Nederlog

 

4 december 2009

 

: Een soort verklaring voor de  

crisis-economie

Ik heb wel eens eerder gewezen op Cosma Shalizi's website en dank daar mijn Engelse tekst voor vandaag aan, die stamt uit een review van hem uit juni van dit jaar van het boek Fool's Gold - How the Bold Dream of a Small Tribe at J. P. Morgan Was Corrupted by Wall Street Greed and Unleashed a Catastrophe van ene Gillian Tett (mij geheel onbekend).

Het boek heb ik niet gelezen, en ik heb mijn eigen analyse van de gegeven in Nederlog in de serie , waar ook dit stukje een deel van is, maar Shalizi's recensie van Tett's boek sluit redelijk aan bij wat ik al dacht.

Volgens Shalizi is Tett's boek uitstekend - "an extremely smart and well-written book" - maar al in de eerste alinea geeft hij een visie weer, die althans verbaal nogal afwijkt van Tett's visie:

In the early to mid 1990s, the Morgan bank had a group of arrogant, inexperienced young financiers who looked at the damage then being done by unregulated financial derivatives, and decided the key institutions of the capitalist economy need some of that.

Ik nam dit over van Shalizi's review, inclusief de link, die ik u kan aanraden, was het alleen om te weten waarom Nout Wellink liegt of incompetent is (en allebei is héél goed mogelijk).

Maar nu wat de "group of arrogant, inexperienced young financiers " beslisten dat het kapitalisme nodig had, of althans de banken, in welgeteld drie zinnen:

What the Morgan crew did was figure out a way of using derivatives to let a bank take a portfolio of loans and sell the risk of the loans in chunks to institutions outside the banks. If the bank had just sold the loans, it would have lost all the payments on the loans, and the buyers would have had to administer them, which for the most part they had no interest in doing. Instead, the bank and the buyer entered into a type of bet called a "credit default swap". Every month, the bank would pass on to the buyer part of the payments it received from the borrowers; in return, the buyer promised to make the bank whole if the borrowers defaulted.

In mijn ogen is dit een evident volmaakt waanzinnig financieel Frankenstein-schema, waarmee de banken zowel alle verantwoordelijkheden ontduiken als de mogelijke verliezen afschoven naar anderen, als zelf de mogelijke winsten bleven innen, maar ik heet dan ook geen "Nout Wellink", en het is waar dat "caveat emptor" altijd geldt, en vooral als de markt gedereguleerd is, en de maatschappelijk aangestelde en betaalde toezichthouders blind of corrupt zijn.

Nu weer even, in het vooorbijgaan, en in aansluiting bij de boven gegeven link, over de integriteit en competentie van - jawel: Nout Wellink:

Nonetheless, the ratings agencies, through some truly ridiculous statistical modeling, obligingly decreed that these securities were as safe as high-grade corporate bonds while yielding much higher returns.

Ik heb de link behouden voor uw eventuele lering of vermaak, omdat die mogelijk interessant is, maar zeg erbij dat deze alleen vrij toegankelijk blijkt in een samenvatting (naar een artikel dat voor de de kans op een aan de orde stelde, in 2006, net als de eerder behouden Amerikaanse link, naar een artikel uit 1994).

Hoe het zij, de onderstreepte frase in de laatste Engelse tekst is mij altijd zo voorgekomen zodra ik begrepen had waarin de bancaire vernieuwingen feitelijk bestonden.

Vervolgens, wat de jonge honden van Morgan Stanley feitelijk deden:

In short, the group at Morgan decided to change the way a basic capitalist institution worked, on the basis of abstract ideological principles, without any concern for its real-world effects, or the hard-won experience embodied in the social order they had inherited. (No doubt it helped that they all considered each other super-smart.)

De laatste zin raakt aan de visie van Hans Ree op een en ander, die ik eerder op deze plaats besprak, en het zal u - hoop ik - duidelijk zijn dat (i) in mijn inschattingen de genoemden verre van "super-smart" zijn en (ii) dat het feit dat ze elkaar allemaal als zodanig beschouwden een uitstekende reden is om te geloven dat ze allemaal aan dezelfde delusie leden, ook al omdat er echt maar heel weinig mensen "super-smart" zijn. (*)

Wat was het resultaat van deze verandering van tried and tested capitalist banking principles? In Shalizi's woorden:

The result, naturally, was an orgy of leveraged risk-taking such as had not been seen since the banks and financial markets were regulated in the first place.

Dit was het bijna wat Shalizi betreft, die Tett lijkt te volgen in het excuseren van deze generatie van jonge bancaire honden, voor een fiks deel op basis van slechte argumenten die ook wapenhandelaars, mits zelf minstens hoogbegaafd of "geniuses", vrij zouden pleiten van alle konsekwenties van hun zo bijzonder slecht en dom besteed verondersteld genie, maar wel met één goed punt, waar ik ook vanaf het begin van mijn besprekingen van de op gewezen heb, dat weer terugleidt naar degenen die in de eerste plaats verantwoordelijk waren zijn: de bancaire toezichthouders, de ministers van Financieën, en de parlementariërs:

the problem was that banks were leveraged thirty-to-one or more, that an entire "shadow banking" system had been created purely to escape regulation, etc.

Dat kon dus dankzij, in Nederland, minister Zalm, toezichthouder Wellink (allebei mannen met nog steeds "recht" op 750.000 p.p.p.j. minstens, naar ik begreep), en alles wat in Neerland parlementariër was de afgelopen tien jaar.

crisis-economie
 


(*) U kunt - desgewenst - tegenwerpen dat in een prominent basketball-team de leden elkaar vrijwel zeker als "super-lang" beschouwen en dan met recht en reden. In dat geval zeg ik dat u "super" misbruikt, net als voor de whiz kids van Morgan Stanley, die vast wel tot de besten van de klas behoorden. Maar zoals ik al aanduidde in mijn reactie op Ree's betoog: Dat zijn daarmee nog geheel geen Von Neumanns, Einsteins, of Eulers.

In feite kan ik een stukje verder gaan: Ikzelf vermoed dat de whiz kids van Morgan Stanley exact het niveau had om - gemiddeld en in meerderheid - de beste van de klas te zijn, maar niet het niveau van individueel en zelfstandig denken dat werkelijke creatieve geesten kenmerkt.

Zeg maar: goede ingenieurs, vergeleken met eersteklas natuurkundigen. (Dat is, als u het niet geheel vat: eersteklas amateur voetballers, vergeleken met de beste full-prof topclubs. It's at least an exponential magnitude of size difference.)

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail