Maarten Maartensz:                          Nedernieuws

Nedernieuws 24 oktober 2005             

 

Beste Freek,

Hier is weer een Nedernieuwsje, deze keer met necrologietjes en cijfertjes, en wat historische kennis, plus een uiteenzetting van een radikaal plan tot verbetering van het bestuur.


Betreurde sociaal-demokratiese dode 1 : André van der Louw stierf verleden week. Ik leerde erover omdat Marcel van Dam en Joop van Zijl in "Met het oog op morgen" waren en deden alsof een groot goed man was heengegaan, ook en vooral zo'n bijzonder goede vriend, en vooral dat laatste zo vaak herhaalden dat het erg ongeloofwaardig werd, al begreep ik ook één van de gronden van de populariteit van Van der Louw nu wat beter: Van Dam en Van Zijl hadden veel macht bij resp. de Vara en de Avro, en politici hebben baat bij toegang tot de media.

De volgende dag stond er een necrologie in de NRC, die eindigde met de mededeling dat "Maar ja, om haar vriendschappen is de rode familie dan ook nooit beroemd geworden". Dit had er kennelijk vooral mee te maken dat het niet boterde tussen Kok en Van der Louw, en dat de eerste de laatste uitschakelde als machtsfactor en politieke opgangmaker in de PvdA.

Ik weet weinig van de man, maar leerde nu dat het een Mulo-abituriënt was, en dat hij eigenlijk Arie Andries heette. Het leek mij altijd een zoveelste-ranger, maar dat is precies de soort die een generatie lang floreerde in de PvdA - en dan bedoel ik niet dat dit soort lieden geen handige intriganten, geen goede leugenaars, en geen hoogbegaafde ellebogenwerkers zijn, en wel dat ik nooit enige evidentie van cultuur, beschaving, geest, of kennis in dit soort en deze persoon zag. Hij werd 72.


Betreurde sociaal-demokratiese dode 2 : Karin Adelmund stierf verleden week ook, een dag later dan de betreurde André, geloof ik. De NRC-necrologie begint zo:

 "Provocatief, irritant, onbegrijpelijk en rechtlijnig werd ze genoemd. Maar ook bevlogen, kleurrijk, direct, open en creatief."

Ik geloof dat jou deze sociaal-demokratiese juffrouw ontgaan is in de Deense beschaving, die zo goed en gezond is voor wie niet van Neerlandse sociaal-demokraten houdt, maar mij was dat geluk natuurlijk niet beschoren. Omdat ik geen TV heb zag ik pas na haar dood haar aangezicht, en ook dat was allerminst fraai - het was dus wel een vrouw uit een stuk, al was ze geheel geen stuk: Er deugde kennelijk niets van.

Ik leerde van haar bestaan in de context van haar staatssecretarisschap van Onderwijs, dat ze ook al uitoefende als tot de absolute toppen van haar kunnen geschoolde door een Mulo-opleiding, en waarin ze mij opviel door fanate nivelleringszucht (niemand mag intelligenter zijn dan een Adelmund) dat zich uitdrukte in het zogenaamde "Studiehuis" voor VWO en Havo, waarin de leerlingen zouden moeten "leren leren", met als resultaat dat ze niets leerden anders dan poseren, een grote bek geven, en materiaal stelen van het internet, en verder door haar grote vermogen tot janken voor de camera's en in de Tweede Kamer als ze haar zin niet kreeg, iets niet begreep, of er haar anderszins iets dwars zat. "Ze barstte in tranen uit toen ze in een debat over achterstandsleerlingen vertelde hoe allochtone leerlingen "met sprongen vooruit gingen". "Waarom zegt niemand dat""

Ze kon niet alleen hoogbegaafd janken en jammeren, en wat resteerde van het VWO kapotmaken uit sociaal-demokratiese nivelleerzucht, maar ook

"onderscheidde Adelmund zich als snel door een mix van vakbondstaal, sociale-academietermen en voor vele onnavolgbare metaforen. Zinnen als "Begin je bij de stip of de horizon en hoe werk je daar vanuit de modder naartoe?" of "Ideeën op zichzelf zijn gekleurde ballonnen die recht de lucht in gaan" rolden moeiteloos uit haar mond."

Ik citeer, en bedacht het niet zelf: Dat gaat mijn vermogens te buiten. Maar goed -zo iemand als een Adelmund wordt Kamerlid in Neerland en niet opgesloten vanwege evident gevaar voor de samenleving vanwege totaal ontbrekend intellect.

En je begrijpt dat zó iemand geroepen is, in PvdA-kringen, als onderwijs-hervormster. Ik zou haar zelf echter niet met al het fraais betitelen waarmee de necrologie opende, dat ik boven citeerde, en weet van deze betreurde dode helemaal niets goeds te melden. Wel dat ze oerdom, hondsbrutaal, behoorlijk geschift en een ramp voor het VWO en het onderwijs was. Echt PvdA, kortom. Zij werd 56.

Je denkt wellicht: Is er over deze dode dan niets goeds te melden? En waarom zo laatdunkend? Wel, ik weet niets beters van haar dan ik schreef - en geef toe dat dit wat tragisch is. Als ik dan iets goeds zou moeten zeggen over haar dat geen leugen is dan moet het zijn dat ze het waarschijnlijk meestal goed bedoelde, helaas. Mijn laatdunkendheid gaat terug op mijn veel uitgebreidere ervaring met dit type van PvdA-bestuurder, dat nooit zo dom, onbeschaafd en incompetent was of ze wisten dat ze dom, onbeschaafd en incompetent waren. En van wie zoals ik én vele demokratiese vergaderingen van de UvA-universiteitsraad bijgewoond heeft; in de Handelingen van de Tweede Kamer gelezen heeft; en voortdurend pijn heeft al 27 jaar overlevend op het allerlaagste inkomen dat Neerland te bieden heeft kan niet verwacht worden dat ik types als Adelmund ga bewonderen of prijzen.


Nederweekbladen: Ik lees geen weekbladen sinds het einde van de zestiger jaren, toen ik bevond dat het vrijwel altijd saai, slecht geschreven, opgeklopt, en zeer sterk ideologisch gekleurd was, en ik er nooit iets uit leerde van interesse anders dan de waan van de dag zoals weerspiegeld door de ideologie van het weekblad. Natuurlijk heb ik ze sindsdien nog wel eens ingekeken, maar nooit enige aanleiding gevonden mijn mening te veranderen.

Hoe belangrijk ze zijn of waren in de meningsvorming is moeilijk te zeggen, behalve dat ze tegenwoordig een stuk minder belangrijk zijn en minder gelezen worden dan vroeger. De NRC van afgelopen zaterdag interviewt 4 hoofdredacteuren van de vier belangrijkste weekbladen, en daaruit leer ik de volgende tegenwoordige oplage-cijfers voor het tweede kwartaal van 2005:

Elsevier:                          135.207
Vrij Nederland:                   49.941
HP/De Tijd:                        31.830
De Groene Amsterdammer:   14.084

Voorzover het vooral ideologische organen zijn, wat het zijn (een soort dominees-houding op papier: "Gemeente, deze week behoort gij als volgt te denken en spreken"), is het aardig te weten dat de verhouding links : rechts = 167.000 : 64.000, afgerond, en bij benadering.

In het pagina-grote artikel waaraan ik dit ontleen is verder weinig interessants te vinden. Wat betreft meningsvorming dit. Er stond een week of wat geleden een samenvatting van Nederlands TV-kijkgedrag in de NRC, die ik weer samenvat als: Gemiddelde Nederlandse men kijkt 3 uur TV per dag, maar een deel daarvan gebeurt tussendoor, zoals tijdens het eten.

De overgrote meerderheid ontleent z'n meningen en maatschappelijke "kennis" aan de TV - vooroordelen met infotainment-saus, verluchtigd met veel reclame, en alles op kruishoogte en voor de domsten, gepresenteerd in een "Nederlands" van Adelmundse kwaliteit, dat voor een deel ook aan haar onderwijsinspanningen is te danken, ongetwijfeld.

Maar goed. Iets wat ik ook al niet kan beoordelen is de invloed van het internet op de meningsvorming. Feit is dat hier veel meer voorhanden is dan vroeger beschikbaar was via de gedrukte pers, maar het is heel moeilijk de invloed ervan adekwaat in te schatten.

Het is wel zo dat, althans zolang het internet overwegend vrij is, het de ruimte biedt voor vrijmoedigen, originelen, dwarsliggers, en voor alles en iedereen die volgens de doorsnee gek is en niet deugt, onder één van welke voorgaande categorieën ik ook val, naar ik aanneem. Toch is het zo dat maartensz.org redelijk scoort volgens Google (zie vorige keer), dus mijn moeite is niet geheel voor niets.


Nedereconomie: In de NRC van 15 oktober staat een aardig artikel over de Nedereconomie dat opent met

"Nederland spaart te veel, besteedt te weinig en de vergrijzing is een loden last. Nee hoor, de huishoudens geven meer uit dan ze verdienen. Hun rijkdom groeit. Nederland is een renteniersland."

En er staan cijfers in die ik hier reproduceer, als vormend een zogenaamd "inkomensplaatje" (Kamerjargon) van de Nedereconomie:

Wat hebben de Nederlandse huishoudens, samen?
  (in miljarden euro, in 2004)
Chartaal/giraal geld    69,2
Spaargeld  197,7
Deposito's    22,2
Aandelen  216,6
Obligaties   44,7
Overige vorderingen   45,8

Totaal vermogen burgers  596,2
   
Pensioengeld  736,7

Totaal saldo 1.332,9
   
Huizen 1.052
Hypotheekschuld  450,8 -

    saldo huizen  601,2
   
Langlopende schulden   63,1 -
Kortlopende schulden   22,3 -

Totaal vermogen 1.848,7

Gemiddeld bezit per huishouden  264.000 (dit zijn euro's geen miljarden idems)

Wat opvalt is dat verreweg het meeste bezit in huizen steekt, maar dat daarvan meer dan de helft feitelijk geleend is. Het gemiddeld bezit per huishouden is even reëel als de ene bal en ene tiet die de gemiddelde Nederlandse volwassene heeft, maar het is veel meer dan ikzelf bezit, dat wel - al ben ik ook schuldenvrij, wat de meeste Nederlanders niet zijn.

Wat valt er verder te leren uit dat artikel? Ik citeer maar weer:

"De consumenten gaven in 2004 ruim 5 miljard euro meer uit dan zij aan inkomsten ontvingen. Dat dezen zij in 2003 overigens ook al. Toen ging het om ruim 2 miljard euro."

Niet alleen dat:

"Nederland spaart ook meer. Het gemiddelde bedrag dat een huishouden op een spaar- of betaalrekening heeft staan stijgt sinds 2000 ongekend. Jaarlijks komt er 2000 euro bij. In 2000 was het 9.400 euro, nu is het bijna het dubbele: 18.400 (..) eind augustus hadden Nederlanders samen 210.612.000.000 euro op spaarrekening."

Maar ja: dat geld ligt niet te rotten in een oude sok, en wordt feitelijk door de banken weer geïnvesteerd, uitgeleend etc. Dan:

"De staatsschuld volgens de zogeheten EMU-definitie was eind 2004 215 miljard euro. En kijk dan eens naar de bedragen die per eind 2004 op spaarrekeningen en deposito's van alle Nederlanders tezamen stonden: 220 miljard euro. Je kunt de totale schuldenlast van Nederland bij wijze van spreken wegstrepen tegen al het spaargeld. In werkelijkheid kan dat niet, maar wie de staatsschuld als boeman opvoert, zou het spaargeld er wel naast mogen zetten. En dan houdt Nederland nog zijn effecten over, en zijn pensioengeld, en zijn eigen huizen."

Kortom... het gaat helemaal niet zo slecht met de Nedereconomie, en als de regering van wèl zegt dan liegt ze. Waarom liegen de ministers? Om een deel van verzorgingsstaat af te kunnen breken.

Of dat nodig is? Nee, natuurlijk. Of het goed is? Geen idee, behalve dat het voor een invalide in de bijstand als ik heel beroerd uitpakt: Ik heb 10 euro per dag te besteden voor voedsel, kleding, boeken etc. en binnenkort ongetwijfeld weer minder dan dat. En één behoorlijk brood kost tegenwoordig 2 euro 35.

Volgens de Adelmund-gelijkwaardige Balkenende volgt het komend jaar "na het zuur het zoet" - maar je moet dan wel een gemiddelde kiezer met een gemiddeld inkomen zijn, of anders rijk, want wie arm is in Nederland wordt nog weer een stuk armer gemaakt door de armzaligen van geest en hart die aan de macht zijn.

Het onderliggend politiek beginsel is natuurlijk dat er méér gemiddelde kiezers dan armoedzaaiers zijn. Ergo: Het komt politiek zo uit dat de armen nog armer gemaakt worden, opdat de meerderheid meer Balkenende mag gaan stemmen. En dat heet dan "een morele politiek van normen en waarden, als het erom gaat, met name dus", op z'n Balkenends.

Wat ik wèl weet, met mijn betrekkelijke onwetendheid van, plus grote skepsis over, de vermeende Wetenschap der Economie (die nauwelijks wetenschap is, zoals alle "sociale wetenschap"), is dat ik eigenlijk alleen iets goed verwachts, menselijk gesproken - voorzover dat althans bestuurlijk beleid is - van onderwijs en (bèta-) wetenschap.

Maar daar wordt al meer dan een generatie op bezuinigd in Nederland "omdat het zo slecht gaat met de economie", logen alle opeenvolgende regeringen. Het gaat dan ook tegenwoordig héél slecht met het onderwijs en de echte wetenschap, al zal het in het buitenland niet véél beter zijn, omdat het post-modernisme overal heeft huisgehouden, en de doorsnee altijd liever dom en onwetend dan intelligent en geleerd is.

Resultaat van 35 jaren nivellering en verarming: De moderne eerstejaars aan de universiteiten kan en weet zeer veel minder dan een generatie geleden, en de opleidingen zijn feitelijk zeer genivelleerd, verarmd, getrivialiseerd, verkort en vergemakkelijkt - zegge, in Adelmundse vakbondstaal: "gedemokratiseerd" - vergeleken met vroeger. De jeugdige bloem der natie heeft op z'n Adelmunds moeten "leren leren" in het Nederonderwijs, en heeft al doende alleen leren poseren.


Tacitus: Aangezien ik niet fit ben lees ik veel geschiedenis (want dat is toch echt makkelijker dan wiskunde). Zo heb ik me de afgelopen week door de annalen van Tacitus heen gelezen, in een vertaling uit 1956, die kennelijk nogal vrij en behoorijk gekuisd is. Hoe weet ik dat? Via Multatuli's idee 1020, waarin de moed en standvastigheid van de slavin Pythias wordt geprezen, die tegen haar beul zei dat zijn mond smeriger was dan de kut van haar meesteres Octavia. Hier is de vertaling van Michael Grant voor Penguin Classics uit 1956, waaruit de hele Pythias verdwenen is:

"Dominating Nero as his wife, as she had long dominated him as his mistress, Poppaea incite one of Octavia's [Nero's vrouw - M] household to acuse Octavia of adultery with a slave (..). Octavia's maids were tortured, and though some were induced by the pain to make false confessions, the majority unflinchingly maintained her innocence. One retorted that the mouth of Tigellinus, who was bullying her, was less clear than any part of Octavia." (p. 330-1)

And so much for historical truth and true great courage if it concerns sex. Enigszins verpreutst, minstens.

Overigens was Tacitus wel interessant en leerzaam. Het betreft feitelijk de regeerperiodes van de keizers Tiberius en Nero, en het doet mij veel denken aan Mao en Stalin, zoals deze worden weergegeven door objectieve historici - met dit verschil dat Stalin kennelijk minder sexuele perversies had. De gemeenschappelijke noemer is natuurlijk almacht en de daarmee samenhangende corruptie, willekeur, wreedheid en ontsporingen.

En iets dat me opviel, in twee opeenvolgende alineaas van Tacitus, was een behoorlijke precieze versie van ideeën die gewoonlijk aan Rousseau en Marx worden toegeschreven:

This prompts me to go into some detail about the origins of law, and the ways in which it developed into our endless and complicate statute-list. Primitive men had no evil desires. Being blameless and innocent, his life was free of compulsions or penalties. He also needed no rewards; for he was naturally good. Likewise, where no wrong desires existed, fear imposed no prohibitions. But when men ceased to be equal, egotism replaced fellow-feeling and decency succumbed to violence. The result was despotism - in many countries, permanently.
(..)
After Tarquin's expulsion the community took many measures against the ruling class in the interests of freedom and unity. A new Council of Ten, by incorporating the finest elements from all sources, drew up the Twelve Tables.That was the last equitable legislation. For subsequent laws, other than those directed against specfic current offenses, were forcible creations of class-warfare, designed to grant unconstitutional powers, or banish leading citizens, or fulfil some other deplorable purpose. (p. 129, III.26-27)

Of Rousseau en Marx hun ideeën aan Tacitus ontleenden weet ik niet, maar het lijkt me waarschijnlijk dat beide 'm wel gelezen hebben. In ieder geval vond ik 't grappig om te registreren, al zijn dit soort ideeën ook elders vóór Rousseau en Marx te vinden.


Nederbestuurders: Eén van mijn stellige politieke overtuigingen en wensen, gebaseerd op zeer veel bittere ervaring met Nederlandse politieke en bureaucratische machthebbertjes, is de volgende, die ik in twee punten uitsplits:

  • ALLE bestuursfuncties behoren tijdelijk te zijn, hooguit voor enkele jaren, en
  • ALLE bestuursfuncties behoren publiek af te leggen persoonlijke verantwoordelijkheid achteraf te dragen over genomen beslissingen en beheerde financieën.

De kaste van bestuurders heeft een zéér sterke tendens zichzelf te continueren, en - ook dat is in Nederland gebeurd - erfelijk te worden bovendien, in de zin dat de kinderen en kleinkinderen ook al bestuurders worden, vaak al als vroege twintigers, zonder de minste echte ervaring in het maatschappelijk leven.

In feite is het zo dat zowel de bureaucratische functies in Nederland als de functies in het politiek bestuur zijn of tenderen naar levenslang, en dat is ook zo in de andere zogeheten "democratieën". En waar de ambtsbekleder niet levenslang carrière maakt in hetzelfde bestuur wordt deze wel door vrienden en collegaas gepromoveerd naar andere hoge bestuursfuncties alsof dat vanzelf spreekt. Er is een kaste van PPN'ers gegroeid: Politiek Prominente Nederlanders - als Van der Louw en Adelmund, en diverse honderden anderen, allemaal bekend uit en terug te vinden in de kranten en de media.

Het resultaat is een waarachtige kaste van bestuurders, zowel bureaucraten als politici, die zichzelf perpetueert en bestaat uit vrienden en collegaas die elkaar dienen, beschermen en helpen omdat ze tot dezelfde politieke kaste behoren, en elkaar als collegaas beschouwen en behandelen, en allemaal als moreel hoofdbeginsel hebben dat de hoogste bestuurlijke moraal bestaat in het helpen en beschermen van bestuurlijke collegaas omdat het bestuurlijke collegaas zijn. ("Je denkt toch zeker niet dat ik een matennaaier ben?!" "U denkt toch zeker niet dat ik mijn ambtenaren afval?!" "Wij ambtenaren hebben geen persoonlijke verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid - wij voeren alleen beleid uit".)

Daarbij: De persoonlijke ambtelijke voordelen zijn gróót - een makkelijk bestaan in het bestuur, met gegarandeerde promoties en verhogingen van salaris voor wie braaf meedoet; uitstekende pensioenen; talrijke bijzondere rechten; vele bijzondere voordelen van het ambt, legaal en illegaal; voor politici grote kansen op allerlei hoge bestuursfuncties als burgemeesterschappen, commissariaten etc.; en de voortdurende voordelen van het machthebbertje zijn en het makkelijk toegang hebben tot de media, en je zin kunnen doordrijven middels collegaas en vrienden in het bestuur.

Mijn eigen plan gaat daar volledig tegen in:

Alle bestuurlijke functies, zowel politiek als bureaucratisch, behoren tijdelijk te zijn; ze behoren allemaal géén carrière-mogelijkheden te bieden uit de aard van hun functie; ze behoren gecontroleerd te worden achteraf; en ze behoren vervuld te worden door normale burgers, die hun carrière niet danken aan hun functioneren in het bestuur maar aan hun echte menselijke talenten en kwaliteiten, en die bestuursfuncties bekleden bij wijze van tijdelijke dienst aan de gemeenschap, in samenwerking met en gecontroleerd door andere normale burgers, die terzelfdertijd tijdelijk een bestuursfunctie uitoefenen.

Ik wil de hele ambtenarenstand en de gehele politieke bestuurskaste afschaffen en vervangen door gewone burgers die in hun leven i.p.v. militaire dienstplicht een paar jaar als ambtenaar of politicus werken, in een baan voor de gemeenschap overeenkomstig hun opleidingsniveau (want zó moeilijk of veeleisend is ambtelijk of politiek werk niet, of hoogst zelden). Dan krijg je mensen die géén carrière maken in het bestuursapparaat, die je ook achteraf financieel kunt controleren, en die feitelijk de politici kunnen controleren i.p.v. ze te dienen.

En als het dan in slogans moet: "Democratie" = "regering door het volk". In het plan van mij: "Democratie" = "bestuur door het volk".

 
Ik geef toe dat dit een radikale aanpassing of verandering van de maatschappij inhoudt, die ik niet zie gebeuren voordat er veel fout gegaan is, en die niet makkelijk ingevoerd kan worden, maar die werkelijk "democratisch" zou zijn, eenvoudig omdat alle volwassen gezonde burgers dan een paar jaar, ook voor hun normale salaris, het werk zouden doen wat de ambtenarij-voor-het-leven nu doet, en die dan géén onderdeel vormen van een bestuurlijk machtsapparaat zoals dat nu bestaat in de zogenaamde parlementaire democratieën: van de minsten of slechtsten die levenslang carrières maken in en door het bestuurlijk machtsapparaat door ambtelijke en partij-trouw aan de leiders, en het altijd dekken en beschermen van de collegaas, chefs en voorgangers. 
 

Ik slik nu 6 gram carnitine per dag, nog steeds zonder evident resultaat, positief of negatief. Het is wel een wat vreemd gevoel in medicijnen evenveel te consumeren per dag aan kosten als ik per dag te besteden heb aan inkomen, in Onze Nederlandse Rechtsstaat. Maar ja - bestuurlijke Nederlandse men had en kon mij al 26 jaar kunnen helpen. Als men gewild had, of gewoon de wet had uitgevoerd. Bestuurlijke Nederlandse men wilde dat niet, omdat mijn pijn voor hen héél licht en vaak met evidente vreugde gedragen werd (Schadenfreude heet dat) en ik te afwijkend ben van de doorsnee om, in het oog van de ambtelijke doorsnee, enig recht op wat dan ook te hebben. Althans: dat is mijn consistente ervaring van bijna 27 jaar hulpeloos ziek zijn in de Nederlandse Rechtsstaat, zoals in Amsterdam beheerd door Van Thijn, Patijn en Cohen.

Het beste,

Maarten.

 

Nedernieuws 24 oktober 2005