\ 

Nederlog

 

30 september 2009

 

Krediet-: De exploderende bonussen-pest

crisis-economie

De NRCs van vandaag en gisteren staan weer vol van informatie voor wie zich dringend tot cynicus wil hervormen, maar ik zal me beperken tot de korte registratie van zaken die ik eerder behandelde, en wel om te beginnen de exploderende bonussen-pest, want deze managementshebzuchtsziekte blijkt om zich heen gegrepen te hebben naar zo ongeveer alles en iedereen dat manager is of wil zijn, dus de bonzen en mandarijnen van alles en iedereen.

In de NRC van heden en de afgelopen dagen is namelijk te lezen dat - laten we zegggen - de élite van de Neerlandse corporaties, de corporatieve élite, het top-management a.k.a. als Onze Leiders: van allerlei bedrijven, al dan niet semi-genationaliseerd of ex-nuts, van woningbouwcorporaties, van medische organisaties, en van banken, zich allemaal precies gedragen alsof ze mijn hypotheses die ik o.a. in Iets over managers (*) formuleerde wel kunnen dromen:

  • H1: De afgelopen circa twintig jaar hebben de managers, zowel in het bedrijfsleven als het bestuur als het onderwijs, een groot deel van de feitelijke macht inclusief bestedingen van de instellingen die ze besturen overgenomen en losgekoppeld van effectieve controle of persoonlijke  verantwoordelijkheid (afgezien pro forma, door hun collega's en standgenoten) en daarbij de hele belonings-structuren aangepast aan hun verlangens en hebzucht.  
     

  • H2: Deze overlevering van de macht, inkomens en controle aan de feitelijke topbureaucraten, hetzij in de vorm van NGO's, hetzij in de vorm van ambtenaren, hetzij in de vorm van bestuurders, hetzij in de vorm van commissarissen was, na een enigszins aarzelend begin, een weloverwogen project, dat weloverwogen bestendigd werd door de betrokkenen (bestuurders, topbureaucraten, NGO's, commissarissen, politici), eenvoudig omdat ze zagen
    (1) dat de meerderheid der democratische kiezers tegenwoordig overwegend ondertussen dusdanig gedebiliseerd is door de combinatie van media en slecht onderwijs dat je ze met willekeurige leugens (in dit geval heette het, met veel enthousiasme over de zegeningen ervan: "marktwerking") alles kunt wijsmaken zolang je ze maar financieel voordeel voorspiegelt;
    (2) dat hun stand (dus: die van bestuurders, topbureaucraten, NGO's, commissarissen, politici) hier buitengewone grote voordelen van kon verwachten voor zichzelf en familie, mogelijk generaties lang, als een soort nieuwe zelfgeschapen bestuursadel;
    (3) dat deze stand (dus: die van bestuurders, topbureaucraten, NGO's, commissarissen, politici) in dezelfde periode de macht dusdanig herverdeeld heeft dat de groep van bestuurders, topbureaucraten, NGO's, commissarissen en politici één grote inwisselbare bende is geworden en zichzelf controleert, salarieert, benoemt of (demokraties lezer!) doet (her-)verkiezen

Ze hebben allemaal - bankdirecteuren, valutahandelaren, energiebedrijf-directeuren, woningbouwcorporatie-bonzen, ziekenhuis-directeuren, you name it anywhere managers, bonzen en beroepsuitvreters - "recht op bonus", vinden ze allemaal zelf - en in de NRC op de economie-pagina laat Maarten Schinkel in een aardig stukje een fraaie grafiek zien....

... waaruit blijkt (**) dat de bonussen al sinds 1995 aan het groeien zijn in de bankwereld, als ik het goed zie bijna volgens een exponentiële curve, en dat ze bovendien gewoon doorgroeiden gedurende de , behalve dat de leugen ter rechtvaardiging twee kanten blijkt te hebben: Als het goed gaat dan hebben de managers volgens eigen zeggen recht op bonussen (miljoenen, lezer, in nogal wat gevallen, voor gewoon salariaat bovendien) omdat het goed gaat, en als het slecht gaat hebben ze recht op bonussen (idem, of meer, zoals blijkt) "om ze te behouden voor het bedrijf", om het snel weer goed te laten gaan ook.

Gerrit Zalm is nu 750.000 euro per jaar waard, en met een heel klein beetje pech krijgt hij over 2 jaar minstens 1,5 miljoen euries, omdat die blitse, camera-geile, o zo integere, Wouter Bos - u weet wel: "Geloof me nou maar, u kunt me vertrouwen!" - dat "helemaal niet veel vindt", namelijk voor zo'n welbekend hoogst nobel man van zulke bijzonder integere liberale morele waarden (in euroos, voor zichzelf) als zijn beroepsvriend Zalm, en natuurlijk ook omdat Bos zelf verwacht, en hoopt, en probeert ondershands te regelen via wollig taalgebruik en valse beloftes die de schijn wekken van het tegendeel van wat hij beoogt, dat ook Wouter en de rest van de huidige PvdA-top over 5 tot 10 jaar zelf weer commissaris hier, commissaris daar, -manager zus, of interim-manager zo, dan wel Wijze Man/Vrouw tegen Onkosten-Vergoeding-Voor-Een-Commissaris zal kunnen zijn, met bijkomende bonussen, gratificaties, pensioen-verzieningen, bijzondere rechten en opties, plus vanzelfsprekende onkostenvergoedingen voor massages, auto, secretaresse, advocaat, B.V., en natuurlijk ook voor twee broodjes haring op kosten van de gemeenschap.

Ondertussen ben ikzelf 12.000 euro bruto per jaar waard, ruim 800 euro per maand - en ik zou me gelukkig moeten prijzen, vergelijkenderwijs, ook al omdat ik nog niet naar de voedselbank hoef, terwijl jongeren vanaf 1 oktober eenvoudig geheel geen uitkering meer krijgen, in beginsel, geheel in strijd met hun Rechten van de Mens, en voor mij meer dan voldoende om een revolutie over te maken, want als je met je 25ste moet hongeren omdat je 25 bent, en bijvoorbeeld werkeloos vers gepromoveerd wiskundige, in een land waarvan de economen bepleiten dat voor jou een indische koelie ingehuurd moet worden, en dat jij maar naar een bank op moet rotten als je zo goed kan rekenen, terwijl de voormalige Minister van Financieën schaterlachend euro's aftapt van de persoonlijke rekeningen van alle Nederlanders, tegen 300 maal mijn menselijke bruto waarde zoals uitgedrukt in de enige morele maat die Neerland feitelijk kent... dan is er iets schandelijks en gruwelijks gigantisch fout gegaan.

Ik heb het herhaaldelijk besproken, en zal me hier en nu niet herhalen - voor links van dit jaar zie de -Issue Extra-de-Luxe over de - behalve dat het me vandaag zowel op de radio als in de krant opviel dat helemaal niemand van rechtvaardigheid spreekt in dit verband, in verband met de bonus-cultuur, alsof niemand enige notie heeft van iets als "loon naar werk" of "betaling evenredig met en naar prestatie".

En inderdaad neem ik aan dat ze dat afgeleerd zijn op school ("allemaal relatief, joh!" "jij bent toch ook geen dief van je eigen portemonnee?!", "als ze het allemaal moet ben je toch wel gek zijn als je niet mee doe?!" enzovoort) en ook niet meegekregen hebben in hun opvoeding (want de meeste mensen worden opgevoed in Neerland in de echt Neerlandse heldhaftige Karremans-traditie: "There are no good guys, there are no bad guys": "Doe maar gewoon").

Iets anders dat mij in dit verband opviel is dat de weinige voorstanders van bonussen aldus redeneren: "Al die miljoenen bonussen zijn maar een heel klein percentage van de miljarden omzetten van de betreffende bedrijven, dus ... dat geeft helemaal niet".

Heerlijke moraal! "Wie een omelet wil bakken, moet eieren breken", glimlachte Stalin wijs en vriendelijk, en zond nogmaals een héél klein percentage van de gehele  Russische bevolking richting Goelag - wat zou het, op zo talloos velen?

Of: Wat geeft het nou helemaal - behalve voor nogal zeer immorele afgunstigen: een doodzonde, o bijstandsarmoe- en voedselbankgajes, sommigen nota bene met een uitkerinkje alsof dat vanzelf zou spreken in een democratische rechtsstaat! - dat Onze Nobele  Bestuurélites p.p.p.j. talloos veel honderdduizenden, of diverse of tientallen miljoenen vangen, voor een flink deel ook gewoon uit de algemene belastingen, vanwege hun posities, alsof dit - deze bonussen, die ze zichzelf laten uitkeren door hun eigen vrienden in hun eigen besturen, ter grote van tientallen of honderden jaarsalarissen van de talloos veel miljoenen die het feitelijk zware of gore werk moeten doen, de deze élitemensen natuurlijk toekomende rechten zijn, en alsof het vanzelf spreekt dat een klein percentage van de samenleving honderden of duizenden keren meer ontvangt van het enige goed dat menselijke wensen en noden lenigt: Geld. En alsof de machtsélite uit adellijke Übermenschen bestaat ook, met blauw bloed in de aderen, of in ieder geval een vanzelfsprekend recht op miljoenen, waar een eenvoudige lopendebandwerker duizenden krijgt.

Nietwaar? Zoiets is toch allen rechtvaardig voor een geboren Übermensch of volgens een gewillige loon of machtsslaaf? Wie daartegen protesteert bewijst toch eenvoudig - volgens de democratische doorsnee - dat hij of zij eigenlijk een afgunstige heloot is die z'n toekomende plaats als onderdanige loonslaaf in de maatschappelijke pikorde niet wil kennen?

Maar goed... van het soort élite dat het Westen nu siert kan je alles verwachten, behalve behoorlijk bestuur, morele integriteit, of werkelijk goede hersens.

Wat er radikaal fout zijn gegaan zijn kennelijk drie zaken, uiteindelijk:

  • De verdwenen werkelijke controle op de machthebbers door de volksvertegenwoordigers: Deze is vrijwel volledig verdwenen, op enkele individuen met ruggegraat na, want de zogenaamde volksvertegenwoordigers zijn gewoonlijk hun hele leven al lid van de machtsapparaten en machtsélite die ze onafhankelijk zouden moeten controleren, of anders (in de US bijvoorbeeld, en heel wel mogelijk ook in Nederland, zoals de personages en besluiten van bijv. Klink en Osterhaus suggereren) eenvoudig financieel afhankelijk van c.q. belanghebbend in grote corporaties.

  • Er zijn geen rechtvaardige standaarden meer, noch aan prestaties verbonden betalingen, behalve voor de 80% werkenden van lagere inkomensklassen, uiteraard: Otto Modalverbraucher moet zich vooral niets gaan verbeelden, natuurlijk, of aanspraken willen maken op een ietsje meer, noch is er door enige schaamte of uitvoerbare sancties in toom gehouden hebzucht van de top: de waarde van een mens wordt in koopkracht  berekend, in de feitelijke praktijk, terwijl de hele bestuurs- en bureaucratische élite feitelijk boven wet, sanctie, afspraak of toezegging staat, alweer in de feitelijke praktijk.

  • De opleidingen van bijna iedereen zijn genivelleerd in het Westen, gedurende de afgelopen veertig jaren: Veel meer mensen van veel lagere intellectuele vermogens hebben aanspraken op een groter deel van de bestuursmacht - en worden aangesteld als topambtenaar, of vinden hun natuurlijke limiet als parlementarier, gemeenteraadslid, of Media-Persoonlijkheid.

Ook hier zie ik zelf geen oplossing, om dezelfde reden als ik geen oplossing zie voor het nivelleren van het onderwijs: Er zijn eenvoudig niet voldoende moreel behoorlijke intellectueel bekwame mensen - en de paar die er zijn hebben zelden of nooit macht, en hoogstens naamsbekendheid, en zelfs dan zijn ze in de media zeer ver verwijderd van de voorgangersstatus van idolen, sterren, orakels, en hippe rolmodellen.

crisis-economie


(*) Geschreven in de tijd "dat het eigenlijk nog heel goed" ging met Onze Nederlandse economie, en vergelijkenderwijs zeker, althans volgens de regering en het CPB en het CBS, zelfs nog voor de "Bij tegenwind gaan wij Hollanders gewoon wat harder trappen" van JP de HP die MP is.

(**) "There are lies, damned lies, and statistics", volgens Disraeli, als ik me goed herinner, maar de grafiekjes zijn ook verder wat verbazend: Is er inderdaad in 20 miljard winst geweest in de Amerikaanse bankwereld, tegen 34 miljard bonussen - zodat op iedere dollar winst meer dan 1 1/2 dollar bonus werd uitgekeerd? In ieder geval wijst ook dit op een feitelijke machtsovername van de managers ten koste van de aandeelhouders. En zie 2007: Voor iedere verloren dollar werden er drie dollars in bonussen uitgekeerd, volgens het grafiekje.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail