belang het best gediend wordt door niet opvallen en meedoen met de meute, ook als men het daar zelf niet mee eens is. 

De enige instantie in 't hele universum die wÚÚt wat u voelt, wat u wenst, hoe u reageert op uw indrukken bent uzelf!

Niets en niemand kan voor u voelen, wensen, reageren of denken - maar u kunt uw oordelen overnemen - nadoen, kopiŰren, imiteren, naspelen - van een ander, en doen alsof, en meepraten met de meute, en uzelf tot een acteur (Grieks: "hypocrites" - doener alsof) van geleende, ge´miteerde, poses en geloven maken vanwege de maatschappelijke voordelen die dit biedt.

En dit heeft 't ogenschijnlijk voordeel voor u dat u niet hoeft na te denken, want dat doen u voorgangers voor u, en dat u beloond wordt voor uw oppassend fatsoen, of in ieder geval niet bestraft voor uw afwijken. En dit heeft op niet zo lange termijn 't nadeel dat u al acterend, poserend, imiterend, en wensdenkend uw zelf vervalst tot een karikatuur van uzelf.

Zie idee 73, 74.
 


Zie ook: Autoriteit, Doorsnee, Eerlijkheid, Leugen, Persoon, Rollenspel, Waarheid, Nederland, Nederlanders.


Literatuur:

Arieti
, Multatuli, Goffman,

Original: Jul 25, 2004                                                  Last edited: 6 October 2012.   Top