Ik leg het uit aan academische psychologen

· Naar Index - Overzicht Bijlages

De - zeergeleerde - geadresseerden werken allen aan de UvA. Gezien mijn ervaringen met de kleinzielige wraakzucht van CvB-burocraten laat ik de namen van de geadresseerden in het ongewisse, om hen onaangenaamheden te besparen.

Amsterdam, 9-11 april 1994

Beste X, Y en Z,

Dit is de beloofde brief met enige verduidelijkingen. De verduidelijkingen bestaan uit drie bijlages:

A. brief aan mijn huisarts d.d. 12 mei 1993, met 3 bijlages
B. stuk voor mijn huisarts d.d. 12 januari 1994
C. persoonlijke aantekeningen over toestanden op het PL.

E.e.a. spreekt grotendeels voor zichzelf, maar ik zal er een paar opmerkingen bij maken voorafgegaan door vier algemene punten:

Een : deze brief plus bijlages zijn vertrouwelijk, d.w.z. alleen bedoeld voor jullie. Ik zend deze brief o.a. daarom ook naar jullie huisadres, en niet naar het PL.

Twee: Ik doe in de bijlages mijn best mijzelf en de problemen samenhangend met mijn slechte gezondheid en slechte huisvesting en slechte rechtspositie aan mijn huisarts te verduidelijken. Dit is een werkelijk uitstekende arts, en ik denk dat zij, van iedereen die mij kent, mijn problemen het best begrijpt, maar ik maak me geen illusies over het begrip dat ik te verwachten heb van andere mensen, inclusief mijn huisarts. Hiervoor zijn drie algemene redenen:

1.      ik heb ideeen die radikaal verschillen van de in Nederland gebruikelijke ideeen;

2.      ik ben een radikaal ander soort persoon dan in Nederland normaal is;

3.      en het blijkt voor mensen die niet langdurig ziek zijn of pijn lijden volstrekt onmogelijk zich ook maar enigszins adekwaat voor te stellen wat langdurige ziekte of pijn inhouden voor iemand's kansen en belevingswereld.

Drie : Voor mij persoonlijk is het fundamentele probleem dat ik voortdurend spierpijn heb, wat vooral slapen buitengewoon moeilijk maakt, en dat ik voortdurend maar een heel klein deel van de energie heb die gezonde mensen hebben: op een voor mij normale niet slechte dag kan ik in totaal ongeveer een uur lang rustig lopen en staan - en dat is het dan voor die dag: doe ik meer dan krijg ik meer pijn; ga ik excessief zweten; en raak ik uitgeput.

NB - en dit heeft een boel te maken met de vorige opmerking - gezonde mensen kunnen uren lang lopen en staan en rennen en daarnaast een volledige baan van 8 uur per dag uitoefenen, alles zonder pijn, moeheid, of gezweet. De afgelopen 4 jaar heb ik hooguit 5% van de energie die gezonde mensen kenmerkt tot mijn beschikking gehad, ook met het voortdurende probleem dat ik als ik teveel moet doen op een dag (en dat gebeurt makkelijk) ik beroerder word.

Vier : Anderen voelen mijn pijn niet en kunnen zich maar zeer gedeeltelijk adekwaat voorstellen hoe iemand's leven en kansen ontwricht worden door langdurige ziekte. Ik meen echter wel iets geleerd te hebben over andere mensen door mijn ziekte, nl. door de reacties van anderen daarop en op de daardoor veroorzaakte problemen, en die conclusies zijn niet optimistisch, en, indien overwegend waar, wel van ethisch belang: ik meen te begrijpen waarom niet alleen ik zulke grote problemen heb en gehad heb een enigszins dragelijk leven te leiden, maar ook miljoenen anderen, en een deel van de bijlages gaat daar over. Nu een aantal opmerkingen over de bijlages.

A. De brief van 12 mei 1993. Het gaat mij vooral om punt 3:

"De grote meerderheid van de mensen is eenvoudig te dom en te egoistisch om zich uit eigen initiatief en op eigen vermogen als beschaafd, rationeel en redelijk mens te gedragen. ("Stupidity and egoism are the roots of all vice." - Boeddha.)."

Bij dit punt behoren de bijlages bij de brief, betreffende Kohlberg's morele stadia ; Milgram's experiment; en een citaat uit Muller's "Auschwitz Inferno". Ik kan hier veel over zeggen, maar het meeste komt neer op " Kijk naar de geschiedenis!". In zekere zin is dat echter allemaal anecdotische evidentie, en ik geloof niet dat ik mensen die verkiezen optimistisch te zijn over de gemiddelde menselijke kwaliteiten van hun illusies kan genezen.

Misschien kan ik een algemene konklusie zo formuleren: Als gemiddelde mensen de morele en intellectuele kwaliteiten zouden hebben van de grondleggers van de moderne rechtsstaat, zoals Locke, Franklin, en Jefferson, of van mensen als Sacharov en Wei Jung-shen, dan zouden de moderne democratieen en rechtsstaten een hele goede kans hebben te kunnen blijven voortbestaan. Maar dergelijke mensen zijn zeer uitzonderlijk, en zij maakten bovendien kennelijk allemaal precies dezelfde fout als ik zelf gemaakt heb: te geloven dat andere mensen overwegend denken en voelen als zij zelf. Dat is helaas niet zo, want was dat wel zo dan zouden rationele en rechtvaardige mensen niet zo zeldzaam zijn, en de wereld radikaal anders:

Ach, waren alle mensen wijs
En deden daarbij wel,
Dan was de aarde een paradijs
Nu is zij vaak een hel.
(Dirck Jansz. Coster, 1618).

En ik meen werkelijk, en gebaseerd op bijzonder goede empirische evidentie en uitgebreide kennis van de menselijke geschiedenis en filosofie, dat de wereld is wat ze is als gevolg van de doorsnee menselijke kwaliteiten en gebreken, en de gebruikelijke keuzes die alledaagse mensen in hun alledaagse bestaan maken. ("Video meliora proboque, deteriora sequor": ik zie het goede dat ik behoor te doen, maar doe het slechte. Ovidius.)

Iets anders in dit verband: iemand die overwegend dezelfde meningen had als ik over de beschaving waarin wij leven, en over onze democratie, was Johan Huizinga, zoals ikzelf tot mijn verbazing uitvond in 1989. Zie bijv. "In de schaduwen van morgen" uit 1935: exact dezelfde ontsteltheid en bezorgdheid als bij mij over moreel en wetenschappelijk relativisme, om overwegend dezelfde redenen; dezelfde verachting voor parlementariers; hetzelfde ongeloof in een democratie waar de grote meerderheid niets weet en niets serieus wil weten van waarover hun mening gevraagd wordt; en dezelfde inschatting in een cultuur in verval te leven.

Huizinga was beinvloed door Spengler ("Untergang des Abendlandes"), die ik nooit gelezen heb, en waarschijnlijk ook door Ortega y Gasset, "De opkomst der horden", dat ik wel gelezen heb, ook in 1989, en die ook weer een soortgelijke diagnose heeft.

Anderen met overeenkomstige standpunten - en het gaat daarbij vooral om (i) de individuele menselijke vermogens, van doorsnee mensen en van niet-doorsnee mensen (zowel goed als slecht): de morele en intellectuele verschillen tussen individuen zijn veel groter dan doorsnee mensen willen geloven (en kennelijk ook: kunnen bevatten) (ii) de grondslagen van de beschaving: wetenschap en een gehandhaafde rechtsstaat of in minder moderne termen: kennis van de natuur en een algemeen geaccepteerd en als rechtvaardig beschouwd stelsel van gehandhaafde normen en plichten - zijn Burckhardt (veel beter want veel rationeler en geleerder dan Nietzsche, zoals Nietzsche zelf waarschijnlijk zou toegeven, in een niet-hysterische bui) en Thucydides (-400: zeer verbazend en indruk- wekkend, en voor mij zijn Thucydides en Burckhardt de grootste historici waar ik weet van heb: zij hadden het beste want meest rationele, geinformeerde, evenwichtige, waarachtige oordeel, gebaseerd op werkelijk inzicht in wat mensen beweegt en wat mensen wel en niet vermogen, zowel ten goede als ten slechte).

Wat Kohlberg betreft (zie de bijlage bij brief A): ik denk dat hij overwegend gelijk heeft, alles afgezien van Piagetiaanse stadia, behalve dat hij te optimistisch is. In mijn ervaring is 10% een veel te hoog percentage als schatting voor de groep van volwassen die zich zou laten leiden door een "morality of individual principles and conscience". Bijvoorbeeld: ik ben aan de UvA maar een Peter Molenaar tegengekomen, en heb me tegen hem echt nooit beleefder (of onbeleefder) opgesteld dan tegenover al die andere zogenaamd hoogbegaafde en in ieder geval met hun eigen voortreffelijkheid zeer ingenomen leden van het wetenschappelijk personeel.

Waar Kohlberg ook aan voorbij gaat zijn morele beslissingen die moeite kosten of risico inhouden. Het is mijn ervaring - en NB dat ik opgegroeid ben in een politiek zeer radikaal milieu, waar ik deze ervaring voor het eerst opdeed - dat vrijwel iedereen immoreel handelt tegenover anderen in termen van de morele eisen die ie aan anderen stelt, en dat vrijwel niemand bereid is moeite te doen voor iets wat ie zegt goed te achten als die moeite niet vergoed wordt door iets wat ze prettig vinden: alle linkse revolutionairen van mijn gene ratie die ik gekend heb (een boel) waren schijnheiligen, die de revolutionair uithingen omdat dat op dat moment modieus was. (Ik ben zelf de enige die er op mijn 20ste mee kapte, omdat ik Marx werkelijk las en weerlegde, en ook de enige die - op 14-jarige leeftijd, en geheel alleen, zonder medestanders en zonder aanwezigheid van mijn ouders, bovendien - in de DDR publiekelijk zei dat het daar een "fascistische Schweinerei" was.)

Milgram's experiment is een van de weinige experimenten in de sociale psycho logie dat iets van waarde opgeleverd heeft (en de paar andere waar dat voor geldt, zoals van Asch, gaan in dezelfde richting), en ik heb er eigenlijk nooit een zinnige reactie op gelezen van psychologen of filosofen. Volgens mij heeft Milgram proefondervindelijk duidelijk gemaakt dat je doorsnee mensen zich met bijzonder weinig moeite kunt laten gedragen als SS'ers: het kwaad in de wereld is niet het werk van enkele uitzonderlijke menselijke duivels, maar het resultaat van de keuzes van miljoenen doorsnee mensen, die ieder voor zich besluiten anderen te mishandelen zoals ze zelf niet mishandelt zouden willen worden, alleen omdat dat nu eenmaal zo uitkomt voor hun carriere of aanzien. (Moderne oorlogen kunnen alleen maar gevoerd worden omdat de zeer grote meerderheid van de soldaten liever vreemden die hen nooit iets gedaan hebben vermoorden dan dat ze problemen krijgen met hun superieuren.)

Vandaar dat ik Muller citeer, een Tsjech die als enige het krematorium-kommando (de lijkenverbranders) in Auschwitz overleefde, daar een boek over geschreven heeft, en zich de vertwijfelde vraag stelt

"How was it possible, I often asked myself, for a young man of average intelligence and normal personality to carry out the unspeakable atrocities demanded of him ...?".

Mijn antwoord is: dit was mogelijk omdat doorsnee mensen zo zijn - zie Milgram en de menselijke geschiedenis voor de feiten en Kohlberg voor een uitleg.

Tenslotte een algemene opmerking n.a.v. het bovenstaande en brief A: ik kan er ook niets aan doen dat de mensen niet deugen, en dat vooral omdat ze dat het prettigst vinden. Het zou mij veel liever zijn als een menselijk zwijn als Van Thijn, met z'n Orwelliaanse leugen dat "alle mensen zijn gelijkwaardig", gelijk had - maar ik zie geen enkele aanwijzing dat ik in Amsterdam omringt zou zijn door honderdduizenden Einsteins, Da Vincis, Eulers en Shakespeares, en veel evidentie van iets als het tegendeel: honderdduizenden die niets weten noch willen weten van wetenschap; geen enkel artistiek talent hebben; eigenlijk alleen werkelijk geinteresseerd zijn in hun eigen genot en status, hoe ook veroorzaakt, en ongeacht de gevolgen; en die allemaal, zonder uitzondering, geloven en bij gelegenheid beweren dat ze even goed, even begaafd, en even waardevol zijn, als enig mens dat ooit geleefd heeft.

Voor mij is dat een volledig krankzinnig idee, dat alleen maar veroorzaakt kan zijn doordat al die honderdduizenden bewogen worden door grote en au fond terechte minderwaardigheids-gevoelens. Wie weet menselijk iets voor te stellen weet dat ie, hoe exceptioneel getalenteerd ook, maar een heel klein deel bezit van wat menselijk mogelijk is, en weet ook dat menselijke grootheid zeldzaam is. Iemand als Sacharov - een absoluut eerste klas natuurkundige, die een exceptioneel makkelijk, beschermd en geprivilegieerd leven opgeeft en letterlijk de martelkelders trotseert vanwege morele redenen - is zo zeldzaam dat er niet veel mensen kunnen zijn, waaronder niemand in enig parlement, die kunnen begrijpen hoe exceptioneel zo iemand is en hoe buitengewoon gering het aantal mensen is dat zou kunnen of durven wat deze man kon en durfde.

Nogmaals: ik denk werkelijk dat de meeste mensen exceptionele mensen werkelijk niet begrijpen en niet kunnen begrijpen, kennelijk omdat ze zelf innerlijk anders zijn. Een misschien beter voorbeeld dan Sacharov is Multatuli, waar ik zeer veel van weet, en die een Nederlander was, waar nogal wat letterkundige Nederlanders - nee, niet veel van weten, maar veel van menen te begrijpen. En het is telkens en telkens, al meer dan 100 jaar lang, precies hetzelfde verhaal: ze leggen een man van veel grotere intellectuele en morele vermogens dan ze zich zelf kunnen voorstellen (al weten ze dat niet, want als er een ding is dat niemand kan zien dan is het z'n eigen onvermogen) langs de maatlat van hun eigen onvermogens, en konkluderen allemaal precies hetzelfde: die man is anders dan wij, dus hij deugt niet: het was een bluffer; hij mishandelde z'n vrouw; hij kon niet met geld omgaan; hij was alleen in zichzelf geinteresseerd; hij vergiste zich in van alles; en eigenlijk schreef hij welbeschouwd ook zo goed niet.

Dat is allemaal van begin tot eind onzin, en kennelijk weer overwegend ingegeven door terechte minderwaardigheids-gevoelens, maar het is kennelijk ook in de meeste gevallen gemeend: ze zijn echt niet in staat een mens te begrijpen die niet is - niet denkt, niet doet, niet voelt, niet wil - als zij, en voorzover ze wel begrijpen dat hij werkelijk van hen verschilt is dat vooral een grond om hem te vervolgen, want wie niet is als Wij kan immers niet deugen, en al helemaal niet als hij Ons criticeert en evident begaafder, moediger en eerlijker is dan Wij zijn. En ze reageren heel menselijk, want de zeer grote meerderheid van de mensen behandelt alleen mensen uit de eigen groep als volwaardige mensen, met rechten en gevoelens: wie anders is dan Wij is daardoor minder menselijk; heeft minder of geen rechten; en heeft geen recht op een behandeling waarvan Wij vinden dat Wij zelf recht op hebben.

B. stuk van 12 januari 1994
: Dit is vooral geschreven omdat ik op de BBC hoorde dat de laatste medische wijsheid over M.E. is dat het "een onbewuste depressie" is. Volgens mij zijn onbewuste depressies getrouwd met vierkante cirkels en verzwagerd met zwarte schimmels, maar afgezien van semantiek heb ik hele stevige ervaringsgronden om te oordelen over depressies en M.E., omdat ik M.E. heb, en depressief was.

Ik heb over depressies trouwens dezelfde opmerking over als over M.E.: ik denk niet dat je je er een goed idee van kunt vormen zonder zelf de ervaring te hebben gehad - net als met de smaak van mango's, of het gevoel van een orgasme: je kunt er veel over zeggen, en bij gebrek aan ervaring is een indirect en onvolledig en gedeeltelijk misleid verbaal begrip beter dan geen begrip, maar de werkelijke ervaring is echt fundamenteel anders dan wat je meent te begrijpen als je alleen de woorden voor de ervaring kent.

Dit geldt ook voor mij. Een vriend van mij is manisch depressief (van hem kwam het stuk waarop (B) gebaseerd is), en ik heb een depressieverige vriendin gehad, maar ik begrijp pas echt waar zij het over hebben sinds ik zelf echt depressief ben geweest.

Zie maar wat jullie er van maken. Misschien dat X er meer van begrijpt, en dan vanwege het pre-menstrueel syndroom: echte depressiviteit is echt een andere bewustzijnstoestand, en als ik diverse vriendinnen goed begrijp hebben zij daar last van gedurende die dagen dat de last van hun vrouwelijkheid hen het zwaarst is.

Omdat ik het er nu over heb en ook over feminisme niet onbegrepen wil zijn heb ik hier een stel kort gehouden redenen waarom ik niets zie in het feminisme, afgezien van algemene rechtvaardigheid: alle vormen van feminisme die ik ken zijn gebaseerd op wetenschappelijk en filosofisch gezien zeer slechte theorieen; alle vormen van feminisme die ik ken zijn vormen van pure belangenbehartiging voor de leden van een groep waar ik niet toe kan behoren; alle vormen van feminisme die ik ken bevorderen alleen de kansen van toch al hoog opgeleide en zeer bevoorrechte vrouwen, en ruineren de kansen van hun sexe- genoten (verplicht werk; vol-continu dienst; leger); alle vormen van feminisme die ik ken willen een groter deel van de koek - en ik vind dat die koek niet deugt, en dat wie daar een groter deel van wil ook niet deugt; alle vormen van feminisme die ik ken trekken vooral vrouwen aan waarvan ik vind dat ze juist geen exceptionele persoonlijkheden zijn (zoals klassieke feministes uit de 19e en 18e eeuw - Emma Goldmann, Marie Wollstonecraft e.a. - wel waren); alle vormen van feminisme die ik ken lijken emotioneel gemotiveerd te zijn door afgunst en hebzucht, onder de pretentie van moraal en wereldverbetering; alle vormen van feminisme die ik ken zijn totalitair zowel in hun afkeuring van "de" man als hun idolaatheid van "de" vrouw, en gewoonlijk ook totalitair in tal van andere punten (zwaar discriminerend van zeer grote groepen; bijgelovig aan totalitaire socialistische ideeen of New Age waanzin; principieel irrationeel en emotioneel; anti-wetenschappelijk; Politiek Correct taalgebruik; voor zichzelf opeisen van methodes die ze in anderen sterk afkeuren - "positieve discriminatie"); alle vormen van feminisme die ik ken zijn gebaseerd op een veel te optimistisch vrouwbeeld, en een onwaarachtig mensbeeld - nu ja, enzovoort, enzovoort.

En nee, "de" man is geen haar beter dan "de" vrouw (en beiden zijn ficties) en persoonlijk kan ik geen geloof hechten aan de politieke, filosofische of religieuse meningen van doorsnee-intellecten gedragen door doorsnee personen, zelfs als mijn zwaar bevooroordeelde en sterk sexueel discriminerende hormonen mij voorhouden dat ze machtig prachtige lustobjecten zijn, met alle juiste curves op alle juiste plaatsen - doch helaas, helaas weliswaar met een fraai uiterlijk, maar ook met een gemiddeld verstandje, een doorsnee persoonlijkheidje, en een volstrekt oninteressante en gebrekkige communicatie over in haar groep populaire want het zelfbeeld strelende en eigenbelang dienende valse gemeenplaatsen en domme slogans.

Tenslotte over dit onderwerp: In de bovenstaande lijst kun je "feminisme" vervangen door de naam van een willekeurige politieke partij of een willekeurig geloof, waar ik dan, na een paar niet erg wezenlijke wijzigingen, precies dezelfde bezwaren tegen heb. Het ligt dus echt niet aan de feministen of mijn mannelijke chauvinisme, maar gewoon aan mijn afkeer van onzinnige theorieen en schijnheilige prive belangenbehartiging in naam van algemene maar gehuichelde morele waarden. (Alternatieve formulering: het ligt aan mijn arrogante en elitaire standpunten. Ook goed - zolang we het er maar over eens zijn dat degenen tegen wie ik me verzet minstens even arrogant en elitair zijn - met dit verschil dat zij huichelen dat niet te zijn, en ik gewoon eerlijk zeg dat ik hen dom en onwetend vind, en geen enkel respect en erg weinig tolerantie voor zelfverkozen domheid en onwetendheid heb.)

C. aantekeningen over het PL : Dit zijn mijn persoonlijke aantekeningen over de geschiedenis met Van Dijk en Popma. Ik denk van allebei dat de voornaamste redenen voor hun gedrag is dat ik zo heel duidelijk niet van hun soort ben, en dat machtsmisbruik voor mensen van hun soort even vanzelfsprekend is als ademhalen - waarmee ik o.a. ook bedoel dat ze het niet zien als ze het wel doen, ongeveer zoals het 100 jaar geleden vanzelfsprekend was dat donker gekleurde mensen minder gevoelig voor pijn zouden zijn, en dus naar evenmin onderkende sadistische motieven mishandeld konden worden.

Het fundamentele dilemma dat de hele tijd voor mij speelt is dit: Ofwel andere mensen zijn in meerderheid zoals ik ben, en zoals mijn ouders en grootouders kennelijk waren, maar liegen en bedriegen dan voortdurend over bijna alles en tegen bijna iedereen, ofwel andere mensen zijn in meerderheid aanmerkelijk minder huichelachtig en oneerlijk dan vanuit mijn standpunt schijnt, maar dan ook een heel stuk dommer, blinder en onvermogender. En in allebei de gevallen is de hele notie van een door een meerderheid van vrije, verantwoordelijke, rationele en rechtvaardige volwassen individuen gedragen rechtsstaat, en meer algemeen van algemeen menselijk rationeel redeneren en rechtvaardig gedrag, niet verenigbaar met hoe mensen in meerderheid zijn: ze zijn er te vals of te dom voor. En nee, het heeft niets met een briljant verstand van doen, zij het kennelijk wel met een behoorlijk verstand.

Ik vind dat geen vrolijke gedachte, en een uitstekend argument voor eugenetica, maar ik kan op basis van mijn ervaringen en mijn kennis geen andere konklusie trekken. Een reden om er zoveel tekst aan te besteden (bijna 400 regels, tot nu toe) is dat het een konklusie is die volledig in tegen spraak is met wat vrijwel iedereen in Nederland zegt te geloven over zichzelf en anderen - allemaal gelijkwaardige, goedwillende, gelijkelijk begaafde mensen, die allemaal de prachtigste morele wensen hebben, en een daarbij passende bewonderenswaardige, eerlijke en ethische levenspraktijk.

Nu, het is niet zo, en als ik moet kiezen uit het mensbeeld zoals me dat uit de weekbladen, de TV en de politieke partijen bereikt, of uit Swift, Mandeville, en Machiavelli, dan kies ik onmiddellijk voor Swift, Mandeville en Machiavelli. Misschien waren ze wat cynisch, maar ze waren niet dom, wel eerlijk, en hadden de moed de feiten te willen kennen en hun bevindingen uit te spreken, en het vermogen dat helder, boeiend en treffend te doen.

Het fundamentele verschil is kennelijk dat de zeer grote meerderheid van de mensen niet alleen Kohlberg's niveau III nooit bereikt, en dat niet doet omdat ze in onvoldoende mate personen met een individueel karakter zijn, en zichzelf in te grote mate vereenzelvigen met de maatschappelijke rollen die ze spelen.

En ik zie dan ook een fundamenteel verschil tussen, aan de ene kant, mensen als mijn ouders en grootouders, en, bekender, mensen als Multatuli, Hazlitt, Cobbett, Jefferson, Miller, Sacharov en anderen, die ik kan begrijpen en waar ik me in kan verplaatsen, ook als ik het volledig met hen oneens ben, en aan de andere kant mensen als Van Dijk, Popma, Gevers, Van Thijn, en vele andere miljoenen, die ik op een fundamenteel niveau niet goed begrijp en waar ik me nauwelijks in kan verplaatsen, en die in ieder geval drie dingen gemeenschappelijk hebben die ik mis, en die mijn ouders en grootouders, net als Multatuli , Hazlitt, Cobbett etc. ook misten : ze hebben geen van allen ook maar bij benadering iets wat een werkelijk goed verstand genoemd kan worden (wat in het geheel niet wil zeggen dat ze niet veel sluwer, wereldwijzer, oneerlijker, manipulatiever en, vooral, minder naief zijn dan hun intellectueel begaafdere medemensen!) en zijn dus nooit werkelijk geinteresseerd in kennis, wetenschap of waarheid; ze hebben geen van allen ook maar bij benadering iets wat individuele morele moed genoemd kan worden (wat als enig voordeel heeft dat dit type ook te karakterloos is om een groot misdadiger te worden) en zijn dus nooit werkelijk geinteresseerd in rechtvaardigheid voor anderen; en ze hebben geen van allen een individueel karakter - het zijn stuk voor stuk au fond banale, grauwe en oninteressante figuren, zonder enige interessante conversatie, zonder eigen ideeen, zonder levendigheid: het is allemaal grauw, doods, en middelmatig wat deze types te bieden hebben, uiterlijk en innerlijk, en zelfs als ze hun best doen op te vallen kunnen ze dat alleen door zich aan te stellen alsof ze iets zijn wat ze niet zijn: een menselijk individu, met een eigen karakter en de moed zichzelf te zijn, en de vermogens origineel te zijn.

Maar dit is de menselijke norm, de grote democratische meerderheid van individuen zonder individualiteit, zonder eigen karakter, zonder eigen standpunten, zonder morele moed af te wijken van de meerderheid, zonder originaliteit, zonder intellectueel talent, en zonder artistiek talent, en dat is het fundamentele menselijke probleem: de zeer grote meerderheid van de mensen is niet in staat zich uit eigen initiatief en op eigen vermogen rationeel en rechtvaardig te gedragen, en zal dat ook niet doen (tegen mensen die niet tot hun eigen groep behoren) tenzij ze daartoe gedwongen worden of tenzij ze daartoe opgevoed zijn, en het eerste is moeilijk te rijmen met het recht je eigen leven te leiden, en het tweede is erg ongebruikelijk.

Nu, ik herhaal me, en zo is het wel genoeg. Ik hoop dat het wat verduidelijkt. In ieder geval was de voornaamste reden om zelfmoord te willen plegen, naast de jaar in jaar uit voortdurende pijn en moeheid, dat ik dit denk, en de voornaamste reden om het niet te doen dat er een kleine minderheid van mensen is, en altijd en overal geweest is, waarvoor dit niet geldt.

Met vriendelijke groeten,

Maarten.

P.S. 12 april: Ik heb ondertussen telefonisch met Mimir gesproken, en hij houdt vast aan zijn verhaal, zoals dat in (C) staat, met de toevoegingen dat de persoon die mij in elkaar wenste te slaan en mij daarna de schuld wenste te geven door mij te beschuldigen te zijn begonnen Wim van der Meij heet; dat deze geweldenaar dat volgens Mimir waarschijnlijk uit eigen initiatief bedacht, maar wel nadat Van Dijk gebeld had dat ik er aan kwam en dat ik, volgens Van Dijk, geen recht had in het gebouw te verkeren; en dat Mimir zich, geheel terecht, niet wenst te laten dicteren wie hij wel en niet mag spreken.

Ik merk op dat ik me niet bewust ben deze Van der Meij te kennen, maar dat een dergelijke mede-menselijkheid mij in het geheel niet verbaast, en dat ik ondertussen genoeg geleerd heb van doorsnee Nederlanders om te begrijpen dat hij een gezonde Nederlandse jongen is, met geheel normale gevoelens, waarden, ideeen en uitingsvormen, en dat jongens als hij Nederland groot en succesvol gemaakt hebben in de voormalige kolonieen. Snap je nu wat beter waarom ik onder een pseudoniem gepubliceerd heb, en waarom ik, toen Floris dat vroeg, geen foto van mezelf in Spiegeloog wilde?

Ik weet niet in welke mate het jullie met me eens zijn, en ik weet wel dat het soort meningen wat ik heb regelmatig voor "fascistisch", "elitair", "Nietzscheaans" en ander prachtigs uitgemaakt is.

Misschien is het daarom nuttig op te merken dat wat ik denk veel meer gemeenschappelijk heeft met Plato, Aristoteles, Hobbes, Voltaire, Jefferson, Orwell en Russell en eerder genoemden en de ideeen die ten grondslag liggen aan de moderne westerse rechtsstaat dan de in Nederland gebruikelijke politieke en morele ideeen, wat niet zo gek is, was het alleen omdat ik niemand ken buiten mijzelf waarvan ik redelijkerwijs kan aannemen dat ze de ideeen van deze mensen over politiek en ethiek kennen en begrijpen.

Nu, als ik deze mensen lees heb ik het idee met werkelijk denkende mensen te maken te hebben, en dat heb ik niet als ik, laat ik zeggen, de VN of de HP lees, of een actualiteiten-programma op de TV beschouw, en fundamentele redenen zijn het soort problemen die men serieus neemt, de soorten argumenten die men gebruikt, en de taal waarin deze gesteld worden: ik kan de problemen, zoals ze gesteld worden, zelden serieus nemen; beschouw de argumenten gewoonlijk als ongeldig of irrelevant; en vind het taalgebruik gewoonlijk slecht.

Kortom, zoals ik het ervaar zijn er van allerlei dingen mis met mijzelf en met het grootste deel van de mensheid:

Wat er mis is met mij is dat ik voortdurend pijn heb, voortdurend moe ben, en dat ik geen geloof meer heb dat wat ik voor rationeel en rechtvaardig houd, wat voor mij bovendien de grondslagen zijn van een hoge beschaving en een redelijke samenleving, binnen de begripsvermogens, praktische vermogens en interessen-sfeer van de zeer grote meerderheid van mijn medemensen valt. (Als ik in dit laatste overwegend gelijk heb, wat ik geloof, dan is het probleem daarmee dat het verder bijdraagt aan mijn onwelbevinden, en dat ik door mijn ziekte telkens geconfronteerd ben geweest met onontkoombare menselijke domheid en slechtheid.)

Wat er mis is met het grootste deel van de mensheid is (1) een zeer beperkt vermogen tot en een zeer geringe interesse in rationeel redeneren en rechtvaardig handelen, dat te beperkt is om zinnig gebruik te maken van de wetenschappelijke mogelijkheden die ontdekt zijn door de kleine minderheid van rationeel denkende mensen - de doos van Pandora die de geschiedenis opent (in Bosnie, Ruanda, Israel, Zuid-Afrika, Afghanistan, you name it) is de combinatie van mensen met morele waarden en intellectuele vaardigheden geschikt voor overleven in het stenen tijdperk met moderne technologische middelen; en (2) de zeer gebrekkige individualiteit van de zeer grote meerderheid van de mensen: de zeer grote meerderheid van de mensen zijn conformisten, die vrijwel alleen in ideeen en waarden geinteresseerd zijn die hen tot een van Ons maken, en niet in waarheid of algemene rechtvaardigheid.

En ik stem in (1) overeen met o.a. Plato, Aristoteles, Voltaire en Russell, en in (2) met de fundamentele diagnose van de grote religies, die allemaal beginnen met de konstatering dat de grote meerderheid van de mensen ervaren, voelen en denken volgens manieren die leiden tot misere voor henzelf of voor anderen; dat dit uiteindelijk teruggaat op hele banale menselijke zwaktes en onvermogens, als domheid, egoisme, wensdenkerij (een bewering is waar desda de bewering onze waarden ondersteunt), en zelfbedrog; en dat deze zwaktes en onvermogens weliswaar universeel menselijk zijn, maar overwonnen of overwegend beheerst kunnen worden.

Ik schets, en schrijf snel, en mijn beschrijving is maar gedeeltelijk adekwaat. Maar het is vanwege deze en dergelijke ideeen dat de Van der Meijs, de Van Dijks en de Popmas van deze wereld mij niet verbazen: het is zo menselijk medemensen onmenselijk te behandelen, en zo gebruikelijk, zo gemakkelijk, en zo emotioneel bevredigend een ideologische aap te zijn, met een hoofd vol waanideeen, een mond vol schijnheilig-valse waarden, en een beestachtige manier van doen tegen mensen die niet tot Onze Groep (Onze familie, Onze collega's, Ons ras, Ons volk) behoren.

Het maakt mij ook allemaal niet optimistisch, noch wat betreft mijn eigen kansen noch wat betreft de menselijke toekomst.

Tenslotte, om een laatste misverstand te voorkomen: ikzelf reken natuurlijk ook in groepen, en onderscheid (discrimineer!) mensen o.g.v. hun intellectuele en morele vermogens. Maar een zeer fundamenteel verschil tussen mijn standpunten en de in Nederlands gebruikelijke - liegende en schijnheilige - nivelleerders is (i) dat ik denk dat alle mensen van alle andere mensen overwegend weten welk soort dingen hen pijnigt en pleziert, en daarin in zeer hoge mate overeenstemmen, zodat daar niets relatiefs in is (zodat als het slecht is een Nederlander te martelen het dus even slecht is een Chinees te martelen, hoe hard de Chinese regering en professor Wertheim ook mogen gillen dat menselijke rechten een lokale, arbitraire, relatieve constructie zijn); (ii) dat ik denk dat alle mensen gelijke rechten behoren te hebben juist omdat alle mensen ongelijk zijn; en (iii) dat ik niemand verantwoordelijk houd voor z'n aangeboren onvermogens, zij het wel voor het gebruik dat ie maakt van de vermogens die ie heeft. Voor de Nederlandse nivelleerders geldt dat (i') alles is relatief of onkenbaar of arbitrair (behalve hun eigen rechten op rijkdom en status); (ii') alle mensen zijn gelijkwaardig (van Hitler tot Einstein), en rechtvaardigheid is een willekeurige, arbitraire afspraak ; en (iii') alles wat niet goed is is niet de verantwoordelijkheid van individuen, maar te wijten aan de opvoeding, "het systeem", of "de samenleving". Voor mij zijn (i') t/m (iii') totalitaire ideeen.

Colofon:
Geschreven in april 1994 voor een stel academische psychologen met wie ik bevriend ben. De reden om ze te addresseren als "X, Y en Z" is dat ik geen moment geloof dat ze geen risico lopen vanwege het CvB voor hun carriere: zie het CvB-antwoord uit 1988 op mijn kritiek.

De paar details in bovenstaande brief die niet duidelijk zijn uit de context van de bijlages worden verhelderd in "M.E. in Amsterdam".

Wat betreft de in de tekst wel genoemde prof.dr. Peter Molenaar: Dit is een van de weinige intelligente en behoorlijke mensen die ik aan de UvA ben tegengekomen, die er dan ook in slaagt professor buiten Nederland te zijn, en een stel begaafde psychologen tot doctor cum laude te begeleiden. Gezien de kleinzielige wraakzucht van het CvB (zie hun antwoord op mijn brief), die mij al bewogen heeft andere integere en intelligente mensen die aan de UvA werken ongenoemd te laten, vanwege mijn angst dat ook zij er weggewerkt zullen worden, druk ik hier een kleine email-correspondentie af die ik in de afgelopen dagen voerde:

Beste Peter,

Als ik X moet geloven dan ligt het Netscape-verkeer van UvA-psy al een week stil. Dat lijkt me een beetje onwaarschijnlijk, maar ik begrijp dat mijn aanval op de UvA niet goed voor zwakke harten is, en dat een bekende associatie met mij tot heel reeele moeilijkheden (die ik niet onderschat en niet kleineer) met universitaire opperburocraten kan leiden.

Om die reden heb ik wel een brief aan X, Y en Z opgenomen in mijn documentatie voor het CvB, maar hun namen vervangen door "X, Y en Z". Jij wordt ook genoemd ("Peter Molenaar"), en ik kan je wat moeilijker wegschrijven uit de context. Als je daar prijs op stelt wil ik dat wel doen.

Overigens denk ik dat het niet onverstandig is mijn post voor het CvB te bekijken: ik denk dat het de scherpste aanval ooit op een Nederlandse institutie is, en literair overwegend behoorlijk tot zeer fraai: ik HEB een talent voor gelukte scherpe heldere - vaak aforistische - formuleringen, en het is wat jammer dat ik dat talent overwegend moet gebruiken om een stelletje morele debielen de oren te wassen.

Ik denk ook dat het geheel behoorlijk duidelijk maakt waarom ik doe wat ik doe: ik heb nu 8 jaar pijn die ik niet gehad zou hebben als de UvA of de gemeente Amsterdam behoorlijk bestuurd zou worden en ben doodarm, terwijl alles wat ik zeg, inclusief de manier waarop ik het zeg, direct filosofisch is - tenminste, als "filosofie" iets te maken heeft met de kwaliteit van onderwijs, wetenschap, beschaving, cultuur en menselijke doen en laten. (X, Y, en Z lijken dat wat minder te vatten, maar dat is toch echt zo, en filosofen die wachten tot ze Democratische Meerderheden achter zich hebben moeten een ander vak zoeken of werken reeds als charlatan aan de UvA. Het kan natuurlijk ook zijn dat ze zich zorg maken, en dat doet mijn huisarts ook, maar mijn argument is opnieuw dat ik dat wel begrijp, en ook wel waardeer, maar dat het voorbijgaat aan wat mensen met filosofische pretenties behoren te doen: als het mij alleen om een succesvolle academische carriere was te doen geweest in mijn leven, dan had ik geen filosofie gestudeerd, en was ik vrijwel zeker rijker en gerespecteerder.) (...)

Als het allemaal loopt zoals ik wil kan de post voor het CvB (een schijfje van 1.4 MegaByte vrijwel volledig gevuld met tegen de 40 stukken, waaronder de meeste van mijn stukken uit "Spiegeloog" die, achter elkaar gelezen, een fraaie verhandeling vormen) in het weekend naar het Maagdenhuis, dus als je niet met naam genoemd wilt worden (in 1 brief, zie boven, als de enige behoorlijke uitzondering die ik aan de UvA ben tegengekomen), laat me dat dan weten.

Het ziet er allemaal erg fraai en gelikt uit, wanneer je het leest via Netscape 3.0, en het hypertext-aspect (switchen tussen 40 files via hyperlinks) wordt grondig benut.

Met vriendelijke groeten,

Maarten.

Dag Maarten,

Iedereen kan in alle vrijheid over mij praten, zolang het maar niet namens mij is. Dus jij ook. Ik weet niet waar je correspondentie met het Maagdenhuis over gaat, en wil dat ook niet weten (zoals je weet).

Deo Volente zien wij elkaar donderdag a.s. om Manzano (geen pars pro toto, maar wat dan wel?) door te spreken? (..)

Beste Peter,

Ik zal je niet uit mijn filosofische verhandeling tegen 25 jaar totalitair socialistisch onderwijs aan de UvA wegschrijven.

Je weet natuurlijk wel een BEETJE waar het over gaat, maar ik wil het CvB best duidelijk maken, mocht dat nodig zijn, dat je het - anders dan de grote meerderheid van je professorale collegae, die dan ook een andere internationale status en track record hebben dan jij - VEEL te druk hebt met echte wetenschap en het doen promoveren van echte wetenschappers om je tijd te verspillen aan zoiets wanhopig doms en zinloos als universitaire politiek, en we het daar bovendien zelden over hebben, aangezien er tal van veel interessanter onderwerpen zijn. Dat lijkt me ook de letterlijke waarheid, al mag ik dat woord, geloof ik, niet gebruiken zonder de mond erna schoon te spoelen.

Zo de Heer het wil (die zo ie bestaat nogal veel gewild heeft waar ik het mee oneens ben, en het helpt me daarbij niets dat ik geen goddelijk denkraam heb: dan had ie maar voor een ander moeten zorgen, als ie had gewild dat ik hem en zijn zinloze wreedheid beter begreep) zien we elkaar inderdaad a.s. donderdag.

Met vriendelijke groeten,

Maarten.

Niets van het bovenstaande is eerder gepubliceerd.

· Naar Index - Overzicht Bijlages