Prev-IndexNL-Next

Nederlog

 Nov 27, 2016

Over de OPSJ
Sections
Introduction

1.
Over de OPSJ
2. Met de OPSJ naar de DDR
3. In de OPSJ
4. De OPSJ en Spektakel
5. Edith Bakker
6.
Uit de OPSJ en in Kreatie 3
7. Wat de OPSJ voor mij betekende
Introduction:

This is a Nederlog of Sunday, November 27, 2016.

A.
This is not a crisis log and it is also not in English, apart from this introduction. Also, it will probably interest very few since its subject,
the OPSJ, seems to be nearly completely unknown.

What was the OPSJ? In translation - for it was Dutch - it was the Organization of Progressive Studying Youths. And what was that? It was a communist youth
organization, the members of which were nearly all children of communist parents who were intelligent enough (the children) to attend one of the two types of school that (until the 1970ies) gave access to the Dutch universities.

So this is part of my communist background - which in my case is both pretty strong: Both of my parents were communists for 45 years; my father's father was a communist who was murdered in a German concentrationcamp; and my mother's parents were anarchists most of their lives; and in my case it was also rather weak, in that I completely stopped being a Marxist when I was 20, in 1970, mostly for three kinds of reasons: I had myself found the same difficulty in Marx's economics that was a bit later considered by Ian Steedman, in "Marx after Sraffa", in 1969; I was quite aware of the totalitarianism (and the lack of real intellectuals in the Dutch Communist Party); and I had decided that it was far more rational to try to change the world with science than with politics.

Together, these three reasons were enough to quit from the Communist Party in November 1970, which is what I did. Incidentally, while I differed fundamentally with Marx and with the CPN (the Dutch Communist Party), I did differ a whole lot less with my parents: My father did not like my decision at all, but did not
quarrel about it because he knew that I did know a whole lot of Marx, and my
mother thought I had to find my own way anyway (and was 20). Also, I could blame my parents - both of whom were quite intelligent, with IQs over 130, but not well educated: Both had to work from age 14 or 15 - far less than Marx or the CPN, and while I ceased being a Marxist, I kept agreeing with the ethics of my parents (and in fact still do).

I was a member of the OPSJ from the summer of 1964 till the summer of 1967, and I have quite good memories about it, and give some below, in Dutch. Part of my reason is in fact Wikipedia, where there are - both in the English one, which is the one I mostly use, and the Dutch one - quite good and rather long articles about the CPN (that ceased to exist in 1991), which were very probably written by former members of the CPN.

There are also articles (again in both the Dutch and the English versions of Wikipedia) about quite a few persons who were prominent in the CPN, and about quite a few organizations that were connected to the CPN, such as the ANJV and - even - the Uilenspiegelclub (both were for youths, the former for those who did not make it into a highschool that prepared for the university, and the other for young children), but I found nowhere even a mentioning of the OPSJ.

In fact, this is not very strange, for when I was a member of it, from 1964 till 1967, there were about 30 regular members of it, while it seems to have dis- appeared in 1969 or 1970, although I don't know that, since I left it in 1967.

So what follows are simply some memories of mine about the OPSJ, in Dutch, because the only ones who know about it are Dutch, and in fact most of my reason is that Wikipedia does not mention the OPSJ at all.

Also, most of what follows in Dutch is quoted from my autobiography.

-- Constant part, for the moment --
B. In case you visit my Dutch site: It keeps being horrible most days. And it still does (on 11 - 17.xi.2016). 18.xi. was correct as
was 19.xi. 20.xi again was a stinking mess, as was 21.xi and 22.xi. It was correct on 25.xi. And it was a mess on 26.xi.

In any case, I am now (again) updating the opening of my site with the last day it was updated. (And I am very sorry if you have to click/reload several times to see the last update: It is not what I wish, nor how it was. [1]

C. In case you visit my Danish site: This worked correctly on 11 and 12 xi.2016, but not the day before nor on 13.xi.2016. It was OK on 14.xi.2016 and on 15.xi.2016. But not on 16 and 17 xi.
18.xi. was correct as were 19, 20, 21 and 22.xi. This also was
correct on
25.xi and 26.xi.

And I think now this happens intentionally on both my sites, for this did not happen for 20 years on the one, nor for 12 years on the other. (And this is not "automatic": it changes from day to day.)

I am very sorry, and none of it is due to me. I am simply doing the same things as I did for 20 or for 12 years, that also went well for 20 or for 12 years.

I will keep this introduction until I get three successive days (!!!) in which both providers work correctly. I have not seen that for many months now.
--- 

1. Over de OPSJ

De OPSJ = de Organisatie van Progressieve Studerende Jeugd. Het was - zoals dat heette - "een mantelorganisatie van de CPN" en dat was wáár in de tijd dat ik er lid van was: Bijna alle leden hadden, net als ik, communistische ouders (of één communistische ouder), en het feitelijk voorzitterschap van de OPSJ werd geregeld door het partijbestuur van de CPN.

Ik meen dat de OPSJ opgericht was in 1945 of 1946 maar weet dat niet zeker: Ik ga hier af op iets dat - enigszins vaag - in een klubblad uit 1966 staat. In ieder geval was het in één opzicht nogal verschillend van de CPN, en wel omdat het expliciet bedoeld was voor alléén diegenen die naar de HBS of het gymnasium gingen, en niet voor iedereen die dat niet deed.

Hierin zat ongetwijfeld iets van élitairisme, en mij beviel dat uitstekend, omdat het enige "goede alternatief" dat ik als kind van communistische ouders had het ANJV was (= Algemeen Nederlands Jeugd Verbond) en ik vond dat altijd een klub van plat pratende en domme mensen. (Dit was niet geheel gerechtvaardigd, maar ik was een jaar of 15 en zat op de HBS.)

Ik meen ook niet over de OPSJ gehoord te hebben vóór mijn 13e (in 1963) maar daar kan ik mij in vergissen. Op mijn 13e hoorde ik er wel over, want ik mocht in 1964, zonder mijn ouders maar met een groep kinderen en een leidster van 19, naar de DDR, en die groep kinderen (allemaal tussen de 14 en 16) werden
geacht lid te zijn van de OPSJ.

En ik werd dus ook tegen het einde van mijn 13e of begin van mijn 14e lid van de OPSJ, maar dat stelde geheel in het begin heel weinig voor: 't was feitelijk alleen een formaliteit.

De groep waarmee ik naar de DDR zou gaan bestond uit een man of tien, inclusief verschillende meisjes en een leidster van 19, en we zagen elkaar één of twee keer vóór de reis.

Eén van de dingen die ik toen leerde was dat we geacht werden te doen alsof we Pioniers (<- Wikipedia) waren, waarvan de zin zowel mij als de meeste of alle anderen van de groep ontging, eenvoudig omdat we geen Pioniers waren, en helemaal nooit met zo'n malle blauwe halsdoek hadden gelopen, maar er werd ons verteld dat de mensen in de DDR begrepen hadden dat we Pioniers waren, en Pioniers verwachtten, zodat we ons daarop moesten voorbereiden, wat we dus maar deden.

Ook werden de meeste of allen gevraagd om klompen te kopen, zodat we daarop zouden kunnen dansen, want ook dat verwachtte "men in de DDR" al
had niemand van ons ooit op klompen gelopen of erop gedanst. Maar "voor wat hoort wat", en we zouden maar liefst vijf weken vakantie houden in de DDR,
overwegend op kosten van de regering van de DDR, "en vandaar".

2. Met de OPSJ naar de DDR

Uiteindelijk gingen we dus met zo'n 10 mensen en min of meer vermomd als "Junge Pioniere" doordat we allemaal - voor het eerst ook - met onze Pioniers- halsband om in de trein op weg naar de DDR, naar het Wilhelm Pieck Ferien- lager, aan de Poolse grens.

Dit was, met recht, een Grote Vakantie, en dit was ook de plaats dat ik mij voor het eerst uitdrukkelijk persoonlijk onderscheidde van alle anderen, trouwens in een mate en met een gevaar dat mij toen volkomen onbekend was.

Het geval wilde namelijk dat ik de vertegenwoordiger van de Nederlands groep was geworden of gemaakt, vanwege mijn goede Duitse spraakvaardigheid, en daarmee onderdeel werd van vergaderingen, en dat het mij niet erg beviel - om het héél zacht uit te drukken - in de DDR.

Wat me vooral niet beviel waren het militairistisch karakter van het meeste onderwijs dat wij - net als alle andere "Junge Pioniere" - kregen; het feit dat voor alles een model en een tijd was, waarin het volgens het boekje gedaan moest worden, inclusief bed opmaken, haren wassen, en bij het appèl zijn; en vooral dat bij dergelijke appèls kinderen van tussen de 7 en de 14 vereist werden redevoeringen te houden die de lof bezongen van - vooral - Leonid Brezhnev, de pas benoemde nieuwe leider van de Sovjet-Unie, en dat we alles wat hij en de zijnen deden geacht werden zéér te bewonderen en te roemen.

Ik was tegen álles hiervan, en was dat in eerste, tweede en derde instantie heel beleefd: Ik was 14, ik was te gast, bijna alles werd betaald door de regering van de DDR, en in beginsel kon ik, afgezien van de genoemde gebreken en ongemakken, vijf weken lang plezier maken.

Maar het plezier ontging me voor een groot deel, en dat was vooral omdat er zoveel militairisme bij zat, en ik bleef het volkomen ondoenlijk, ongepast en onbehoorlijk vinden dat kinderen, inclusief Hollandse, geacht werden - opgesteld in militaire orde en houding, rondom de vlag, 's ochtends - de leiders van de Sovjet Unie te prijzen, in zelfgeschreven redevoeringen.

In beginsel moest ik me echter aanpassen, wat ik ook probeerde te doen - totdat ik, na een week of 2 à 3, mijn houding veranderde, en ik begon te spreken, in die vergaderingen waar ik bij moest zijn, in de termen zoals die mij adekwaat waren voorgekomen: "Es ist eine faschistische Schweinerei hier!" (Dit hing o.a. samen met het militairisme, en met de nog van de Nazis resterende "Kraft durch Freude" propaganda, die mij bijzonder tegenstond, maar die exact gecopieerd was, inclusief afbeeldingen, of - waarschijnlijker - gewoon over- genomen was. En nee, ik wist in 1964 niet dat
"Kraft durch Freude" van Hitler kwam. Ik wist alleen dat het me zeer tegenstond.)

NB dat ik 14 was, in feite nog een kind was, en dat dit 1964 was, en dat ik geheel niet wist hoe bijzonder gevaarlijk het zeggen van dergelijke dingen -
"Es ist eine faschistische Schweinerei hier!" - in de toenmalige DDR waren: ik had daar niet het minste idee van.

Aan de andere kant: Ik had, wellicht afgezien van de terminologie, waartoe ik min of meer geprest was door de voortdurende weigeringen ook maar iets behoorlijk te bediscussieren, minstens een beargumenteerbaar gelijk, namelijk dat de DDR geheel niet was waar het voor uitgegeven werd. Maar dit gelijk kreeg ik niet, van helemaal niemand.

Na ruim 3 weken werd mijn vader gebeld, in zijn vakantie, met de mededeling dat hij - lid van de Duitse KPD sinds 1945, persoonlijk bekende van diverse toenmalige DDR-ministers - zijn zoon op moest komen halen, omdat deze geheel niet paste in de DDR, en daar ook niet in wilde passen.

Maar kort daarop trapte ik in een roestige spijker, kreeg een bloedvergiftiging, en moest opgenomen worden in het kampziekenhuis, dat de spanning enigszins van de ketel haalde, want ik hoefde niet meer naar de vergaderingen van de "Teillagerrat", en ook weerhield dit dat mijn vader mij op moest komen halen.

In feite lag ik ca. een week in dat ziekenhuis, inderdaad met een bloed- vergiftiging, en Skat spelend met een stel Hongaren, die het eigenlijk wel met me eens waren, of althans meer wel dan niet, maar wisten dat je dit onmogelijk kon zeggen, in de DDR of in Hongarije, en ik ben uiteindelijk gewoon geretour- neerd met de andere Hollandse kinderen.

Die andere Hollandse kinderen, trouwens, waren het geheel niet met me eens:

Hun standpunt, vertolkt door de leidster Hetty Luyendijk en Basje van der Horst, was dat je er "te gast" was, en je "dus" naar de gebruiken van je gastheren moest richten, ook als je die volstrekt onzinnig vond, wat zij zelf trouwens niet deden.

Mijn standpunt was, vanaf vrijwel het begin, dat de DDR onmogelijk "het socialisme" of "het communisme" kon vertegenwoordigen, en dat ik en alle anderen gewoon belogen werden - waar ik groot gelijk in had, maar dat in 1964, in de kringen waarin ik leefde, een zeer ketterse mening was.

Ik kwam dus zelfstandig terug, en ik had ook geen enkele problemen met mijn ouders toen ik het eenmaal uitgelegd had - dat behoorlijk wat zegt over hun eigen communisme: De Oostduitse communisten moesten van hun oudste zoon afblijven, ook als deze wat moeilijk was, en dat vooral omdat hij daar toch wel enigszins gelijk in had. (Al wil dit geheel niet zeggen dat ze het met me eens waren. Ze vonden echter dat ik 14 was, en dat ik mocht zeggen wat ik dacht, en dat ze me in ieder geval hadden moeten beantwoorden, wat niemand deed.)

3. In de OPSJ

Eenmaal terug duurde het enige tijd voordat ik werkelijk lid van de OPSJ werd, al was ik het formeel, en ik werd dat eenvoudig door deel te gaan nemen aan de avonden die de OPSJ had, in hun "eigen" pand, in de 3e Oosterparkstraat 88 hs - dat feitelijk van de CPN was, die het voorste gedeelte gebruikte als opslag- ruimte, terwijl de ook gelijkvloers gelegen keuken en achterkamer overwegend te vervallen waren om te gebruiken.

Maar de WC werkte, en er was een trap in het voorgedeelte naar een interne 2e verdieping met twee kamers, of een hal en een kamer, en deze konden heel redelijk gebruikt worden, en waren "van de OPSJ".

Bijna iedereen was er 2 of meer jaar ouder dan ik; de meesten waren redelijk intelligent; er werd over veel dingen gediscussieerd; en ze hadden het hierboven beschreven pand, waar je zo'n drie keer in de week naar toe kon, en kon doen en laten wat je wilde, zonder enig toezicht van ouderen.

Er was ook een tuin, die niet of nauwelijks onderhouden werd, en een geluids- installatie, waar je platen op kon draaien, terwijl overigens alles aan jezelf werd overgelaten, dat een flinke vooruitgang was vergeleken met de school, en dat er op uitdraaide dat er veel gedronken en veel gerookt werd, het laatste overigens alleen shag en tabak, en dat er veel platen werden gedraaid, en veel gekletst.

Ik kwam daar als één van de jongsten, en bleef dat ook een tijd, die enigszins leerzaam was, vooral omdat ik enig onderwijs kreeg in het luisteren naar jazz, waar ik heel weinig van kende, en zeker niet Dizzy Gillespie, Johnny Coltrane en Miles Davis, waarvan diverse oudere jongens mij verhaalden als grote genieën, die muziek maakten die je alleen met moeite kon leren begrijpen, maar dan bijzonder fraai was.

Maar ikzelf vond deze muziek behoorlijk vreselijk, en was dus zowel geamuseerd als verbaasd toen een half jaar later, met het intreden van Beatles, Stones en Bob Dylan, de mode plotseling volstrekt veranderd was, voorgoed, want geen van de jazz-genieën kwam ooit nog aan bod.

Ik leerde er meer dingen, sommigen bruikbaar, en leerde ook drinken, al ging dat niet van harte in mijn geval. (Ik dronk en drink zelden alcohol, en was nooit van m'n leven dronken: ik houd eenvoudig niet van alcohol.)

Er werd feitelijk behoorlijk veel gedronken in de OPSJ, vooral omdat de gelegenheid er voor was: We hadden - meen ik - in beginsel de dinsdag, de vrijdag en de zaterdag, in ieder geval, om naar "het pand" (of "Het Pand") te gaan, en daar te doen wat we wilden, zonder toezicht of sancties, en het meeste dat gedaan werd was platen draaien, kletsen, roken en drinken.

Het roken was meestal shag, en het drinken was bier, goedkope wijn, koetsiers- cognac, of jenever, al waren de laatste twee gewoonlijk beperkt tot feesten, die er redelijk vaak waren.

Wie het pand binnenkwam op een avond dat er redelijk wat mensen waren - van 4 tot 14 - zag een redelijke gezellige, zwaar bewalmde, behoorlijk aangeschoten of (licht) dronken bevolking van kletsende mensen, omlijst door muziek, zoals trouwens toen heel gewoon was, al was onze leeftijd wat lager dan gewoonlijk, nl. tussen de ca. 15 en de ca. 20.

4. De OPSJ en Spektakel

Overigens zal er niet zo héél veel verschil geweest zijn, in wat uiteindelijk vooral een praat- en gezelligheidsvereniging was, tussen deze communistische en vele andere verenigingen, al was de communistische variant zowel armer als radikaler, terwijl er ook enige doelmatige werkzaamheid was: 't maken van "Spektakel", het klubblad, dat ook verkocht werd in boekhandels, in verschil- lende afleveringen in 1966 en 1967, voor 75 centen.

Dit blad was, binnen de omringende context van plotseling uitdijende creativiteit, clubs, en bladen, enigszins geslaagd, in ieder geval in het vinden van enige lezers buiten de groep, en in het geregistreerd worden in enkele bestaande bladen, en er werd ook behoorlijk wat moeite aan besteed (twee kleurendruk, veel tekeningen, fotoos), hoewel alles nog gestencild (<- Wikipedia) was.

Feitelijk was het werk hieraan het voornaamste werk dat de OPSJ deed, naast feesten en drinken, en dat laatste werd veel gedaan, met mij als vrijwel enige uitzondering, en dat niet omdat ik per se niet moest, maar omdat ik alle geboden alcoholische dranken, inclusief bier, smerig vond smaken, en daarnaast omdat ik een hekel aan dronken mensen had, al was dit secundair. 

Ik leerde hier ook diverse later lichtelijk bekend geworden mensen kennen, die hier ook hun eerste stappen deden, op wat hun politieke pad was: Gijs Schreuders, al rond zijn 19e door de partijleiding leider van de OPSJ gemaakt; Paul Verhey, die ik volgens mij nooit niet dronken of aangeschoten heb gezien in de OPSJ, maar waar ik weinig mee te maken had; Marisca B. die ergens eind 1966 of begin 1967 de huiskamer in het pand over bleek genomen te hebben; de broers Bisschoff, die van anarchistische ouders afstamden; en nog enkelen. 

5. Edith Bakker

In deze resteert mij Edith Bakker te behandelen, die op 21 maart 1967, toen zij zelf net twee weken 16 was, en ik nog net geen 17 was, haar intree in mijn leven deed, dat behoorlijk kenmerkend en opvallend was, althans voor mij.

Dit was een dinsdag, en ik ging die dag naar het pand om iets te doen te hebben, en niet omdat ik veel of enige mensen verwachtte, zodat ik verbaasd was dat er net een meisje gearriveerd was met een helm van lang sluik platinablond haar, waarvan ik het gezicht niet meteen kon zien, maar direct "wist" dat zij voor mij was.

Het "weten" was direct en vanaf het allereerste begin, en geheel zeker nadat ik ook haar gezicht bewonderd had, en was een bijzonder sterk gevoel, dat eigenlijk alleen door mijn toen ontloken hormonen gedreven werd, maar dat was me daar en toen geheel niet duidelijk.

Wat me wel duidelijk was, direct en volstrekt onafwendbaar, is dat ik vanaf het allereerste begin straalverliefd was op Edith - en wat me snel duidelijk werd gemaakt is dat men dat wel enigszins interessant vond, omdat ik het véél meer dan enig ander te pakken had, maar niet bijzonder interessant, terwijl Edith mij vooral en overwegend af hield: Ik was niet de hare, en niet geschikt voor haar, en niet degeen met wie ze verwachtte samen te kunnen leven.

In April, Mei en Juni 1967 had ik het daar eerst erg moeilijk mee, maar nadat ik herhaaldelijk afgewezen was, al ging dat vriendelijk, en nadat ik de meeste andere OPSJers verbaasd had door mijn volhouden en mijn geheel niet bleu zijn, hield ik op de OPSJ te frekwenteren, vooral om Edith te ontlopen, omdat ik ofwel haar wilde, ofwel haar wilde vermijden, en dus tot dat laatste gedwongen was, bij gebrek aan het eerste.

Ze was mijn eerste echte grote liefde, en het lukte me geheel niet mij meer dan matig interessant voor haar te maken. Het was ook niet dat ze onsympa- thiek was, of anti-mij: Ik was eenvoudig iemand die er geheel niet in slaagde in haar los te maken over mij wat zij onmiddellijk losgemaakt had in mij over haar.

6. Uit de OPSJ en in Kreatie 3

Teleurgestelde liefdes zijn geheel niet ongewoon, maar het trof mij in 1967 zwaar, en ik probeerde me er van los te maken door de OPSJ te vermijden en lid te worden van Kreatie 3, dat ook een linkse club van en voor jonge mensen was, maar iets minder CPN-georienteerd, en iets minder intellectueel dan de OPSJ, waarvan de meeste leden feitelijk studeerden rond 1969-70, toen ik er niet of nauwelijks meer mee omging, en het volgens mij ook ten onder ging, bij gebrek aan nieuwe leden (maar het kan ook nog enige tijd bestaan hebben, al geloof ik dat niet).

7. Wat de OPSJ voor mij betekende

Rond 1965 (toen ik 15 was) gebeurden twee belangrijke dingen voor mij: 1. ik kreeg de zolderkamer, waar ik geheel mijn eigen gang kon gaan en kon slapen, wat een grote mate aan persoonlijke vrijheid opleverde; en 2. ik kwam terecht in de OPSJ, waar ik voor het eerst intelligente leeftijdsgenoten trof van ongeveer mijn achtergrond en opvattingen, met wie ik veel kon praten en waar ik het een en ander van leerde.

En de OPSJ was ook weer belangrijk voor mijn toegenomen vrijheid, dat vooral kwam omdat we feitelijk vrijwel geheel aan ons zelf werden overgelaten, dat voor de meesten ook verreweg het prettigst was.

En van mijn 15e tot mijn 20ste jaar waren voor mij overwegend bijzonder prettige jaren: Het was de 2e helft van de Zestiger Jaren; ik was een geboren Amsterdammer en woonde in Amsterdam; ik kon op mijn zolderkamertje overwegend doen wat ik wilde; ik ging naar school of ik werkte, en dat laatste gaf me geld om veel boeken te kopen; en ik deed en dacht overwegend wat ik wilde en zoals ik juist achtte, en ik was vrijwel volledig vrij (zolang ik me aan de regels hield, dat ik gewoonlijk deed).

Ik heb dus behoorlijk veel geleerd en kunnen leren tussen 1965 en 1970, en dit waren hele mooie, vrije en overwegend gelukkige jaren voor me.

--------------------------
Notes
[1] Alas, this is precisely as I said it does, and it goes on for months now. I do not know who does it, and I refuse to call the liars of "xs4all" (really: the KPN), simply because these have been lying to me from 2002-2009, and I do not trust anything they say I cannot control myself: They have treated me for seven years as a liar because "you complain about things other people do not complain about" (which is the perfect excuse never to do anything whatsoever for anyone).

       home - index - summaries - mail