\ 

Nederlog

 

12 Januari 2010

 

JP de HP die MP is en de oorlog met Irak

 

Voor ik tot het onderwerp van mijn titel kom even kort in vervolg op gisteren en eerder dit jaar:

  • Ik ben er vandaag zoals u ziet, en het tandartsenij-werk begint volgende week. Hoe dat uitwerkt staat nog steeds te bezien, maar de tandarts is in ieder geval i.t.t. veel artsen die ik de afgelopen 32 jaar sprak geheel niet dom en kennelijk zinnig, dat al heel wat is in postmodern Neerland - en mijn probleem is ook geen zorg over tandartsbehandelingen op zich, maar over medische behandelingen in samenhang met M.E.

  • Eerder vandaag heb ik het stuk van een week geleden over wijlen Marcus Bakker en de CPN snel doorlopen en iets verbeterd wat betreft taal- en stijl-fouten, maar niet wat betreft inhoud en strekking.

Nu dan het onderwerp van mijn tite: JP de HP die MP is en de oorlog met Irak.

Zoals u wellicht weet heb ikzelf geheel geen hoge pet op van de Harry Potter van het CDA. Ik heb dat niet vanaf het moment dat ik hem voor het eerst hoorde praten (ik heb geen TV) ergens in 2002, sinds wanneer meer Nederlanders tot die mening zijn gekomen, en wel (vooral) omdat zijn taalgebruik, zowel gesproken als geschreven, althans voor een zogeheten intellectueel - laat staan voor de eerste aller levende Nederlanders (afgezien van Hare Majesteit, die ikzelf trouwens voor competenter dan JP de HP houd) - bijzonder slecht is.

Het is ook niet dat ik de brave JP voor een slecht mens houd, of een oplichter, of een zakkenvuller, want dat denk ik allemaal niet, hoewel ik dat van nogal wat Neerlandse politici - van allerlei snit: ik behoor bij geen enkele politieke partij of geloofsrichting - wel degelijk denk.

Het is eenvoudig dat hij mij een maatje of 100 tot 1000 te klein voorkomt voor het nodige niveau voor de functie die hij bekleedt, in oordeelsvermogen, taalgebruik, ideeënrijkdom, kracht van karakter, persoonlijke présence, en zo nog een flinke lijst verder, al meen ik overigens dat hij als speeltuinvoorzitter, vooral van een gristendemokratiese speeltuin, een gouden greep zou (hebben) kunnen zijn, en daar voortreffelijk zou kunnen functioneren.

En dan is er nu de vandaagse NRC met het eerste resultaat van het net uitgebrachte rapport Davids, over de Nederlandse besluitvorming inzake de Irak-oorlog, dat een 7-koloms kop op de voorpagiona heeft in de papieren NRC:

Balkenende had geen greep op Irak-beleid

dat als volgt opent

Voor de Amerikaans-Britse inval in Irak in 2003 ontbrak een volkenrechtelijk mandaat. Premier Balkenende heeft anders beweerd. Daarnaast is de Kamer in aanloop naar de Irak-oorlog niet volledig geïnformeerd.

Kortom, de Nederlandse deelname - voor wat dit waard was - aan de oorlog tegen Saddam Hoessein, is begonnen zonder behoorlijke juridische grondslag en vond plaats mede op basis van onvolledige voorlichting van het Nederlandse parlement.

Er zijn MPs, zelfs MPs zonder HP-dimensies, voor heel wat minder afgetreden of tot aftreden gedwongen.

Hoe het zij, de NRC vervolgt het bovenstaande aldus

Dat gebeurde met name over het verzoek van de Verenigde Staten om militaire steun te verlenen.

Dat zijn de belangrijkste conclusies uit het onderzoeksrapport van de commissie-Davids. Over de rol van Balkenende schrijft de commissie: „De minister-president heeft aanvankelijk geen of weinig leiding gegeven aan debatten over de Irak-kwestie.”

En even verderop

De commissie oefent scherpe kritiek uit op de manier waarop het toenmalige kabinet-Balkenende tot zijn standpunt kwam, en het vervolgens verdedigde. „Omdat de regering en regeringspartijen zich hebben verschanst” achter hun eerste standpunt „is een inhoudelijke gedachtenwisseling tussen regering en parlement over het Irak-beleid niet van de grond gekomen”. Informatie van eigen inlichtingendiensten werd zonder nuances en selectief doorgespeeld naar de Kamer.

„Een zekere onwaarachtigheid” zit er ook in de manier waarop het kabinet vasthield aan het ontmantelen van het wapenarsenaal van Irak als doel van de inval, terwijl het wist dat het de Amerikanen te doen was om regime change, het omver werpen van het bewind van Saddam Hussein.

De premier hield een onderzoek jaren tegen, maar zag zich, na aanhoudende politieke, maatschappelijke en publicitaire druk, toch genoodzaakt een onderzoek toe te staan.

Kortom: Dat is niet de manier waarop een regering en regeringsleider van een werkelijke parlementaire democratie een oorlog begint of eraan deelneemt, troepen uitzendt, het beleid dat gevoerd wordt publiek verdedigt, of het parlement voorlicht.

En het gaat ook vér:

Het kabinet-Balkenende I besloot de inval in Irak te steunen omdat Irak de resoluties van de Veiligheidsraad naast zich neerlegde. Die redenering is onjuist, concludeert de commissie. „Het kabinet heeft zichzelf geen dienst bewezen door zijn beleid te grondvesten op een volkenrechtelijk standpunt dat niet goed te verdedigen viel.”

Er staat meer in de papieren NRC van vandaag, maar nog meer op de NRC-website waar ik me nu toe wend, waarop een stuk te vinden is met de titel Vijf conclusies commissie-Davids nader bekeken (dit is de link naar de NRC-site met het artikel) dat kennelijk te laat geschreven werd om opgenomen te worden in de papieren editie van de NRC van heden.

Ik citeer uit de behandeling van het eerste punt, over een eventuele volkenrechtelijke grond mee te werken aan de invasie van Irak - en NB dat ik selecteer en redelijk wat oversla: Wie er meer van wil weten volge bovenstaande link!

De commissie Davids schrijft dat de kwestie van de volkenrechtelijke legitimatie van de inval in Irak ‘ondergeschikt werd gemaakt’ aan de beleidslijnen van Buitenlandse Zaken uit 2002. „Het besluit de inval in Irak te steunen was vooral gebaseerd op overwegingen die waren ontleend aan de buitenlandse politiek”. Door het ontbreken van een „solide volkenrechtelijke grondslag” en door zijn beleid te grondvesten op een „volkenrechtelijk standpunt dat niet goed te verdedigen viel”, bewees het kabinet „zichzelf geen dienst”, aldus de Commissie.

Dan over het tweede punt, of Nederland meewerkte met de invasie, waar gronden voor zijn om aan te nemen:

Nederland verleende geen „actieve militaire bijdrage” aan de inval in Irak en de voorbereiding daarvan.

Zegt de commissie, ondanks een foto van een in militair camouflage-costuum gehulde Nederlandse kolonel bij een Amerikaanse pers-conferentite ten tijde van de inval, die sterk suggereerde dat Nederland wel mee zou doen op dat moment.

Dan het derde punt, betreffende het doel van de invasie:

Er zat „een zekere onwaarachtigheid” in het door het kabinet beschreven doel van de invasie. Volgens Nederland was het doel het afdwingen van gehoorzaamheid aan de VN-resoluties en het verwijderen massavernietigingswapens. Het onvermijdelijke resultaat van een Amerikaans-Britse inval, regime change, vond het kabinet volkenrechtelijk niet gelegitimeerd. Maar feitelijk steunde het die regime change wel: „Het doel van de Nederlandse regering was daarmee niet gelijk aan de Amerikaanse doelstelling van de oorlog waaraan zij politieke steun verleende.”

Wat ikzelf hier vreemd vind is de spagaat tussen op volkenrechterlijke gronden afkeuren van het doel van de invasie maar er toch aan meewerken.

En niet alleen dat: Van regeringszijde werd ook gelogen, of althans misleid, want de NRC vervolgt het bovenstaande met

Het kabinet ging ook selectief om met informatie van de eigen inlichtingendiensten. Het schetste tegenover de Tweede Kamer een grotere rol van de diensten bij het informeren van het kabinet dan ze daadwerkelijk hadden gespeeld.

Vervolgens het vierde punt, over de rol en functie van het parlement in de Neerlandse parlementaire democratie:

De Tweede Kamer is op verschillende punten niet volledig geïnformeerd. Dat geldt ook voor niet-direct betrokken ministers.

Als eerder heeft de NRC meer over dit punt (en andere punten), dat ik oversla, om bij het vijfde en laatste punt te arriveren, dat JP de HP die MP is eigen indertijdse functioneren betreft:

Een brainstormsessie op het ministerie van Buitenlandse Zaken, die „niet langer dan drie kwartier” duurde, heeft in augustus 2002 de basis gelegd voor het kabinetsbeleid inzake Irak. Jaap de Hoop Scheffer (CDA) was zojuist aangetreden als minister van Buitenlandse zaken.

Ik vermoed dat dit "verantwoordelijk CDA-beleid" heet in CDA-kringen. De NRC zegt er o.a. dit over

Namens het kabinet stuurde De Hoop Scheffer op 4 september 2002 een brief aan de Kamer over Irak. Premier Balkenende, minister van Defensie Korthals (VVD) en de rest van het kabinet waren niet over de inhoud geraadpleegd.

Balkenende, die in 2002 leiding gaf aan zijn eerste kabinet (met CDA, VVD en LPF) liet het Irak- dossier „aanvankelijk geheel over aan de minister van Buitenlandse Zaken”, in wie de premier „zowel persoonlijk als politiek een groot vertrouwen had”.

Sommige ambtenaren van Buitenlandse Zaken hadden „een onevenredig grote invloed” op de door Nederland te kiezen beleidslijn.

Anders gezegd, met weinig interpretatie: In het begin was de Nederlandse steun aan de invasie in Iraak vooral het persoonlijk speeltje van de vers aangetreden minister De Hoop Scheffer (later wellicht beloond met het NAVO-voorzitterschap, want zo plegen dat soort dingen te gaan in de politiek en in mafia-kringen) en van een paar van zijn top-ambtenaren, en werden de ministerraad en het parlement gewoon brutaal verkeerd en/of onvolledig voorgelicht.

Voor meer over een en ander zie bijvoorbeel de link naar Vijf conclusies commissie-Davids nader bekeken op de NRC-website.

Dit zal ook nog wel een tijdje doorzieken in het parlement en de pers, en in beginsel volkomen terecht, want dit is niet de manier waarop een parlementaire democratie behoort te werken.

Mijn voornaamste reden om een en ander nu te behandelen en te citeren is dat het mijn eigen sinds 2002 bestaande mening over JP de HP die MP sterk ondersteunt.
 


P.S. Het probleem met een eventueel aftreden van Balkenende - waar volgens mij wel gronden voor zijn - is voor mij vooral dat ik zelf niet denk dat er veel betere mogelijke MPs in de aanbieding zijn (bijna alle Nederlandse politici komen mij als zwakke broeders voor, die wat anders zouden behoren te doen) en dat ik geheel geen zin heb in een regering met Wilders, van wie ik een nog veel geringer dunk heb dan van Balkenende, want de laatste bedoelt het waarschijnlijk meestal wel goed, maar de eerste zeker niet.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail