31 juli 2009


Mandeville vond het ook (+ over Nederdenker Holman)


Zoals ik in de opening van de Mandeville-sectie vandaag schreef:

1. What follows is the original 1705 text of one of the best and smartest satires ever, written by the Dutch Englishman Bernard Mandeville. In short, his thesis about the true causes of social welfare, social progress, riches and benefits is that these are all based on the human vices: People work out of greed, are polite out of self-interest and hypocrisy, keep the law from cowardice - and so on. 

You get his basic argument in the form of a - didactic - poem. This may need a moment or two of getting used to, but Mandevile was a great writer, and the poem is quite amusing. Judge for yourself:

As Sharpers, Parasites, Pimps, Players,
Pick-Pockets, Coiners, Quacks, Sooth-Sayers, [50]
And all those, that, in Enmity
With down-right Working, cunningly
Convert to their own Use the Labour
Of their good-natur'd heedless Neighbour:
These were called Knaves; but, bar the Name, [55]
The grave Industrious were the Same.
All Trades and Places knew some Cheat,
No Calling was without Deceit.

Mandeville also made a lot of remarks to his poem, in several editions, and if I can find one of these I will add it with my comments.

2. The present edition of the poem of the Fable of the Bees (as it is known) has been on my site now since 2002. In the summer of 2009 I have uploaded my edition of Mandeville's texts that he included in his editions of the Fable of the Bees.

Mandeville's prose is as good as (or even better than ) his poetry, and in fact addresses many fundamental issues of morality and ethics (the two are empatically not the same: check the links, and also Normal Features of Moral Norms, all in my Philosophical Dictionary).

My source for this text is the excellent Liberty Foundation, where one can find many fine editions of many classical texts somehow concerned with human liberty in human society, and specifically these pages there concerning Mandeville and the Fable of the Bees.

That edition is very well done, and has some good introductions, many textual notes, and numbers relating to the original pagination of the edition they present, that I have mostly skipped, removed or not included, because I am especially interested in Mandeville's own text in a readable edition, rather than in a scholarly one.

However, if you are interested in Mandeville, especially in his personal background and in the criticism of his contemporaries, who were scandalized, tried to get him convicted by the law, styled him 'Man-Devil', and tried to answer him, almost always either without really understanding what he had written or else without really wanting to understand him, though there were a few exceptions here, such as Bishop Berkeley and Bishop Butler (the last made the best contemporary attack on Mandeville's ideas - he is the same as said: "Probability is the very guide to life").

By and large, and considering only well-known Englishmen who lived since Mandeville,  only Dr. Johnson and John Maynard Keynes seem to have really appreciated his wit, courage, and insight into human beings, and indeed Keynes devoted some four pages to Mandeville's ideas in Keynes' "The General Theory of Empoyment, Interest and Money".

At the time of writing, I have not yet added my notes to Mandeville's prose, but I have added links to Mandeville's prose remarks to passages in his poem.

Also, readers interested in Mandeville should note that there used to be a good edition of both the poem and the prose in Penguin Classics: Bernard Mandeville - The Fable of the Bees, edited with an introduction by Philipp Hart, first printed in 1970, and with a second edition in 1989.

This is a fine edition too, also with a good introduction by Hart, and with the same textual content as is on my site now since the end of July 2009, but it is not quite the same edition of the same texts as I use, though the differences will be mostly of importance to specialists in Mandeville.

3. It is my aim to add my notes to Mandeville's prose soon - "Real Soon Now", in fact - but since I have been ill since 32 years and am not considered fit to receive any help in Holland - where Myalgic Encephalomyelitis, although this disease is admitted as a real physical disease since 1969 by the World Health Organisation, still is not admitted as a disease, in Holland, probably because my own brothers and sisters psychologists (*) form a very strong, greedy and dishonest pressure group to style it "a mental disease" that should be treated by them, at a rate of a mere 125 euros an hour, by Cognitive Behavorial Therapy, that also hurts the patients physically, which is always pleasant to know as an additional benefit for those who do so for good money, honestly earned - this may take some time.

But in any case, and although there are quite a few things I don't quite agree with Mandeville, he seems to have been one of the few moralists who were willing to seriously consider the facts about the Yahoos that style themselves as Rational Animals, and are mostly halfly correct.

Ik wens u veel leesplezier, maar u moet wat geduld oefenen voor mijn noten - al wil ik u wel een copie van een handgeschreven noot van mij bij de opening van AN ENQUIRY Into the ORIGIN of MORAL VIRTUE die niet onthouden. Hier is eerst Mandeville's eerste alinea, uit 1724:

ALL untaught Animals are only sollicitous of pleasing themselves, and naturally follow the bent of their own Inclinations, without considering the good or harm that from their being pleased will accrue to others.

En hier is mijn marginale noot, uit 1989:

But parents raise their children at a cost to themselves. Anyway, you have to pose the problem clearly: When is an action (un)selfish? It is easy to say: We always act so as to please ourselves. This is true as we act from our own motives and besides only feel our own feelings. Yet people help other people and for three reasons and in three senses. The reasons are: 1. from sympathy and 2. from principle and 3. because of consequences, and the senses are: a. to satisfy the wish of the other; b. or of themselves; c. or both.

People help other people:

  1. From sympathy, if they feel bad the other is hurt.
    This is a common motive though usually limited in practice to those one already has sympathy for.
  2. From principle, if they believe they ought to do it.
    This too is common though it is biased by self-interest.
  3. From consequence, if they fear or the desire the consequences of (not) helping.
    The law operates mainly thus, but there are many other examples.

In any case, for Mandeville's argument the other triple is probably more relevant.

People help other people:

   a. Satisfy the wishes of others, at the cost of their own wishes:
       This happens, but voluntary especially from sympathy.
   b. Satisfy the wishes of others, but more so of themselves:
       This is trade, and likewise for:
   c.  Satisfy the wishes of others and one's own:
        Though between family and friends this may be subtle.

Anyway - another related matter is this: People act so as to maximize their opinions of themselves, in some sense (for that opinion can be hung upon many things i.a. humility  - "I excel in humiliy"), and usually that sense is social: status.

But what to say of e.g. Schweitzer, Gandhi etc., who strove mightily to help others, from a sense of their own self-importance? If you cure an ill person, with great sacrifices, made because you believe you owe it to your sense of self, are you selfish?

I think not, for you might also have robbed the same person, also because you think you owe it to your sense of self (presumably another sense). So I think people are egocentric: Each is the center of his own universe, but not all war against all.

Schreef ik in 1989, toen nog geen kennis hebbende van Nora Salomons en haar zeer gewillige grage pijnigers ten behoeve van de belangen van de Amsterdamse drugsmafia e.d. verheffende bestuurlijke persoonlijkheden - maar zie Morele Rekenkunde II en trouwens idem I, want ik heb wel eens wat vaker over dit soort vragen nagedacht, naar mij wil voorkomen minstens één morele en één intellectuele oneindigheid - als ik het goed zie - zinniger en eerlijker dan de academische hoeren, yahoos en verraders van de idealen van wetenschap en beschaving die daar voor betaald worden aan de Universiteit van Amsterdam.

P.S. en annonce en reclame:

Deze of gene tere ziel is vast weer getroffen door "uw taalgebruik" aan het eind. Mag ik mijn lezers daarom wijzen op een Neerlands meesterwerk van een Neerlandse meesterdenker, en trouw vriend van Denkers van Wereldformaat, Theodor Holman himself? Het heet

Theo is dood

en volg de link als u dat niet eerder deed (naar mijn visie van indertijd op de zaak, die Theo ook gekend heeft, over vele bestanden, in beter proza dan Holman machtig is); u kunt het voor de weggeefprijs van 7 euro 90 ingebonden krijgen, nog in hele stapels, bij betere ramsj-boekhandelaren als Selexyz; en het is heel wel mogelijk dat ik mijn verhandelingen Theo betreffend uit 2004 binnenkort aanvul met iets als Parallel Lives, Distinct Perspectives, want Holman heeft een en ander bijgehouden, tegen betaling, in 2004 in het Parool, en ik idem, gratis, in precies dezelfde tijd, in Nedernieuws (leerzame link!) want Theodor de Denkersvriend ontlast zich van proza als

Ik geef het op. Ook omdat ik bang ben. Donner, gefeliciteerd. Dus bied ik hierbij mijn excuses aan aan alle christenhonden die ik heb beledigd. Ook moslims die ik pijn heb gedaan met mijn kwetsende opmerkingen: het spijt mij. Ik zal mij in het vervolg netter, beter, beschaafder, keuriger, beleefder uitdrukken.

De smoushonden en de kamelenkoppen: mijn excuus. Glibberige papennoten: ik meende het niet. Protestantse pedofiele pikkentrekkers: het spijt mij. Ik vind alle Heilige Boeken even mooi, echt waar, in welke vertaling ook. (Op. cit. p. 60, 16 november 2004, met een link naar wat ikzelf die dag - o.a. - schreef: De haat van de haat in Neerlanderthalië)

Hoe is het mogelijk dat we, net nu we het 't hards nodig hebben, worden geregeerd door het slechtste kabinet van na de Tweede Wereldoorlog? Met aan het hoofd een brillende drol en een brillende drol op Justitie? Het kan werkelijk niet erger! Zalm, stap eruit! Ga weg daar! Die gladde gluipkop van gesuikerd wijwater van een Verhagen waar de schijnheiligheid van afdruipt, daar wil je toch niet naast gezien worden? (Op. cit. p. 62, 17 november 2004, met een link naar wat ikzelf die dag - o.a. - schreef: Hysterie in Neerland)

Ik steek mijn vinger in de samenleving en voel een ijzingwekkende toekomst met de geur van oorlog. De hopeloosheid is aan de macht, en die wordt waarschijnlijk opgevolg door terreur en machtsmisbruik.(op. cit. p. 62, 17 november 2004, met een link naar wat ikzelf die dag - o.a. - schreef: Phillips met als citaatje van mij:

De waarheid is dat de Nederlanders in grote meerderheid, ongeacht opleiding, geslacht, geloof, sexuele voorkeur etc., een totalitaire geest hebben, die alleen maar zwaar bestendigd is door 30 jaren genivelleerd en gedebiliseerd onderwijs op alle geledingen, en slechte en tendentieuze media, voor een groot deel nog steeds functionerend in een korset uit de 30-er jaren.

En die totalitaire geest brengt weer met zich mee dat vrijwel geen Nederlander een werkelijk individu is, wil zijn of durft te zijn; dat bijna iedereen zich probeert te conformeren en mee te doen en praten met de meerderheid; en dat vrijwel iedereen het apprecieert behandeld te worden als ware ie een anoniem lid van een Groep, waar ie dan ook nog eens voor verantwoordelijk wordt gesteld door leden van andere Groepen. Doorsnee men wil dat graag, in Onze Democratische Rechtsstaat, waar iedereen probeert te doen alsof ie precies even gek is als ieder ander, omdat ie gediscrimineerd wordt als ie afwijkt van de doorsnee manieren van doen en denken, en omdat het overeenkomt met de eigen gevoelens, en - vooral - omdat vrijwel iedereen op die manier alle persoonlijke verantwoordelijkheid kan ontlopen.

Het is allemaal voornamelijk totalitaire stompzinnigheid, en de twee excuses die je kunt opvoeren zijn dat (1) de meeste mensen te dom en te laf zijn om werkelijk slecht te zijn - ook grote misdadigheid vergt karakter, als het niet teruggaat op waanzin - en (2) niet verantwoordelijk zijn voor hun aangeboren gebreken.

Kortom: Kóópt dat boek, nu het voor 7 euro 90 in de ramsj ligt, ingebonden en wel, zij het niet in lederen band, zonder leeslint, en helaas ook zonder index, want ik vermoed dat ik er een kleine studie aan ga wijden, ook in samenhang met Holman's giga-bekendheid met en persoonlijke toegang tot tal van Nederlandse Übermenschen als Cohen, Van Mierlo, Bos en vele anderen, die geen enkel beletsel zien in de kwaliteit van zijn proza hem met de allervriendelijkste groeten te mailen en persoonlijk te bellen, en met Holmans integere hartekreet, gericht aan mevrouw Nilgun Yerli:

Maar misschien vergis ik me, dus ben ik ook te rade gegaan bij mijn moeder. Die is dood. Maar ik weet wat zij, vier jaar concentratiekamp, gemarteld door de Jap, tegen mij zou zeggen. Namelijk: "Zeg, zoon, ben ik destijds gemarteld om een ruggegraatloze zoon te kweken? Een zoon is die te laf is om zijn smoel open te trekken? Een zoon die niet goed het verschil weet te maken tussen ZIJ en WIJ?

Ik heb geen geloof in God. Goddank niet! Als dat zo zou zijn, zou ik willen weten waarom mijn ouders gemarteld zijn. Waarom de helft van mijn vaders familie is doodgemarteld. Waarom Theo vermoord moest worden. (En hoe!) Wat is dat voor een klote-God die die concentratiekampen toestaat? Wij vinden zo'n God een schurk. Jij niet, troeteltrut!(Op. cit. p. 66, 17 november 2004, met een link naar wat ikzelf die dag - o.a. - schreef: Mail aan drugscorrupte Amsterdamse bestuurders, die dit te beledigend en/of grievend vinden om te antwoorden, en het te druk hadden met Holman bellen en mailen voor plekjes bij de begrafenis, het feest erna, de crematie, en in de media.)

Hoe het zij... leerzaam, vooral vergelijkenderwijs. Later dus meer in dit verband.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail