bgcolor="#000080">

\ 

"Ik lieg vaak":  Vraaggesprek met Theo van Gogh - dl 1

 

 

 

 

 

Uit September 1989, uit mijn reeks van Spiegeloogcolumns, met noten uit Augustus 2009:


"Ik lieg vaak.
Zet dat er maar boven."

Vraaggesprek met Theo van Gogh.
                                       Maarten Maartensz.

Iedereen wordt als individu geboren, maar slechts weinige individuen blijven overeind in de strijd tegen de goedbedoelende medemens: Na tien, twintig of uiterlijk dertig jaar zijn de meeste mensen geen individuen meer, maar verzamelingen verkrampte rollen, beheerst door de angst af te wijken en de wens "een normaal mens" te zijn, of althans te lijken. Zo niet Theo van Gogh: Zowel zijn ervaring en gedrag als de termen waarin hij zijn meningen giet wijken radikaal af van wat in Nederland gebruikelijk is. Ik ken Theo nu een jaar of zes en het leek me een aardig idee hem om een interview voor Spiegeloog te vragen [1]: Hij heeft interessante meningen; kan uitstekend formuleren; en is origineel. Allemaal eigenschappen die de meeste Nederlanders niet hebben. Voer voor psychologen dus.

Theo komt huize Maartensz [2] binnen met een T-shirt met "Loos - Een film van Theo van Gogh"; werpt zich op een stoel; grijpt naar Spiegeloog (door hem nooit eerder gezien, buiten de stukken van MM); begint te lezen en roept dan vrijwel onmiddellijk uit:

TvG: Wat vind ik dat eigenlijk tragisch zeg! Mag ik het interview hiermee beginnen? Dus moet jij schrijven: Van Gogh pakt een blad en begint meteen te lezen.

'In de vorige Spiegeloog werd de actie 'Een knaak voor haar kaak' gestart. Deze actie is bedoeld om een 'onfortuinlijke' en onverzekerde studente er financieel weer wat bovenop te helpen. Zij leed meer dan fl. 1000,-- schade. Medebewoners van het lab, we hoeven Mies Bouwman toch niet in te schakelen? De collectiepot staat op de koffietafel in de kantine.'

TvG: Wat een zakken zeg, die studenten en die psychologen! Allemaal met door de overheid verzekerde salarissen t/m de dood en dan niet meer dan 18 gulden 35 kunnen opbrengen als een onfortuinlijke studente in haar lustbeleving door haar vriend uuh, uuh (Theo kreunt en steunt) met een boksbeugel op haar káááááák is geslagen. (Wild gegiechel van Theo eindigend op een verzaligd "ooooooh".) Zeg jongens, kennen jullie dat meisje? Wedden dat ze door haar vriend op d'r bek is geslagen? [3]

MM: Laten we het over film hebben.

TvG: Ik wil graag films maken omdat dat het enige is wat ik een beetje kan. Er is niets leukers dan het maken van een film. Je staat met 20 of 30 idioten op een set; je werkt onder de meest barbaarse omstandigheden - lange werkdagen van 16 uur, tegenwerkende producenten, hysterische acteurs - en je probeert daar met z'n allen wat leuks van te maken. Het is zeer sexy uitdagend werk.

Ik heb geen enkele boodschap of iets te melden aan de mensen. [4] Ik heb helemaal niet het gevoel dat ik het publiek moet behagen[5], en mag wel zeggen dat de praktijk uitgewezen heeft dat ik het publiek niet behaag - d'r komt geen hond kijken, dus wat dat betreft.... (giechel). Waarom dat zo is weet ik niet[6].

MM: Als je wilt behagen noch belazeren, wat wil je dán tonen?

TvG: Moet ik even goed nadenken om een goed antwoord te geven. Ik heb 2 boeken verfilmd, "Een dagje naar het strand" en "Terug naar Oegstgeest" omdat ik dat allebei mooie boeken vond en in geen van beide gevallen had ik ook maar enigszins het gevoel dat ik iets moest, maar als ik dan iets wilde tonen, als je dat zo wil zeggen, dan is het (A) dat een "Dagje naar het strand" mijn lijfboek is, ik vind het een briljant geschreven verhaal [7] en (B), wat Wolkers betreft had ik het gevoel: ik wil één keer, omdat ik toch uit Nederland kom, een calvinistisch boek verfilmen. Dat gevoel had ik echt - hoewel ik als totaal ongelovige buitenkerkelijk ben opgevoed. En wat je bij ""Terug naar Oegstgeest" ook ziet is de blik van de buitenstaander op dat milieu. Ja, Wolkers vond het heel mooi, en pinkte een traantje.

Ik heb nog 3 andere films gemaakt: "Luger", debiele miljonairsdochter wordt gekidnapt door psychopaat, vader weigert losgeld te betalen, dus wat nu; ik heb "Charley" gemaakt, dat is een komedie over necrofilie; en nou "Loos", m'n laatste film, over een advocaat van kwaaie zaken die op het verkeerde pad belandt.

Er zitten veel grappen in die films die door de meeste mensen, althans lieden als kapelaan Van Bueren (filmrecensent van de Volkskrant - MM) e.a. als  weerzinwekkend, puberaal, aanstootgevend, kinderachtig enz. enz. werden uitgelegd. En als je nou aan me vraagt: Waarom gaan er weinig mensen naar je films kijken? Misschien komt het omdat ik weinig gevoel voor helden heb in een verhaal. Bij mij zijn er eigenlijk alleen maar verliezers. En dat is voor de meeste mensen vervelend om naar te kijken. Denk ik. [8]

D'r zitten in "Loos" trouwens een stel scenes die ik zelf buitengewoon geestig vind. Bijvoorbeeld: Er zit een dame met heel grote borsten in die de held over de bar heen slaat. En even later staat ze 'm met d'r tieten in z'n kont te neuken als het ware. En dan al die dames en heren van de pers die dachten dat ze naar een serieuze film zaten te kijken! Ha, ha! En daar gaan ze dan weer: "Kinderachtig", "puberaal". Onzin.

Ik hou erg van sick jokes ja. Het einde van "Loos", dat ie in de kluisters ligt en die vrouw zegt "Over 14 dagen komt de werkster" dat vind ik een fantastische uitsmijter van een film. Dan gaat de camera achteruit en dan hoor je wat vogeltjes, en dan weet je: Hij is verloren. Hij ligt vastgebonden op dat bed, klaar voor het sexspelletje - en over 14 dagen komt de werkster. Nou, dan ben je goed verdorst, he. Begrijp je wat ik bedoel.

Ik geloof dat stilering altijd aangenamer is om naar te kijken dan feitelijke uitleg. [9] Trouwens, sex is zoiets armetierigs in de Nederlandse film. Heb je bijvoorbeeld Pastorale 1943 van Vestdijk gezien? [10] Openingsscene: Troepen over de dijk. Generaal in wagen: "Mannen, de eurlog is over. Jullie kunnen naer huis gaen." Dan begin je al te denken: Kom ik daarvoor?  Maar dan zwenkt de camera, de mensen beginnen te lachen, en ja hoor... d'r wordt weer gewipt in het hooi! En dat ziet er dan ook weer heel onesthetisch uit en dan denk je aaaaahhh, waarom moet ik dit ZIEN? Dat is toch afschuwelijk? Erotiek is toch bijna altijd verschrikkelijk om naar te kijken, in die vorm.

Nee, neem dan Miriam Mézieres, inderdaad te omschrijven als de droom van de gerontofiele broeders, vrouwtjes van een jaar of 60 zal ik maar zeggen. Affijn, die lag dan plat en je hoorde haar fluisteren, close up in beeld: "Kom in me... voor één moment. Voor altijd." En dan komt er een bordje in beeld: "Tijdens de pauze is ons buffet geopend." (Groot gelach.) Nou, ze konden me wegdráááágen. Huilend van het lachen ben ik daar weggegaan. Ooooohhh wat was dat geestig.

MM: Het interessant feit is: Je bent tamelijk bekend in Nederland; maar je films worden weinig gezien...

TvG: Ja, klopt.

MM: ... en laten we zeggen: het grootste deel van de schrijvende pers doet weinig anders dan over je heen vallen.

TvG: Ja. Dat is toch een voorrecht? Er zijn maar heel weinig mensen die dat hebben. [11] Ik mag mij als één van de weinigen gelukkig prijzen. Ik weet niet of je deze week de HP hebt gelezen? [12] Daarin staat een buitengewoon kinderachtige pagina waarin al mijn vijanden worden opgenoemd. Zogenaamd dan, want ik heb er véél en véél meer. De enige die deze eer vóór mij is overkomen, is de heer Hermans.

Ik heb dus wat je noemt een grote irritatie-factor. Ik irriteer mensen. Hoe het komt zou ik niet weten. [13]  Ik denk dat het een mengeling is dat de mensen mij herkennen als de bal uit Wassenaar die daarbij ook nog een aantal gruwelijk verkeerde meningen ten beste geeft en ten derde vaak over sex praat en sex in z'n films toont. Da's een soort cocktail die grote, grote irritatie en afkeer opwekt. Absoluut.

MM: Niet alleen irriteer jij grote aantallen mensen; je doet ook je best een groot aantal mensen te irriteren.  M.a.w. je gaat op heel hoge toon aan mensen vertellen wat er niet aan ze deugt... [14]

TvG: Niet op hoge toon, ik doe dat nooit op hoge toon!

MM: Met een hoge stem, sorry. [15] Maar je gaat mensen te lijf zowel in persoonlijke termen als in inhoudelijke termen. En ik denk dat die persoonlijke termen, de manier waarop het uiterlijk van mensen, hun wratten, hun verhoudingen etc. erbij gesleept worden om hun...

TvG: Dat is een misverstand. Dat gebeurt niet door mij [16] Kijk, ik geef je een voorbeeld. Met de producenten van "Terug naar Oegstgeest" heb ik grote ruzie gekregen omdat ze die film gebruikten om een verlies te lijden bij de belastingen. Ik heb die heren vervolgens gedoopt "Glibber" en "Gladder" en ze zijn regelmatig in Het Parool voorgekomen als "Glibber en Gladder voor al uw zwarte geld". Nou je begrijpt, dat is vervelend voor mensen. Ik heb echter nooit, nooit hun vrouw erbij gehaald of anderszins [16].

MM: Eén van de vreemde dingen is: Je pakt ook de mensen waar je later van  afhankelijk kunt wezen.

TvG: Kijk, Nederland is een klein land. Als je moet gaan bedenken van wie je allemaal afhankelijk bent kun je beter helemaal je mond houden. Het film- en TV-wereldje is zo klein, dat zijn 20, 30 mensen.

MM: Heb je een morele dwang de waarheid te spreken?

TvG: Helemaal niet. Ik lieg vaak, hoor. Zet dat er maar boven: "Ik lieg vaak". Maar ik pak mensen alleen als ik ze vervelend vind. Ik ken zoveel mensen die ik aardig vind wier vuile was ik nooit buiten zou hangen. Daarbij: Het is helemaal niet waar dat ik mensen voortdurend de grond in trap. [17]

Ik heb het met die columns in Het Parool zó gedaan: Een week een positieve, en de volgende week een negatieve. Ik heb dus een heleboel prijzende artikelen over mensen geschreven [18] Alleen: dat wenst men zich niet meer te herinneren. Maar dat is mijn schuld niet. En dan is er nog iets: Ik heb iets ontregelends. Ik werk nu voor de Panorama, want bij mij moet de kachel ook branden, en dan hebben ze zo een pasfotootje nodig van je, weet je wel, als nieuwe aanwinst. Nou, dan heb ik zo'n theemuts op en dan zit ik zó - neemt pose van Peinzende Grote Denker aan - in de lens te kijken. Ik ben wel 3x gebeld, een beetje zenuwachtig, door de fotoafdeling van Panorama of dit nu echt de bedoeling was. En dan zien de lezers dus, als ik mensen een beetje hard aanpak, in felle bewoordingen, dat de auteur van het stuk een THEEMUTS op z'n hoofd heeft, als een soort Ayatollah van Gogh. Het feit dat je jezelf niet geheel serieus neemt dat maakt mensen angstig en woedend. Dat kan absoluut niet. De mensen voelen zich gewoon in de maling genomen, dat is het grote punt. [19]

Ik heb net een spotje voor de PvdA gemaakt. Ik ben een paar jaar lid geweest van de PvdA, nou dan ben je voorgoed genezen van welke progressieve oprisping ook. [20]

Mag ik je eerst nog een voorbeeld geven. Ik was gevraagd door Saatchi en Saatchi om een commercial te draaien voor Jacob's koffie. Ik had nog nooit eerder een spotje gedraaid. Goed. Ik kom daar bij het zgn. creatieve team - mensen die voor 500 gulden per uur alleen maar lucht verplaatsen, ongelovelijk, maar wel aardige mensen hoor. Het volgende concept hadden ze bedacht, in vele weken brainstormen: Een gastvrouw bij een brunch. Hoor je de stem van God buiten beeld "ZEG, hoe vinden je gasten je koffie?" Zij omdraaien: "Nou geen klachten." "Maar ook geen complimenten. Probeer eens Jacob's koffie: "O  wat een lekkere koffie".

Dus vragen ze aan mij: "Wat vind je van het concept?" "Brandhout." "O, o, hum. Wat had jij dan gedacht?" Ik zeg: Nou moet je luisteren - als je nou gewoon een negerette voorin het beeld zet, een beetje zweet, een beetje angstig, en daar 4 jongens van Ku Klux Klan omheen met van die puntmutsen, en dan neemt één van die van jongens van de Ku Klux Klan z'n muts af zegt "Nou mevrouw dat was lekkere koffie." Zie je. Dan heb je iets dat impact heeft. 't Was doodstil aan tafel en die man zegt: "Je bent toch wel straight, he?". Ja, zie je. Ik heb die spot wel gedraaid uiteindelijk.

MM: Die met de Ku Klux Klan?

TvG: Nee, nee die andere - dat is het jammere eraan. [21]

WORDT VERVOLGD...


P.S. ... en wel morgen bij voldoende welzijn en leefbaarheid.

Noten

[1] Wel nadat W.F. Hermans, met wie ik gecorrespondeerd had over Multatuli en Wittgenstein een verzoek om een interview afgewezen had, naar ik nu denk omdat ik niet kruiperig ben noch was, en hem verteld had hem geen groot schrijver te vinden. Maar ja, dat is immers ook zo.

[2] Toen nog gevestigd op de Elandsgracht, zodat Theo van Gogh één van de zeer weinigen is, naast miijn vele moedwillige sadistische beestachtige mafia-beulen van de Amsterdamse Bouw- en Woningdienst, mijn inpandige moordzuchtige harddrugs-handelaars, en mijn advocaat, die de gaten in mijn schoorsteen - gehakt om ruim twee zaken intern puin eruit weg te ruimen - heeft gezien (die daar in ieder geval van september 1988 tot en met februari 1992 in gezeten hebben, omdat de advocaten van de gemeentelijke Bouw- en Woningdienst zeiden dat ik loog en de inspecteur van de gemeentelijke Bouw- en Woningdienst Mannaert weigerde die gaten zelfs maar te bekijken toen hij kwam, en er daarna schriftelijk over loog en de politie, brandweer, officieren van justities, advocaten-generaal, Hoofden Veiligheid, Hoofden Bestuursdienst,  en ombudsmannen weigerden ene vinger uit te steken om mijn menselijke rechten te handhaven of mijn bewering objectief, door niet-betrokken ambtenaren niet van de zwaar  drugscorrupte gemeentelijke Bouw- en Woningdienst van Amsterdam langs te sturen om te kijken of ik nou loog of dat er gaten in een ingestorte levensgevaarlijke schoorsteen zaten).

[3] Zie eerder vandaag voor geleerde psyschologische termen, acroniemen en diagnoses in dit verband.

[4] Dit was indertijd iets waar Theo en ik het over eens waren, voorzover het zogeheten gewone mensen betreft. En alleen aanzienlijk dommer mensen dan ik waren onder een positieve indruk van Pim Fortuyn - waarbij het aantekening verdient dat Theo heel goed wist wie zijn Troetelturkerinnetje mailde over haar column op zijn site (zie: "Most men are as fit to think as they are fit to fly") maar daar nooit op inging, mij immers kennende, en wetende hoe ik kan schrijven en spreken als ik wil en niet te ziek ben.

[5] Voor een filosoof een respectabel standpunt, maar van een filmregisseur wat ... ongeloofwaardig of onhandig, al is het waar (zoals in de rest van het interview blijkt) dat Theo van Gogh vooral films over zijn eigen obsessies maakte.

[6] Hij vertelde mij en anderen dat er voor zijn films tot dan hooguit enkele honderden bioscoopkaartjes verkocht waren, en was daar, en over veel andere dingen, behoorlijk eerlijk over, net als over het feit dat hij z'n geld voor z'n films voor een groot deel zelf bijeenscharrelde via geld voor reclamefilmpjes die hij ook maakte.

Wat "giechel" betreft: Theo van Gogh had (voor een man) een heel hoge stem, die makkelijk verward kon worden met die van een vrouw.

En natuurlijk wist Theo heel goed waar het o.a. aan lag: Zijn onderwerpkeuze.

[7] Het gaat over het verval van een alcoholist, dat zeker in die dagen door Theo als op het lijf geschreven moet hebben gezien. Ikzelf vind er weinig aan, maar drink niet en houd niet van Nederlandse literatuur, Multatuli uitgezonderd, en heb Theo himself diverse keren alleen gelaten in een of andere kroeg (waar hij welbekend en zeer bemind was door de uitbaters, vanwege de omzet) omdat hij volledig bezopen was.

[8] De onderwepskeuze van Theo lijkt me toch ook een belangrijke rol gespeeld te hebben: Vooral voor alcoholici, SM'ers (al dan niet gedeeltelijk verhuld) en gerontofielen en necrofielen. En hij was nu eenmaal geen groot filmer (want van mij mag dit soort divertissement voor volwassenen, en een Eisenstein of een Kubrick hadden met dergelijke persoonlijke obsessies vast iets zeer memorabels gemaakt, perhaps of doubtful taste).

[9] Lijkt me overwegend geldend voor filmkunst, en is één van de redenen waarom Beerekamp en Van Gasteren ongelijk hebben met hun claims dat hun zogeheten documentaires een adekwaat beeld van de waarheid geven, dat voor velen zou gelden.

[10] Ik ga bijna nooit naar films, want mijn visueel geheugen is te goed en mijn smaak te élitair (is het juiste woord in Neerland), dus nee, maar het boek is van Simon Vestdijk en de film van Paul Verhoeven, als ik me dat laatste goed herinner, overigens een man die wel succes had in het buitenland als filmregisseur, anders dan Theo.

[11] Wel... ikzelf ben uit de DDR gezet (ik protesteerde tegen wat ik fascistische Schweinerei noemde, anno 1964); van de HBS gewerkt (ik vond het onderwijs dom, 1967); politioneel uit Engeland weggezonden (te arm om er te mogen blijven, 1971); van het Staatsexamen VWO bijna verwijderd (ik protesteerde tegen een evidente sadistische examinator, die zich tegen een ander te buiten ging, 1976); uit de SD-DWI gegooid (ik protesteerde tegen evidente xenofobe sadistische en racistische gemeentelijke portiers, 1984); drie keer van de UvA verwijderd (vanwege "uw uitgesproken gedachten over het peil van onderwijs", laatst 1988); en wellicht nog meer.

De reden was altijd dezelfde: Ik was het oneens met iets dat me geboden werd, vaak met veel valse poeha; ik beargumenteerde dat verbaal (in woord of geschrift); ik ben geheel niet bang uitgevallen; en ik pleeg discussies niet te verliezen (ook niet van Theo van Gogh, die wel goed in discussiëren was).

Een groot verschil tussen Theo en mij is echter dat het mij nooit om stennis, opgang, bekendheid of iets als studentenjool te doen was, maar eenvoudig om wat ik waar of goed achtte.

Een flinke overeenkomst is dat Theo geen volgeling was, behalve van Fortuyn, en ik geen volgeling was noch ben, dat zéér zeldzaam is gebleken in mijn nu ruim 59-jarige leven. (Theodor Holman, daarentegen, is een volgeling, om welke reden hij met Theo om bleef gaan.... maar het is waar dat niemand dit soort eigenschappen voor het kiezen heeft, al liegen veel mensen over hun eigenschappen).

[12] Hieruit blijkt dat Theo mij niet goed kende: Ik las De Bladen, waar Van Gogh, Fallaux, Holman, Van der Togt e.v.a. een groot deel van hun lezend leven aan besteden/besteedden op zoek naar bevestiging van hun wereldbeeld nooit meer sinds ik op mijn 20ste tegen politiek en voor wetenschap koos, behalve dan in de wachtkamers van dokters e.d., bij gebrek aan beter.

[13] Onzin natuurlijk: Theo kwetste graag, en kon dat heel goed. En hoewel ikzelf ook nogal wat mensen met macht zwaar geïrriteerd heb, geldt dat zelden voor anderen, al vinden sommigen - vrijwel altijd would be intellectuelen zonder hersens -  mij "arrogant" of "élitair": ik ben meestal vriendelijk en beleefd in de omgang en amusant in conversatie. (Maar véél minder in sociale kontakten geïnteresseerd dan de meeste mensen, inclusief Theo. Ik lees liever teksten van doden die mij slimmer voorkomen dan de levenden die mijn pad kruizen, en dit trouwens ook al zo sinds m'n vroege jeugd.)

[14] Zie vorige en volgende noot, met de aantekening dat ik vrijwel iedereen met rust laat en gelaten heb die mij met rust liet in mijn leven, eenvoudig omdat ik al héél lang weet dat de meeste mensen dommer zijn dan ik, en me weinig te vertellen hebben, en me ook al niet kunnen amuseren. (Kortom, waar Theo veel meer extrovert was, was en ben ik veel meer introvert, al ben ik verre van bleu of verlegen. Het komt uiteindelijk hierop neer: Ik vind wiskunde of filosofie lezen eenvoudig leuker en leerzamer dan praten of socialiseren met vrijwel iedereen die ik tegenkom. En er zijn zeldzame uitzonderingen, maar ze moeten wel vrouwelijk zijn.)

[15] Als ik psychiater was geweest had ik hier een zekere blindheid voor zijn eigen evidente hoedanigheden opgetekend, maar goed: De meeste mensen zien zichzelf niet veel helderder dan Theo zichzelf deed. Wie beter wil begrijpen wat ik bedoel komt later in 't interview aan z'n trekken.

[16] Theo had mij zijn eigen boeken en platen cadeau gedaan, met geschreven opdrachten en al, en kon kennelijk niet goed zien (of wilde dat natuurlijk niet) dat ieder ander dan hij die daar kennis van nam daar ook zo over dacht als ik, en dat trouwens ook geheel afgezien van eventuele morele oordelen.

[17] Wie Van Gogh's geschreven en gezongen teksten doorneemt zal een heel ander oordeel krijgen, en zie ook Holman's eigen SM-erige ervaringen eerder beschreven vandaag, maar het is waar dat Theo mij kennelijk aardig vond, en dat ik nooit meer last van hem had nadat ik 'm had laten zien dat ik hem aankon in discussie als ik dat wilde.

Overigens: Op deze plaats in het interview - ik tiep het over van een kopie van een jaar of 20 oud, zonder bijbehorende fotoos - stond een foto van Theo zoals hij die in dit blad voor psychologen wilde: Saluerend, met zijn hoofd in een vuilniszak. (Nogal Abu Ghraibachtig, zegt iemand met de benefit of hindsight.)

[18] Ik heb het niet gecontroleerd, maar het is waar dat Theo goed wist te prijzen waar hij mensen bewonderde (of iets van ze wilde) en ook waar dat zijn meeste oordelen over mensen kennelijk overwegend eerlijk waren (als hij niet boos of bezopen was), en dat hij een behoorlijk goed psychologisch inzicht had, en dat zeker in de zwaktes van conventionele Neerlandse rollenspelers met praatjes, waar hij een even grote hekel aan had als ik.

[19] De psychiatrisch niet geheel achterlijke denkt hier (en dacht ik toen) dat het natuurlijk ook een handige smoes, een voorwendsel, een opzettelijke verwarring, of een truuk kan zijn om mensen te kwetsen: "Ha, ha, vuile geitenneukers, jullie zijn zelfs te dom om door te hebben wanneer ik alleen maar de draak met jullie frustraties steek! GRAPJE, jongens! Leer eens nadenken, en laat jullie pikken met rust!"

En het is evident uit de jaren daarna dat Theo zich toen al, vijftien jaar voordat hij vermoord zou worden, serieus opwond over mohammedanen in Nederland, en dat daar, althans later, weinig grappig aan bedoeld was, al probeerde hij het nog regelmatig - ook als gepokte en gemazzelde in rechtbankszaken over zijn eigen  taalgebruik, gewoonlijk inzake belediging - wel te verkopen alsof het allemaal alleen om een goeie grap in de beste VPRO-tradities zou gaan.

Maar wie Theo op dit moment tegenstaat moet doorlezen, want er volgt nu een fraaie en leerzame anecdote, die laat zien dat Theo meer karakter had dan de meesten.

[20] Als gezegd deed ikzelf vanaf mijn 20ste helemaal niets aan politiek in Neerland, inclusief mijn weigering te stemmen voor ook maar iets, omdat ik niet bezoedeld wil worden door het "Aber wir haben nur mitgemacht, wie anstaendige Leute", maar de PvdA is, sinds Nieuw Links anno 1967 op zijn laatst, alleen het voertuig geweest van politieke oplichters, schoften, rijkworders, bedriegers, uitvreters en zéér gewillige bestuursparasieten, die niet kunnen ademen zonder te liegen: Tuig, dat mij weinig lijkt te verschillen van de ook al socialistische en nationalistische geïnterviewden in Neurenberg-gesprekken, en even handig in liegen, verwarren, de onschuld uithangen, de moralist of filosoof spelen, de ik-deed-alleen-maar-mijn-plicht leugen belijden, of zich beroepen - diverse deden dat - op De Conventies Van Geneve, toegepast op hun eigen geval uiteraard, met bloedstollende brutaliteit bovendien.

[21] Dat was typisch Theo in een goed en vrolijk moment. En klaagde ik eergisteren en eerder niet over het ontstellend gebrek aan karakter, aan innerlijk, aan persoonlijkheid dat zo ongelooflijk veel mensen, inclusief iedereen die in Neerland iets leidt, met heel weinig uitzonderingen, en dan waarschijnlijk alleen bij familiebedrijven?

De rest zijn - op z'n Wassenaars -

"mensen die voor 500 gulden per uur alleen maar lucht verplaatsen, ongelovelijk, maar wel aardige mensen hoor"

En zijn alleen pretentie aan de buitenkant en waan en hebzucht aan de binnenkant, en vormen de zeer grote meerderheid van wie het in Nederland in het bestuur en het onderwijs en de bedrijven op de allerhoogste niveaus voor het zeggen hebben.

Moreel disfunctionele Pipo's vergeleken met mijn ouders en grootouders; dode zielen vergeleken met mijn vader of met Theo van Gogh; die bovendien zichzelf omgebracht hebben uit welbewust financieel eigenbelang; van vrijwel niets wetende blije randdebielen vergeleken met mij.

En dit geeft mij geen enkele voldoening, want er zijn, al zal ook dat een minderheid zijn, tal van mensen die ik behoorlijk en aardig vind, al ga ik liever niet uren per dag met ze om.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail