Prev-IndexNL-Next

Nederlog

December 24, 2012

Over Stapel over Stapel



Sections
Introduction   
1. Over Stapel over Stapel
About ME/CFS


Introduction:

Yesterday I wrote about Diederik Stapel in English, and realized that (1) what I had written about Stapel so far has been all in English, and also that (2) I had said much of what I wanted to say about the Stapel fraud case already in my first three Nederlogs about them.

Here are links to most of the Nederlogs that are about Stapel (perhaps in part) or about social psychology, but without links to Nederlogs I wrote about pseudoscience, except for one on scientific realism versus postmodernism, because I think it explains a lot, by implication, although it was not written for the present occasion:
The rest of this Nederlog is in Dutch, because I did some more searches and found some interesting materials, notably a Dutch review of Stapel's book "Ontsporing" ("Derailment") and also a list of quotations from that, and I am not feeling well enough to try to translate.

1. 
Over Stapel over Stapel

Zoals ik hierboven opmerkte is dit de eerste keer dat ik over de Stapel Fraude Zaak schrijf in het Nederlands. De reden om het deze keer in het Nederlands te doen is dat mijn materiaal in het Nederlands is, en mijn gezondheid niet best is, en mijn ogen ook al niet.

Maar ik heb ondertussen wat meer over Stapel opgezocht en gelezen, en ook diverse videos over de zaak en over de persoon aangezien.

Het onderschrijft wat ik zelf konkludeerde, en het betreft  - om de noodzakelijke achtergronden aan te geven voor wat volgt -
een uitgebreide en langdurige fraude: 55 frauduleuze publicaties; gedurende zo'n 15 jaar, waarschijnlijk en minstens.

Hij heeft er zelf het afgelopen jaar een boek over geschreven, "Ontsporing" geheten, dat uitkwam rond de tijd dat het definitieve Levelt-rapport gepubliceerd werd, en dat nu in de Neerlandse boekhandels ligt, en dat ook op diverse plaatsen gratis neer te laden was, nadat iemand besloten had er een kopie voor het internet van te maken, omdat Stapel niet verdiende eraan te verdienen.

Ik heb zo'n kopie niet neergeladen omdat het mij diefstal lijkt en ook omdat ik  het waarschijnlijk niet interessant genoeg vind om allemaal door te lezen.

Aan de andere kant: Er is een tamelijk lovende recensie van iemand die het boek eerst illegaal neerlaadde en vervolgens legaal en op papier kocht:
Dit lijkt een zinnige recensie en ik citeer er een paar passages uit voor wat achtergrond, en citeer, als gebruikelijk, in blauw en door inspringen:
‘Ontsporing’ leest als een roman. Hoofdpersonage: een eenzame, onzekere man die bij gebrek aan talent valt voor de verleiding van vals spelen. Dat is althans het beeld dat Diederik Stapel van zichzelf neerzet.
Mijn gissing is dat dit hooguit half waar is: Hij heeft gebrek aan talent voor wetenschapper en hij viel voor de verleiding toch een vooraanstaand wetenschapper te lijken door vals spelen, maar hij heeft wel degelijk talent als oplichter, en voor wat ik van hem las, waarover hieronder meer, lijkt hij op criminelen die ik gekend heb. Deze zijn namelijk trots op hun vermogens gewone burgers te gebruiken voor hun eigen doelen, en achten zich meerderwaardig aan wie ze misbruiken, en gerechtvaardigd in hun misbruik van anderen zowel door de minderwaardigheid van degenen die ze oplichten of bestelen, als door hun eigen meerderwaardigheid.
(...)
Hij weet hoe hij de lezer moet bespelen om zijn sympathie te winnen. Hij stelt zich kwetsbaar op en laat een mens zien van vlees en bloed. Maar ook al doorzie ik het trucje. Het werkt. Het werkt omdat Diederik Stapel zich ook daadwerkelijk kwetsbaar opstelt. Hij schuift niks af op een ander, hij praat niks goed, hij vertelt alleen hoe het zo allemaal is gekomen en zijn zelfanalyse is ontluisterend. Ik vind het boek niet alleen goed geschreven maar het biedt ook een mooie kans om in de zeden en mores van de academische wereld te duiken en in het bijzonder in die van de sociale psychologie.
Wat betreft dat zogenaamde "kwetsbaar opstellen", dat overigens een gruwelijk Nederlands modewoord is, maar afgezien daarvan: Hij heeft weinig keus, wil hij zich publiekelijk schoonwassen, dan publiekelijk door het stof te kruipen, en een beeld van zichzelf te geven als een zielige man, die medelijden verdient.

En aangezien hij nu al meer dan een jaar vermeden heeft met de pers te praten valt het feitelijk nogal mee met dat zich
"kwetsbaar opstellen": Het lijkt erop alsof hij zijn zaak inclusief het zich publiekelijk schoon wassen zo veel mogelijk in eigen regie wil houden.

Wat betreft die "zeden en mores van de academische wereld
": Dat is inderdaad interessant, en in mijn - uitgebreide - ervaring zijn de meeste Nederlandse academici in de alpha-vakken veel meer in hun positie, hun status, hun macht, en hun inkomen, of eventueel in politiek geïnteresseerd dan in echte wetenschap.

Dat is ook al minstens 40 jaar zo, en is één van de sociale wortels van de constellatie aan oorzaken die het Stapel mogelijk maakte zoveel en zo lang wetenschappelijk te frauderen.
(..) Diederik Stapel leert al snel dat experimenteel psychologisch onderzoek in de eerste plaats theater is en dat je met de juiste methodologische opzet vrijwel elk gewenst resultaat naar boven kunt toveren. Met behulp van zijn collega’s wordt Stapel hier steeds beter in. Hij merkt steeds beter wat wel en wat niet werkt en na een tijdje weet hij precies aan welke knoppen hij moet draaien om via slinkse wijze in een experimentele onderzoeksopzet iets te laten verschijnen of verdwijnen.

En dat klopt ook in mijn ervaringen, en zag ik voor het eerst geillustreerd in het Amsterdamse Kohnstamm-instituut waar ik in 1978 kwam te werken als typist, omdat mijn studie-lening gestopt was eind 1977, zodat ik de studie moest opgeven en moest gaan werken om te kunnen eten en leven: Daar werd gruwelijk laks en ongeinteresseerd omgesprongen met onderzoeksdata, en wisten de meeste, uitstekende betaalde, "onderzoekers"/"psychologen" verdomd weinig van methodologie en statistiek, die ze ook niet interesseerden.

Het hierop volgende is ook interessant:

Wat Stapel doet, is ‘niet keurig wit,’ zo schrijft hij, ‘maar ook niet pikzwart. Het was grijs en het was usance.’ Jarenlang loopt hij met deze voorgekookte ‘onderzoekjes’ dan ook keurig in de maat, maar echt groot succes bleef uit en dat was het enige wat Stapel uiteindelijk nog wilde. Want het enthousiasme en de gedrevenheid voor het vak waarmee hij ooit was begonnen was allang verdwenen. Hij werd een misantroop. ‘ Ik vind niets of niemand meer interessant of de moeite waard,’  schrijft Stapel (p. 180). ‘Sociale psychologie is flauwekul, een verzameling nepeffectjes. Iedereen is aan het prijsschieten met flauwe domme experimentjes waar de rest van de wereld geen boodschap aan heeft.’ De stap van het het orkestreren van volkomen betekenisloze onderzoeksresultaten, naar het regelrecht verzinnen van deze ‘feiten’ is dan ook ontzettend klein. Het is in elk geval stukken efficienter.

M.a.w. dan "het was usance":

Stapel suggereert dat zijn academische collegae in meerderheid ook veel eerder manipulatief bezig zijn - dus: onderzoeksresultaten probeert te produceren die hun carrières bevorderen - dan ze werkelijk wetenschappelijk bezig zijn met eerlijke waarheidsvinding. (En laat ik parenthetisch opmerken dat het unieke van
echte wetenschap, anders dan alle andere menselijke bezigheden, is dat het echte wetenschappers om de waarheid gaat, en dit in de echte wetenschap nagestreefd wordt met speciale wetenschappelijke methoden en experimenten.)

Dat wetenschap aan Neerlandse universiteiten, in de meer softe vakken, niet om waarheidsvinding maar om carrières gaat, klopt uitstekend met mijn eigen ervaringen aan de UvA: De academische psychologen waren in meerderheid veel meer geinteresseerd in hun eigen status dan in
echte wetenschap. Velen deden geen onderzoek, indertijd, want dat heette "ijdel" en "élitair", terwijl ze ook in grote meerderheid bijzonder slecht en ongeinteresseerd college gaven. Er waren ook uitzonderingen, maar die vormden een minderheid.

En ik ben het met Stapel eens over sociale psychologie - "flauwekul", "nepeffectjes", al prefereer ik: het is overwegend pseudowetenschap - maar ben het niet met hem eens dat de stap naar het verzinnen van onderzoeksdata "klein" is:  Ook in wat overwegend pseudowetenschap is, is het logisch mogelijk en moreel wenselijk om methodologisch en statistisch goede experimenten te doen - die dan inderdaad gewoonlijk weinig interessants zullen opleveren, maar dan ook niet het product van bedrog en oplichterij zullen zijn.

Er is veel meer te lezen in Foerier's recensie, die mij zinnig voorkomt, zodat ik u verder daarnaar verwijs.

Iets anders dat ik vond zijn twee teksten van iemand die zich Malini Witlox noemt en schrijft op iets dat zich, nogal Orwelliaans, omschrijft als "univers.online Onafhankelijke website van Tilburg University":
De recensie begint zo:
Je kunt veel van de man (Diederik Stapel) zeggen, maar niet dat hij niet kan schrijven. Zijn nieuwe boek ‘Ontsporing’ leest als een ware thriller. Eerlijk, emotioneel en spannend. In 314 pagina’s roert Stapel in zijn eigen hoofd. Het zijn hersenspinsels over de vraag hoe hij het laatste jaar heeft beleefd, maar vooral ook hoe hij tot zijn daden is gekomen en hoe hij te werk ging. Het is een boeiend inkijkje in het hoofd van de grootste wetenschapsfraudeur ooit betrapt.
Het lijkt mij nogal problematisch om vast te stellen of het verhaal dat Stapel doet "Eerlijk" is, maar ik ben onbekend met de voormalige KUT ("Katholieke Universiteit Tilburg", volgens de ooit gebruikte drie-letter-acroniemen voor Neerlandse universiteiten, trouwens ook kort bekend in 1969 als "Karl Marx Universiteit") en heb Stapel nooit persoonlijk meegemaakt.

En voor wat ik heb begrepen van anderen die het boek lazen laat hij overwegend na te verklaren "hoe hij te werk ging
" - maar laten we aannemen dat het boek leesbaar is en vooral over Stapel's eigen roerselen gaat.

De volgende alinea in de recensie luidt:
Een kille, arrogante man, die zijn collega’s belazerde en die gebruik maakte van zijn macht om ongestoord zijn gang te kunnen gaan, zoals de commissie Levelt hem schetst? Dat is misschien wel het beeld aan de buitenkant, maar van binnen is Stapel een onzekere man, eenzaam, verdrietig, altijd op zoek naar erkenning, applaus en roem, blijkt uit het boek.
Alweer lijkt het mij problematisch aan Stapel's verhaal geloof te hechten: Hij belazerde veel mensen, inclusief collegaas, zo'n 15 jaar lang en deed dat voor eigen opgang, en ik zie niet zo goed waarom iemand nu geloof zou moeten hechten aan wat hij over zichzelf meedeelt nadat uitgekomen is dat hij een bedrieger was gedurende al die tijd.

Wat hij schrijft is in ieder geval public relations voor Diederik Stapel, zelfs als veel erin waar of overwegend waar zou zijn: Het is gekozen, uitgelicht en verwoord door Diederik Stapel voor en over Diederik Stapel. Dat kan moeilijk anders, maar is onder omstandigheden niet vanzelfsprekend geloofwaardig.

Ik sla een alinea over en citeer:
Stapel wilde stoppen, maar kon niet meer. Hij is een junk. Verslaafd aan de roem, verslaafd aan het respect van zijn collega’s en studenten en bezweken onder druk om de volgende keer nog beter te presteren. “Ik moet stoppen, maar ik kan het niet. Nog een. En ondertussen siste de slang van het verlangen naar begrip, naar succes, naar inzicht en applaus in mijn oor.”
Wat ik kan volgen is zijn verslaving aan roem, respect en succes: Dat is alles "menselijk al te menselijk". Wat ik niet kan volgen is hoe hij meent door bedrog en fraude "begrip" en "inzicht" te verwerven - anders dan van hoe je academici en studenten aan diverse universiteiten lang en grondig kunt belazeren over heel veel, en onder uitgebreid applaus voor het valse en op vervalsingen berustende "begrip" en "inzicht" dat hij anderen wist wijs te maken, middels bedrog, 15 jaar als geëerd professor kunt functioneren aan drie postmoderne Nederlandse universiteiten.

Maar u kunt desgewenst de hele recensie lezen. Ik wend me tot de fragmenten die dezelfde recensent op "univers.online" zette.

Dit geeft een aantal fragmenten, waar ik weer een keus uit maak voor wat commentaar:

“Ik ben ontspoord, verdwaald en verongelukt. Daar is niets leuks aan. Ik was keurig op weg, maar werd ongedurig en ongeduldig, en wilde steeds sneller en beter en hoger en slimmer. Ik dacht dat voor elkaar te krijgen door de weg af te snijden, maar dat leidde ertoe dat ik steeds meer van het juiste spoor af raakte en het uiteindelijk volledig bijster raakte.”

Dit is misleidend Public Relations proza: De weg van bedrog en fraude is niet een weg die "sneller en beter en hoger en slimmer" is - het is alleen maar een weg om de schijn daarvan te wekken, en Stapel wist dat heel goed.

Dan is er dit:
“Ik probeerde stoer te doen en veinsde onthutsing. Ik deed laconiek en wegwuiverig. ……Maar in mijn hoofd was het alsof de vele lagen en verdiepingen van mijn binnenwereld die ik de afgelopen jaren in elkaar had geflanst en lukraak op elkaar had gestapeld langzaam afbrokkelden. Even leek het of de onderste verdiepingen van mijn zelfbeeld konden blijven staan, maar uiteindelijk stortte etage op etage naar beneden – totdat ik met de grond gelijk was.”
Ook dit lijkt me voor effect geschreven: Stapel bedonderde en bedroog zijn collegaas, studenten, reviewers, uitgevers van wetenschappelijke tijdschriften jarenlang, heel systematisch en uitgekiend, met veel valse, oneerlijke, getruukte publikaties, "onderzoeksdata", en "bewezen hypothesen", zonder enig echt bewijs van enigerlei vorm, en het lijkt mij een heel stuk waarschijnlijker dat hij daar trots op was - "kijk mij eens slim zijn: I can fool all, all of the time!" - dan dat hij daar onder leed.

Nu zijn bedrog is uitgekomen heeft hij grote problemen, maar waarom ik of een ander hem op zijn woord zou moeten geloven over hoe Diederik Stapel nu of ooit intern functioneerde (dacht, voelde, wenste, streefde, wilde) zie ik niet.

En wat ik wel zie is een man die er kennelijk belang bij heeft de rol van slachtoffer te spelen - slachtoffer van zijn eigen zwaktes, en van de cultuur waarin hij functioneerde, en ogenschijnlijk lang excelleerde als "excellent Nederlands wetenschapper", maar dat feitelijk deed door uitgekiend langjarig bedrog.

Over één van zijn motieven:
“Applaus is fijn. Succes voelt goed. Niet alleen in de loopgraven van de publicatieoorlog, maar ook in de collegezaal.”
Ik geloof het graag, al is het iets dat voor mij niet geldt en iets dat volgens mij ook niet sterk geldt voor echte wetenschappers: Ik ben vooral geinteresseerd te weten hoe het werkelijk is (of kan zijn), en veel minder in hoe mensen die mij toch al niet goed kunnen volgen daarover denken.

Daarbij, als boven ook gesteld: Het is heel menselijk maatschappelijk success te willlen behalen, en bewonderd te willen worden door anderen - maar is het niet minstens wat tweeslachtig om "applaus" en "success" gebaseerd op geslaagd bedrog op prijs te stellen?

Domme mensen pronken met valse Rolexen, maar welk intelligent mens wil
"applaus" en "success" gebaseerd op geslaagd bedrog - van (nominale) wetenschappers?

Vervolgens is er dit:
“Moderne wetenschappers zijn niet alleen schatgravers die mooie dingen willen ontdekken, het zijn ook salesmanagers die objectieve publicatietargets moeten halen. Langzaam maar zeker nestelde dit idee zich in mijn hoofd en liet daar onuitwisbare sporen na. Ik wist dat ik moest scoren.”
O Heer: "salesmanagers" met "publicatietargets"?! Het kan zijn dat dit de postmoderne zogeheten wetenschappelijke normen en waarden zijn, maar het heeft niets met echte wetenschap en alles met public relations en waan en zieke bureaucratisering te maken.

En trouwens: Waarom zou een mens willen scoren? Als je weet dat je niet goed genoeg bent om dat op basis van je intellectuele vermogens te doen, in een universiteit?

Want het ging niet om het naakte moeten overleven:

Stapel was (en is) formeel hoog opgeleid, en had, indien hij een carrière gebaseerd op leugen en bedrog wilde, kunnen kiezen voor
een carrière in de reclame, public relations, politiek of drugshandel kunnen kiezen, dat immers allemaal evidente bestaande maatschappelijke mogelijkheden zijn voor het maken van carrières en het verwerven van rijkdom gebaseerd op deze of gene vorm van publieksbedrog, deceptie en misleiding - maar in plaats daarvan knoeit en bedriegt hij 15 jaar lang als professor in de sociale psychologie.

Vervolgens is er dit:
“Het was allemaal op het randje of er net of ruim overheen, maar … ik wilde zo graag, en in een eerder onderzoek was het wel gelukt, en de resultaten waren echt bijna, bijna goed, en het moest gewoon waar zijn want het was zo logisch, en het was zo’n mooi idee, en ik was echt niet de enige die dit soort dingen deed.”
Dat is niet geheel duidelijk: Is het zo dat Stapel denkt dat sommige van zijn collegaas de zaak ook flessen, of is het zo dat hij dat weet, of er sterke aanwijzingen voor had?

Het volgende citaat is dit, en kennelijk Stapel's antwoord:
“Wat ik deed, was niet keurig wit, maar ook niet pikzwart. Het was grijs en het was usance. Hoe kwamen al die anderen anders aan al die schitterende resultaten?” 
De vraag en de verdenking lijken mij allebei terecht, en zijn inderdaad te vergelijken met een wielrenner die geen EPO gebruikt en zich afvraagt hoe het toch mogelijk is dat hij nooit enige wedstrijd wint.

Volgende citaat:
“Na jaren van voor en op het randje balanceren werd het grijs steeds donkerder zwart, en uiteindelijk donderde ik naar beneden. Ik had al een tijd geen succes met mijn experimenten. De resultaten waren zelfs met de vele grijze strategieën die in omloop waren niet goed recht te breien. Ik kon de verleiding niet weerstaan om nog een stapje verder te gaan dan ik al was. Ik wilde zo graag. Ik wilde erbij horen, meedoen, scoren. Ik wilde heel graag heel erg goed zijn. Ik wilde ook in de beste tijdschriften publiceren en in de grootste zalen presenteren.”
Anders gezegd: Na jaren mee te doen met het kleine en gebruikelijke bedrog van de meerderheid, ging Stapel verder met groot bedrog, omdat hij succes en applaus en roem en bewondering wilde (en daarvan kennelijk, naar eigen dunk, niet genoeg van kreeg als gewoon en gearriveerd professor).

Het lijkt me aannemelijk, al kan ik weer niet nalaten op te merken dat Stapel kennelijk, opzettelijk of niet, weer schijn en werkelijkheid verwart:  Hij weet immers dat zijn eigen succes gebaseerd op bedrog is.

Maar het is waar dat je voor veel mensen een hele Piet lijkt zolang ze niet weten dat je Rolex een vervalsing is, net als je Gucci-kleren en Vuitton-tas,  ook al omdat ze zo dom zijn om te geloven dat een echte Rolex, echte Gucci-kleren en een echte Vuitton-tas van menselijk belang zijn.

Het lijkt erop alsof Stapel - als velen - systematisch schijn en werkelijkheid verwart, want het volgende citaat begint zo:
“Ik deed alles zelf en ik wilde dolgraag heel goed worden, schitterende dingen maken en veel mooie publicaties scoren."
Opnieuw: De misvatting en verwarring is dat Stapel nooit "heel goed" werd, nooit "schitterende dingen" maakte, en nooit "veel mooie publicaties" deed: Het was alles alleen maar schijn, alleen maar bedrog, alleen maar oplichterij.

Maar ik geef toe dat het zo voor veel doorsnee-mensen werkt: "Een maatschappelijk succes zijn" is dat je de schijn kunt wekken te bezitten of te kunnen wat veel mensen willen bezitten of kunnen, ook als dat alleen maar op schijn en bedrog berust, en niet bestaat in werkelijkheid, en ook als de dingen die veel mensen willen, welbeschouwd tamelijk of geheel waardeloos of behoorlijk schadelijk of achterlijk zijn.

Dan is er dit, dat volgens mijn lezing meer tendeert in de riching van de ware Stapel dan het verhaal vol onzekerheid, verwarring en zieligheid dat hij ook schetst:
“Ik bedacht alle experimenten. Ik bedacht alles. Ik bedacht het idee, de onderzoeksopzet, het experiment, de resultaten. Ik werd een junk- niet in een keer, maar stap voor stap, steen voor steen. Wiet, speed, cocaïne, paddo’s, lsd, heroïne, crack: het was nooit goed, mooi, of lekker genoeg. Wetenschap als pure fantasie. Wetenschap als trip, als hallucinogene drug."
Anders gezegd: Stapel excellereerde in bedrog "als trip, als hallucinogene drug", want opnieuw was wat hij deed geen "wetenschap" maar kwasi-wetenschap, schijn-wetenschap, gelogen wetenschap, vervalste wetenschap.

Ik vermoed dat hij, totdat het allemaal uitkwam, lang geglorieerd heeft in zijn vermogens anderen te kunnen bedriegen en voor zijn eigen doelen - geld, status, opgang, een makkelijk, verzorgd, rijk bestaan - te gebruiken: Kijk mij dat toch weer eens slim bedacht te hebben!

Dan is er dit, als eerder, dat ik weer erg moeilijk te geloven vind:
“Ik ben verslaafd. Ik ben een junk. Wat ik ook probeer om terug te keren naar normaal en eerlijk en rustig stap-voor-staponderzoek – het lukt me niet. Ik wil sneller en verder. Ik wil alleen nog maar het beste. Voor mij en voor alle anderen. Ik ben een god in het diepst van mijn gedachten en zit in het binnenste van mijn ziel ten troon. Ik kan niet stoppen. Het is een automatisme geworden. Ik ben door mijn eigen leugens geconditioneerd. Hier komt geen ratio, geen intentie, geen denkproces meer aan te pas.”
Hij dankte zijn succes toch alleen aan bedrog? Hoe kan je daarmee "een god in het diepst van mijn gedachten" worden, of "in het binnenste van mijn ziel ten troon" zitten?

Ikzelf geloof dat Stapel heel goed wist wat hij deed en waarom en waarvoor hij dat deed: geld, status, opgang, en een makkelijk, verzorgd, rijk bestaan, en ik geloof niet dat hij dit deed omdat hij "een junk" of "verslaafd" was, of het verschil tussen schijn en werkelijkheid niet onderkende or erkende: Hij wist immers te moeten liegen en bedriegen om opgang te kunnen maken.

En ik vermoed veel eerder dat hij, toen hij eenmaal doorhad dat hij zowel aanzienlijk succes had met zijn bedrog als er, jaar in, jaar uit, in de contexten waarin hij schijnbaar professioneel werkte, mee weg kwam, telkens en telkens weer, minstens 55 keer en minstens 15 jaar lang, zichzelf prees voor zijn geslaagd bedrog (à la 'Kijk mij eens een succes zijn ten koste van dat stomme vee: ze trappen er aldoor weer in!'), zijn eigen bankrekeningen bewonderde (
à la: 'Dat heb je toch weer fijn verdiend, Diederik!') , en zichzelf vertelde dat hij eigenlijk niet anders deed dan de succesvolle anderen in zijn vak, want hij vertelde zichzelf immers dat "ik was echt niet de enige die dit soort dingen deed" en dat "Hoe kwamen al die anderen anders aan al die schitterende resultaten?”

Stapel schreef ook:
“Ik ben ontmaskerd. Maar het is een dubbel demasqué. Ik heb mezelf van mijn eigen illusionaire waarheid beroofd, maar al doende heb ik ook de door mij zo gekoesterde waarheid van de sociale psychologie om zeep geholpen. Ik heb gefraudeerd, niet de situatie.”
Opnieuw denk ik dat je dit moet herformuleren om er rationeel uit te komen:

Er is sprake van "een dubbel demasqué
" maar het betreft respectievelijk (1) de ontmaskering van Diederik Stapel als langjarig en groot wetenschappelijk oplichter in de sociale psychologie, en (2) de ontmaskering van de sociale psychologie als feitelijk een pseudo-wetenschap, waar kennelijk ofwel zo vaak en grondig opgelicht wordt, ofwel waar zo weinig kennis van en respect voor methodologie en statistiek zijn, ofwel allebei, dat iemand 15 jaar lang het hele veld kan bedriegen en besodemieteren, en gevierd worden als sieraad van die wetenschap.

Vervolgens is er dit, dat ik ook weinig serieus kan nemen zoals Stapel het formuleert:
“Ik had vreselijke fouten gemaakt en zeer veel leed veroorzaakt. Ik was in de onpeilbare diepte van mijn zelf gecreëerde leegte gestort en daar aangekomen deed ik weinig anders dan me er het hoofd over breken waarom ik zo roekeloos, gedachteloos en mateloos anderen in mijn val had kunnen meesleuren. Dacht ik nou werkelijk dat ik anderen met mijn gedraai en gelieg had kunnen helpen? Hoe blind, doof en stom kun je zijn.”
Ik denk zelf dat de enigen die hij dacht werkelijk te helpen zolang zijn bedrog niet uitkwam zichzelf, zijn familie, en misschien enkele vrienden waren: Criminelen doen het ook daarvoor, en maken zich geen illusies dat degenen van wie zij stelen daardoor gelukkiger zouden worden.

Wat Stapel werkelijk denkt over Stapel is volgens mij langs de volgende lijnen - en ik citeer hem weer, volgens boven gelinkte bron:
“Ik ben als een fietser die doping gebruikte. Ik fietste hard en deed mee in de voorhoede van het peloton, maar ik wilde nog harder en nog beter. Ik ben als een sportschoolliefhebber die anabole steroïden slikt en zo tevreden is over het resultaat dat hij niet meer zonder kan. …. Ik ben een junk. Ik ben het wetenschappelijke neefje van Nick Leeson, speculerend met empirieloze theorieen en theorietjes in plaats van met grote sommen geld…….. Ik ben een meestervervalser. Ik ben de Han van Meegeren van de sociale psychologie. Ik ontleen meer plezier aan het bedenken van een Vermeer die nooit bestaan heeft dan aan mijn eigen, ambachtelijk vervaardigde, maar nauwelijks in het oog springende aquarellen en etsen. Ik heb mijn talenten verkwanseld en mijn kansen verspeeld.”
Stapel is - vermoed ik - in Stapel's ogen wat Stapel kennelijk al was, in eigen ogen, voordat zijn bedrog  uitkwam: "een meestervervalser", "de Han van Meegeren van de sociale psychologie".

Daar is iets van waar, maar ook dit is overtrokken: Han van Meegeren had aanmerkelijk meer talent als schilder dan Stapel had aan talent als wetenschapper, en zo meesterlijk is een vervalser niet, werkend in een klimaat waarin men vaak gedwongen is elkaar te vertrouwen, en waar de normen voor wetenschappelijk gedrag laks en slecht gehandhaafd worden, als ze al werkelijk bekend en begrepen zijn bij de zogenaamde "wetenschappers" in dat veld.

Waar Stapel wel gelijk aan heeft is dat hij tamelijk onbegrijpelijk blijft in verschillende opzichten: Waarom deed hij het, en in het bijzonder in een veld als sociale psychologie?

Immers, zoals eerder uiteengezet had hij, als vastberaden bedrieger, ook voor bedrog in andere carrieres kunnen kiezen, als
reclame, public relations, politiek of drugshandel.

Daarbij: Waarvoor deed hij het? Voor een professoren-salaris en een professoren-status, en voor wat onderzoekssubsidies - dat welbeschouwd niet veel is vergeleken met de vele miljoenen die - bijvoorbeeld - met vervalste bio-medische wetenschap te verwerven zijn.

Een gedeeltelijke verklaring, die min of meer adekwaat is, is dat Stapel snel door had dat sociale psychologie, zoals dat tegenwoordig in Nederlandse universiteiten beoefend wordt, en ook daarbuiten, hoewel mogelijk niet overal, eigenlijks nauwelijks een echte wetenschap is, om welke reden er veel in gerotzooid wordt door de academische beoefenaars ervan, gedeeltelijk uit gebrek aan eerlijkheid, maar gedeeltelijk ook omdat de meeste postmoderne sociale psychologen, zeker in Nederland, nauwelijks echte wetenschappers zijn, en daar de opleiding ook niet echt voor kregen, en welbeschouwd in de meeste gevallen zowel de wetenschappelijke interesses als de wetenschappelijke talenten voor ontberen, en ook niet veel weten van methodologie, wetenschapsfilosofie of statistiek, en daar  niet echt om geven:

Hun doel is, in het Nederlandse zwaar verbureaukratiseerde universitaire klimaat, een ambtelijke carrière te maken als hoogleraar, gecombineerd met het funderen of produceen van het soort politieke propaganda dat hun politieke vrienden graag lezen en gebruiken voor hun eigen politieke of morele doelen, zoals het doen postvatten van de overtuiging dat vleeseters hufteriger zijn dan niet-vleeseters.

"Sociale psychologie is flauwekul, een verzameling nepeffectjes", zoals Stapel zelf schreef, wellicht niet omdat het dit moet zijn, maar omdat de kwaliteit van de Nederlandse universiteiten, in het bijzonder in de sociale wetenschappen, toch al een veld waar vooral wetenschappelijk talentlozen zich toe aangetrokken voelen omdat je deze kunt beoefenen zonder veel of iets van wis- of natuurkunde te begrijpen, de afgelopen 40 jaren van nivellering en afbraak zo slecht en sleets is, en de universiteiten al dekadenlang zeer slecht beheerd worden, dat het kweekplaatsen zijn waar carriere-makers, pseudowetenschappers, ex-politici en oplichters zeer gedijen, en waar eerlijke wetenschap even weinig kans maakt als eerlijke wielrenners in de professionele wielersport.
----

P.S. 25 december 2012: Ik heb enige correcties gemaakt, links toegevoegd, en wat meer vet gezet om het de lezer makkelijker te maken.



About ME/CFS
(that I prefer to call M.E.: The "/CFS" is added to facilitate search machines) which is a disease I have since 1.1.1979:
1. Anthony Komarof

Ten discoveries about the biology of CFS(pdf)

2. Malcolm Hooper THE MENTAL HEALTH MOVEMENT:  
PERSECUTION OF PATIENTS?
3. Hillary Johnson

The Why  (currently not available)

4. Consensus (many M.D.s) Canadian Consensus Government Report on ME (pdf - version 2003)
5. Consensus (many M.D.s) Canadian Consensus Government Report on ME (pdf - version 2011)
6. Eleanor Stein

Clinical Guidelines for Psychiatrists (pdf)

7. William Clifford The Ethics of Belief
8. Malcolm Hooper Magical Medicine (pdf)
9.
Maarten Maartensz
Resources about ME/CFS
(more resources, by many)



       home - index - summaries - mail