Maarten Maartensz:                          Nedernieuws

Nedernieuws 2 november 2005             

 

Beste Freek,

En alweer een Nedernieuws!


Poetin: De Russische premier Poetin is in Nederland op staatsbezoek. Ik meld het maar, omdat het wellicht niet doorgedrongen is in Denemarken. Hier te lande is iedereen blij met hem: Beatrix, Balkenende, Cohen, een bak vol vaderlandse CEO's - siejoos - zoals dat heet roemden allen zijn charme, feitenkennis en beleid, afgezien van Tsjetsjenië, maar dat kan best vergeten zijn, voor het gemak en de beleefdheid.


De Vries: Nederland heeft een nieuwe verlosser en zijn symbool is PRDV. Het staat voor (1) "Peter R. de Vries - misdaadverslaggever", want zo heet de nieuwe verlosser, en misdaadverslaggeven was tot nu toe zijn vak, als dat een vak is, en de grond van zijn faam, op TV en in de Telegraaf, en het staat ook voor (2) "Partij van Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vernieuwing", want zo heet zijn beoogde nieuwe partij, geheel niet toevallig met zijn initialen. Gisteren hing hij 55 stellingen op bij de Tweede Kamer, als was hij Maarten Luther. Ik heb ze nog niet bekeken, afgezien van een selectie in de NRC.

De Vries himself is een frisse veertiger die kennelijk veel sport. Zijn Nederlands voor de microfoon is een stuk beter dan dat van Balkenende, maar dat is geheel geen wonder. En hij heeft al mediatraining gehad, want is immers "misdaadverslaggever" op TV, en is daardoor ook tamelijk bekend, naar het schijnt.

De fractievoorzitters van de gevestigde politieke partijen hadden overwegend lof voor zijn puntenprogramma, maar dat zal vooral handigheid zijn geweest. Volgens de NRC van gisteren is het een "populist op zoek naar kiezers", en daar zit wat in. In ieder geval heeft hij een voorbehoud gemaakt van de volgende vorm, die nieuw is en in ieder geval iets aantoont over de macht van de media: Als op 16 december minder dan 41% van het Nedervolk van mening zou zijn - zoals gemeten door het NIPO - dat PRDV géén aanwinst voor de politiek zou zijn of niet naar Den Haag zou moeten, dan blijft hij "gewoon" misdaadverslaggeveren op TV, en zal het land toch niet door hem verlost worden van de nakende ondergang. Hij wil namelijk minstens 10 en bij voorkeur 20 of meer kamerzetels, en anders wordt PRDV geen politiek verlosser, geen vernieuwer, en zal daadkracht noch rechtvaardigheid tonen.

Ikzelf weet nog niet wat ik van de man moet denken. Maar ik heb het niet erg op verlossers, en ik zie exact hetzelfde probleem als rond Fortuyn: Zelfs als deze nieuwe zelfbenoemde politieke verlosser het allemaal eerlijk zou menen en goed zou bedoelen, en ook nog eens een meerderheid van bruikbare ideeën zou hebben, dan blijft het probleem waar hij - zeg - 15 personen vandaan moet halen die een enigermate dragelijk kamerlid zouden kunnen zijn, voor deze Vernieuwende Daadkrachtige Rechtvaardige Partij, die wellicht ook allochtoner wast, beter bleekt, en aangenamer ruikt.

Een ander probleem van of voor de verlosser PRDV dunkt me de mensen waarmee hij zich omringt: Bram Peper, Maurice de Hond, en Jan Nagel, de laatste een bekende ex-PvdA-er die ook achter Leefbaar Nederland en het begin van Fortuyn zat indertijd. Ik mis Rob Oudkerk in het lijstje, maar met een beetje pech heb je binnenkort een PRDV-machine met "kopstukken" als Peper en Oudkerk om Onze Samenleving Democratisch Te Vernieuwen, en zichzelf te vestigen als gekozen burgemeester, of premier, of minister.


Schiphol: Er is een uitzetcentrum te Schiphol waar zogenaamde uitgeprocedeerde asielzoekers opgesloten zaten om het land uitgegooid te worden. Dat centrum is rond het weekend in vlammen opgegaan, met 11 doden als gevolg. Er is redelijk wat commotie over, zoals over de vraag wie het aanstak of waar anders de brand door ontstaan is, en over de vraag wat te doen met de oorspronkelijk op uitzetten staande overlevenden van de brand, want die zijn er ook.

Voorlopig zullen zij niet uitgezet worden, maar omdat vooral de VVD "geen premie wil zetten" op het aansteken van branden in cellen zal dat "voorlopig" van kracht blijven tot er onderzoek is gedaan. Ondertussen mag je als uitgeprocedeerde buitenlander er van uitgaan dat ook de Nederlandse uitzetcentra zelf levensgevaarlijk zijn.  


Terreurdreiging: Er was gisteren ook een zogeheten terreurdreiging die het hele treinverkeer rond Amsterdam plat legde. De reden was dat twee mannen met baarden in kaftans met een rugzak aan een o zo kiene autochtoon opgevallen waren als evidente terroristen: Kaftan, baard, rugzak, bingo! En bijna iedereen heeft een mobieltje.

Ze werden gearresteerd na een groot samenwerkingsverband van Onze Politie; werden na arrestatie onmiddellijk afgevoerd met blinddoeken om (wat één van de tegenwoordig nij arrestaties gebruikelijke details is die mij zeer tegenstaan), en bleken CDs en boeken in hun rugzakken te hebben.

Maar ja: Wie weet was het een provocatie van de Hofstad-groep, of zoiets, hoor je morgen. In ieder geval blijkt het hele treinverkeer stilgelegd te worden na één telefoontje van een verontrust burger, en is er geen treinverkeer meer mogelijk als dit normaal zou worden.


Van Gogh: Theo van Gogh werd vandaag een jaar geleden vermoord, en dat zal je weten ook, als je tenminste in Nederland woont. De Volkskrant pakt uit met een extra bijlage van 20 paginaas zonder enig nieuw detail, en er werd gisteren op de radio al omstandig voorbeschouwd.

Ik verwacht hedenavond aanmerkelijk meer in "Met het oog op morgen", maar omdat ik overigens geen TV beschouw en geen Nederradio aanhoor zal het meeste mij voorbijgaan. Volgens mij is het enige wat ik mis hysterie en geposeer.

Er stond heden wel een stemmige advertentie van zo'n 10 bij 10 cm. in de NRC tussen de overlijdingsadvertenties, namens de familie. En Balkenende, Cohen en meer dergelijken spraken vanochtend diep bewogen op De Plek Van De Moord: Ramptoerisme met status, op zoek naar stemmen.

Iets wat zich wel een beetje lijkt af te tekenen zijn twee soorten antwoorden op Het Terrorisme.

A. Gematigd: Rechtsstaat overeind houden, net als godsdienstvrijheid en vrijheid van mening. Dit lijkt het kamp van Cohen, en tegenwoordig ook van Scheffer (wiens proza ik nog steeds nauwelijks bij machte ben te lezen), en van nog een aantal hoog opgeleide allochtone Nederlanders.

B. Radikaal: Strijd leveren met Het Terrorisme. Dit lijkt het kamp van Ali, Ellian, Wilders en Cliteur, die zich allemaal bedreigd weten en bewaakt worden, trouwens net als Cohen.

Ikzelf ben van het gematigde kamp, en niet omdat ik zo'n fan ben van Cohen of Scheffers. Maar "Het Terrorisme" lijkt me toch vooral massa-hysterie en media-gedoe, en is niet iets dat op zichzelf bijzonder gevaarlijk is, om redenen die ik enkele dagen geleden tamelijk duidelijk uiteengezet heb. Veel gevaarlijker zijn het populisme en het ethnicisme, al raken die zijdelings aan Het Terrorisme.

En verder ben ikzelf een groot voorstander van de rechtsstaat, van vrije meningsuiting, van habeas corpus, van pluriformiteit, en van discussie, en een groot tegenstander van staatsterreur, censuur, opsluiting zonder vonnis, dictatuur, ook die van de meerderheid, en van het soort debat zoals dat tegenwoordig floreert in de media: Voor en door Prominente Media-Persoonlijkheden, vrijwel allemaal zonder werkelijke beschaving, taalgevoel, of redeneervermogen, maar wel heel handig in de kermisgrepen die tot de kunst van het dom publiekbehagen behoren.


Afrekeningen: Er waren de afgelopen twee dagen ook twee andere moorden, die aanmerkelijk minder aandacht kregen temidden van het herdenken en over nieuws.

Gisteren werd ex-advocaat Evert Hingst vermoord in Amsterdam. Hij was eerder betrokken bij de verdediging van grote drugshandelaars, en zou gaan optreden in een TV-programma, en werd vervolgd vanwege witwassen van drugsgelden, belastingfraude, en verboden wapenbezit.

Hij was eerder advocaat van een John Mieremet, een drugshandelaar die een paar jaar geleden onder vuur werd genomen voor het kantoor van Hingst, maar dat overleefde. Mieremet is echter vandaag vermoord te Thailand, waar hij bezig zou zijn geweest met zakendoen.

Kortom, zoals ik al eens eerder opgemerkt heb: De drugshandel is feitelijk véél gevaarlijker en moorddadiger in Nederland, althans tot nu toe, gemeten in termen van geproduceerde lijken, dan Het Terrorisme.


Schama: Ik las Schama's "The Embarrassment of Riches - An Interpretation of Dutch Culture in the Golden Age" uit. Het is een aardig maar lijvig boek. Eerder las ik "Citizens" van hem, over de Franse Revolutie, ook al aardig en lijvig. Misschien dat ik later wat meer zeg over het eerste genoemde boek. Het is meer aardig dan bijzonder, maar voor wie het een en ander over de Nederlandse Gouden Eeuw wil weten is het bruikbaar. Het bevat ook veel illustraties, vaak fraai en leerzaam, en ik leerde zo van het bestaan van een heel goed Nederlands tekenaar, Romeyn de Hooghe, uit de 2e helft van de 17e eeuw.

En dat suggereert trouwens één van de vragen waar Schama geen antwoord op geeft: Vanwaar die grote hoeveelheid aan werkelijk schilder- en teken-talent in Nederland in de Gouden Eeuw? Werd er toen wellicht veel meer aandacht en tijd aan besteed in het onderwijs? Want het is echt verbazend, ook of vooral als je het vergelijkt met wat er in andere grotere landen aan teken- en schildertalent was in die tijd.

Een andere vraag over de Gouden Eeuw die ik had en heb omdat Schama er nauwelijks op ingaat hangt samen met de Nederlandse handelsgeest: Hoe komt het dat de Nederlanders in zo korte tijd, overwegend in oorlog bovendien, zo rijk konden worden? Hij zegt er wel iets over, maar één van zijn zwaktes is z'n voorkeur voor purple prose van eigen hand - zoals: "We end, then, where we began: in the moral geography of the Dutch mind, adrift between the fear of the deluge and the hope of moral salvage, in the tidal ebb and flow between worldliness and homeliness,  between the gratification of appetite and its denial, between the conditional consecration of wealth and perdition in its surfeit."  (p. 609, openingszin hoofdstuk Luctor et Emergo. Ik zou willen zeggen: It's not Gibbon, if you don't mind. No way!) - en hij is ook al het soort historicus dat niet aan het nut van het vermelden van cijfers gelooft.

Maar aardig was het wel, voor wie niet vastloopt in zinnen als de geciteerde, en dan vooral vanwege de vele illustraties. Het zou een goed idee zijn om een Nederlands platenboek te maken, à la klassieke Natuurlijke Historieën: Linkerpagina  een reproductie, rechterpagina een contextuele toelichting, in helder proza. Omdat er zo bijzonder veel, en goed, en interessant getekend en geschilderd werd in 16e en 17e eeuws Nederland zou zoiets heel interessant kunnen zijn - zeg "De Gouden Eeuw in 500 reproducties met uitleg en commentaar" o.i.d. Aan de kwaliteit van het schilder- en tekenwerk uit die tijd kan het niet liggen als zoiets geen succes zou worden.


En dat was het weer voor deze keer.

Het beste,

Maarten.

 

Nedernieuws 2 november 2005