Nederlog        

   17 april 2009

 

Managers- en bankiers-salarissen

crisis-economie

De NRC van heden staat vol van allerlei informatie die interessant genoeg voor me is om een stukje over te schrijven maar ik ben eindig en extra begrensd, dus ik moet kiezen.

Alleen al op de opinie-pagina 7 moet ik dan kiezen uit Hidde Boersma die onder de titel 'Honger te wijten aan milieufanaten' een lans breekt voor de biotechnologie; uit een ingezonden brief door tal van prominenten die de verkoop van de publieke energiebedrijven willen tegenhouden; een hoofdredactioneel artikel over de 'Cicaniserende staat' (de Nederlandse, lezer, en de Nationale Ombudsman vindt het, hoewel niet in mijn geval, wellich omdat ikzelf wat meer vermag dan de mensen die hij zich wel verwaardigt bij te staan); en 'Enron op herhaling' van Heleen Mees.

Misschien dat ik vandaag niet alleen moe ben maar een aardige bui heb, dus ik zal Heleen deze keer behandelen, wat ik wel eens eerder deed, ooit prijzend, en diverse keren lakend (she is the chairPerson of "Women On Top", en moderne carriŤre-feministes schieten makkelijk mijn verkeerde keelgat in, net beroeps-goeroes en wonderdoeners) (*), en wel hier en hier, omdat ze dat verdient, en het laatste ("Mees-FEMM-SS") in de tweede helft een fraaie samenvatting van mij geeft van zinnige en onzinnige - postmoderne - filosofie, die ik in uw aandacht aanbeveel.

Dat doe ik des te grager, omdat mij opvalt dat in de NRC tegenwoordig wat meer geschreven wordt, bij gelegenheid, in de zin waarin ik mij al jŠren uitlaat, en toch echt mag zeggen dat ik gelijk heb gekregen door de feiten, zodat het mij zowel pleziert (enigszins) als zowel verbaast (idem) als niet om van Hans Beerekamp's hand vandaag in zijn media-column te lezen, alsof het vanzelf spreekt ook, dat

Lang geleden stelde de publieke omroep zich ten doel om het volk cultureel te verheffen. Dat was vůůr het postmodernisme en de culturele democratisering, die elke mening gelijkwaardig maakt.

En in een artikel in de Boekenbijlage, over een Duitse schrijver Kehlmann van wie ik niets weet, opdat u echter maar weet dat het elders ook gebeurde:

"Een hele generatie van onderwijzers heeft geleerd hoogbegaafden te onderdrukken, omdat alle kinderen gelijk moeten zijn. In de tijd van Gauss en Humboldt werden hoogbegaafden mťťr gestimuleerd. Want toen was iedereen naar zulke kinderen op zoek." (**)

Maar ik zou het over Heleen Mees hebben, tot wie ik mij nu wendt, die waarachtig economie gestudeerd heeft, en wellicht mijn impliciete bede van 14 april probeert te verhoren in haar column:

Meer gedŠcht - ik bedoel: rationeel - is niet weg en daar zijn academische economen immers ook voor, waar het de economie betreft, maar ondertussen zou ik zo graag eens wat goede argumentaties uit deze geleerde groep horen of lezen, en ťťn reden om dit stukje te schrijven is te registreren dat ik vind dat het daar tot nu toe zeer aan ontbreekt.

In ieder geval, deze keer schrijft Heleen onder de titel  'Enron op herhaling' over economie, en niet eens over vrouwen bovenop, en haalt de economisch hoogleraar Buiter aan, die overigens in de economie professeert in Engeland, en daar de reputatie der economen maar liefst dagelijks verdedigt in The Financial Times. Heleen schrijft:

Buiter is er langzamerhand van overtuigd geraakt dat de huidige financiŽle vooral het gevolg is van ambtsmisdrijven en misbruik van bevoegdheden Ė van nalatigheid, onethisch gedrag en ronduit crimineel gedrag, variŽrend van overtredingen tot misdaden. Dat is een wel heel letterlijke vorm van moral hazard: een gebrek aan moreel besef bij de sleutelfiguren in de financiŽle sector. Met hun corrupte mentaliteit hebben de masters of the universe het financiŽle welzijn van miljoenen machtelozen op het spel gezet

Ja, daar valt een boel voor te zeggen, en heel wat meer wel dan niet, maar het blijft toch ůůk waar dat ze de gelegenheid daartoe aangeboden kregen - "die maakt de dief", naar Oudhollandse wijsheid - door de de-regulerende regeringen en toezichthouders; de slapende of van niets wetende parlementariŽrs; en een zeer grote groep zwijgende of De Vrije Markt en Markwerking bezingende, bejubelende, prijzende en erop gokkende waarachtige economen van professie, velen daarnaast ook welbetaalde media-columnisten.

Maar professor Buiter heeft het niet uit zijn eigen duim gezogen:

Een recente studie van twee in Amerika gevestigde economen, Thomas Philippon and Ariell Reshef, laat zien dat tussen de jaren dertig en de jaren tachtig de beloningniveaus in de financiŽle sector ongeveer vergelijkbaar waren met die in andere sectoren. Vanaf begin jaren negentig steeg het beloningsniveau van bankiers, en in 2006 verdienden hoogopgeleide werknemers in de financiŽle sector bijna twee keer zoveel als werknemers met hetzelfde opleidingsniveau in andere sectoren

Ik ging eerder op deze thematiek in, in "Iets over bonussen", dat natuuurlijk "het beloningsniveau" betreft, en in "Iets over managers-typen" over de types mensen die recht op dergelijke beloningsniveaus claimen, overigens meestal M.O.T., ik bedoel dus "Men On Top", en altijd met een zeer brutaal air alsof het vanzelf spreekt dat mannen als zij een paar miljoen per jaar krijgen voor iets waar geheel niet slimmere of betere mannen twintig jaar geleden enkele honderd-duizenden maximaal kregen, ook voor evenveel en soortgelijk werk, en gewoonlijk beter gestudeerd en opgeleid, want de universiteiten waren toen nog niet genivelleerd.

Heleen heeft een en ander ook gelezen en zegt wat verderop, alweer in dit verband met dat beweerde recht hebben op miljoenen per jaar voor iets dat onmogelijk zo moeilijk kan zijn als behoorlijk universitair wiskunde of natuurkunde ondewijs geven aan een goede universiteit of TH:

Maar als je kijkt naar de ineenstorting van het financiŽle systeem dan is het moeilijk te geloven dat er geniŽn (***) aan het werk zijn geweest. Ik stel daarom een alternatieve hypothese voor: de hoge (variabele) beloningen trekken niet de beste en slimste professionals aan, maar de professionals met de laagste morele waarden. Dus niet those who can beat the market, maar those who are willing to cheat the market. Kijk maar naar Cees van der Hoeven

Juist, dat lijkt mij ook, en wordt zeker sterk ondersteund door de feiten. Heleen signaleert ook een relevant verschil tussen de van Ahold (die afliep met een boete van 25.000 euro, als ik me goed herinner, voor hem, in onzer Nederlandse rechtsstaat, terwijl er toch echt sprake was van fraude en bedrog op wereld-schaal, voorzover ik begreep), en wel dit:

Terwijl de klappen bij de eerdere schandalen volledig vielen bij aandeelhouders, andere geldschieters en werknemers, vallen ze nu grotendeels bij de belastingbetaler terwijl de andere geldschieters gesauveerd worden. De overheidssteun aan de banken nu is een prikkel voor roekeloos gedrag in de toekomst; als het misgaat schiet de overheid toch wel te hulp.

Maar die moet eigenlijk wel, als ze de maatschappij niet ten gronde willen laten gaan - dus het lijkt erop alsof bank-directeuren boven wet en sanctie staan, wat toch alleen maar zo is, in een echte rechtsstaat, als Vadertje Staat dat toelaat, zoals Vadertje Staat onder Bush Jr. bevorderde door opzettelijke dergulereing.

En wellicht omdat de Amerikaanse Vadertje Staat nu door Obama geleid wordt, en met een beroep op de genoemde Buiter, Phillipon en Reshef, besluit Heleen dat het wellicht zo wordt dat

(...) banken binnenkort weer strak gereguleerde instellingen worden met lage winstmarges en navenante beloningsniveaus. Bankieren wordt als het goed is weer een saai beroep.

Hmm... ik weet zeker (want ik heb zelf ooit op een bank gewerkt, en kende de directie) dat bankdirecteuren voordat de jaren van het giga-graaien aanbraken ťn niet laag betaald werden ťn vonden dat ze recht hadden op een behoorlijke beloning, en van mij mogen ze - maar dan zoals vroeger, dus bijvoorbeeld nooit meer dan maximaal 20% jaarsalaris in bonus, en dan allťťn voor wie ťcht iets kan dat anderen ťcht niet kunnen.

Tot zover Heleen Mees, die deze keer dus zo onredelijk niet was, met afsluitend een opmerking van mij:

De Chinese regering verwacht - zo leerde de zo volgeladen NRC van heden mij verder - verwacht dat het economisch tij daar al gekeerd is, omdat ze miljarden geÔnvesteerd hebben, en hun economie nog steeds 6% gegroeid zou zijn of is, en ik verwacht zelf dat de zinnige plannen om de banken en bankdirecteuren aan te pakken en kort te houden van Obama's regering zullen moeten komen, niet alleen omdat de Europese regeringen dat kennelijk niet gezamenlijk willen en niet in hun eentje kunnen, maar ook omdat ze feitelijk overwegend afwachten en volgen, wat met zoveel evident eigen, ambtelijk, academisch en ingehuurd bestuurlijk en intellectueel talent, waarschijnlijk ook het verstandigst is.

crisis-economie


(*) Lezeres, met name, en voordat u mij nooit meer leest:

Ik bedoel dat Mary Wollstonecraft, Olympe des Gouges en Emma Goldman (ik las ze allemaal echt) mij zeer veel zinniger, moediger, eerlijker, karaktervoller en intelligenter voorkomen dan, laten we zeggen, prof. drs. Meulenbelt, mr. Ina Brouwer, of prof.dr. Elsbeth Etty. Als ik zo vrij mag zijn, en anders zou u de eerste drie eens moeten lezen.

(**) Dat laatste betwijfel ik - denkend aan Galois, bijvoorbeeld (waarvoor u op het internet moet zoeken als u niet weet wie dat was, onder het algemene hoofdje Theory of Groups - maar het is een feit dat Gauss, het (wonder)kind van een arme Pruisische dagloner, hulp kreeg van edellieden om uitstekend onderwijs te krijgen, zonder welke hij ongetwijfeld ook gedoemd was geweest dagloner of crimineel te worden, in het toenmalige Pruisen.

(***) Als de NRC ze zů gruwelijk spelt, dan geloof ik er niet in! En als Dick Fuld, Rijkman Groenink, Jan Peter Schnitmann en meer van dergelijken, "genieŽn" of zelfs maar "geniŽn" zijn, dan ben ik een komkommer.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail