Nederlog        

 

   5 april 2009

 

Noord-Korea en Orwell

 

Ik schreef eerder over Orwell, communisme, socialisme, en verwante zaken en het geval wil dat het maandblad van de NRC dat M heet ophoudt te bestaan, of verandert in een weekblad, al naar u wil, dat het o.a. over het thema "Korea Noord & Zuid" heeft, met een combinatie van twee artikelen, een wit-zwart op de linker pagina en één zwart-wit op de rechter, van respectievelijk Harry Meyer in Seoul en Bettine Vriesekoop in Pyongyang.

Een en ander is geïllustreerd met redelijk wat foto's, waarvan de eerste van Vriesekoop het fraaist is: Socialistisch-realistische Noordkoreaanse Edelkitsch in een zwembad, en interessant om diverse redenen, zoals dat het bijzonder goed beschreven is, in beginsel, effect, en menselijkheid, in Orwell's "1984" (en "Animal Farm"), waaruit - om de geest of de herinnering ietwat te verhelderen - hier een toepasselijk citaat dat ik eerder gebruikte, in het ook al toepasselijke Waarheid en Waarde, dat ik dit jaar 20 jaar geleden schreef:

Heeft u Orwell's "1984" gelezen? Nee? Nu dan: Nadat Winston, de hoofdpersoon, door O'Brien zo lang en zo gruwelijk gemarteld is dat ook Winston inziet dat "Twee Plus Twee is Vijf", als de Partij dat wil, en dat "Vrijheid is Slavernij", omdat de Partij dat wil en dat, kortom, waarheid volstrekt relatief is en afhangt van de Partijdoelen van de dag, vervolgt de roman aldus (mijn vetzetting en link):

"Hij hield even op en deed voor een ogenblik weer net als een schoolmeester die een veelbelovende leerling ondervraagt: 'Hoe laat de ene mens zijn macht over de andere gelden, Winston?'
Winston dacht na. 'Door hem te doen lijden', zei hij.
'Precies. Door hem te doen lijden. Gehoorzaamheid is niet genoeg. Hoe kun je, tenzij hij lijdt, er zeker van zijn dat hij jouw wil gehoorzaamt en niet die van zichzelf? Macht bestaat uit het aandoen van pijn en vernedering. Macht bestaat uit het aan stukken scheuren van de menselijke geest om die weer aaneen te passen tot nieuwe vormen die je zelf hebt uitgekozen. Begin je nu in te zien, wat voor een soort wereld wij bezig zijn te scheppen? Het is precies het tegendeel van de stompzinnige hedonistische Utopia's die de oude hervormers uitdachten. Een wereld van vrees en verraaad en kwelling, een wereld van trappen en getrapt worden, een wereld die niet minder maar meer meedogenloos zal worden naarmate zij verfijnder wordt. Vooruitgang zal in onze wereld betekenen vooruitgang naar meer pijn. De oude beschavingen beweerden, dat zij gegrondvest waren op liefde en gerechtigheid. De onze is gegrondvest op haat. In onze wereld zullen geen andere gemoedsaandoeningen bestaan dan vrees, woede, zegepraal en zelfvernedering. Al het andere zullen wij vernietigen - alles. Reeds zijn wij doende om de denkgewoonten af te breken, die van voor de Revolutie zijn overgebleven. Wij hebben de banden doorgesneden tussen kinderen en ouders en tussen mens en medemens en tussen man en vrouw. Niemand durft meer een vrouw of een kind of een vriend te vertrouwen. Maar in de toekomst zullen er geen echtgenoten en geen vrienden zijn. Kinderen zullen bij hun geboorte van hun moeders worden weggenomen, zoals je eieren weghaalt bij een hen. Het sexuele instinct zal worden uitgeroeid. De voortplanting zal een jaarlijkse formaliteit zijn, net als de vernieuwing van de distributie-kaart. We zullen het orgasme afschaffen. Onze neurologen werken daar nu aan. Er zal geen trouw bestaan, behalve trouw aan de Partij. Er zal geen liefde bestaan, behalve de liefde voor Grote Broer."

Bettine Vriesekoop ging er verleden maand op vakantie, vanuit China, waar ze correspondent van de NRC is, en verhaalt daarvan, ook met een terugblik op 30 jaar geleden, toen ze tafeltenniste in Pyongyang, als 17-jarige, en geeft couleur locale, en Harry Meijer woont kennelijk in Zuid-Korea, en geeft achtergronden.

Het geheel is aardig, maar het onderwerp niet, al is dat wel interessant. Hier is het begin van het artikel van Vriesekoop:

Als zeventienjarig meisje speelde ik de meest bizarre wereldkampioenschappen van mijn carriére. Het was 1979 en het decor was Pyongyang in Noord-Korea. Onder extremere omstandigheden is nooit tafeltennis gespeeld. Noord-Korea was een openbare gevangenis en op de binnenplaats werd het WK georganiseerd.

En even verderop, na wat verdere informatie over totalitaire praktijken, wat de directe achtergrond betreft:

Na precies dertig jaar breng ik weer een bezoek aan Noord-Korea. Via het staatsreisbureau in mijn woonplaats Peking heb ik een visum kunnen regelen. Niet als journalist, want die mogen het land niet in, maar als toerist voor drie dagen.

Dat is toch al heel wat, want Noord-Korea is bijna volledig afgesloten van de rest van de wereld, met praktijken, rechten en plichten als volgt:

(..) de Noord-Koreaanse vluchteling Kang Chol-hwan, auteur van het boek Aquarium van Pyongyang (..) vertelt in het boek over de goelag. Jaren van dwangarbeid, indoctrinatie, honger en ziekten. Volgens mensenrechtenorganisaties leven naar schatting 150.000 Noord-Koreanen in zulke kampen. Kang zat tien jaar in de goelag omdat hij de straf van zijn grootvader moest uitzitten. In Noord-Korea worden kinderen tot in de derde generatie verantwoordelijk gesteld voor de daden van hun voorouders.

Zó houd je een bevolking eronder! En trouwens niet alleen de bevolking:

Als toerist mag ik het hotel niet verlaten. Wel mag ik onder begeleiding bezoeken afleggen aan oorlogsmusea, stalinistische standbeelden (..)

en verdere socialistische genietingen, en wordt ze voorgelogen door haar tolk-cum-minder over inkomens. Een korte samenvatting is deze:

Noord-Korea, waar naar schatting 23 miljoen mensen wonen, is  nagenoeg failliet. Volgens waarnemers zijn het afgelopen decennium honderdduizenden inwoners gestorven aan ondervoeding.

Sinds mijn bezoek in 1979 bespeur ik geen enkele vooruitgang: de etalages en de schappen van de winkels zijn nagenoeg leeg. En de huizen zijn nog bouwvalliger en havelozer (..)

Trouwens... ik had niet gedacht ooit nuttig gebruik te kunnen maken van Eric van Ree's, "Wereldrevolutie - De communistische beweging van Marx tot Kim Jong Il", maar zo ziet u hoe een mens zich kan vergissen, want ik kan zijn onvolprezen tekst gebruiken om het onvolprezen genie van de Noord-Koreaans Vader van Allen te leren kennen en begrijpen:

Kim gebruikte zijn macht om zich op schaamteloze wijze in de watten te laten leggen. Op de schilderachtigste lokaties van het land verrezen paleisachtige villa's in de door hem geprefereerde 'modern-Oriëntaalse' stijl. Voor zijn verzorging werden speciale kassen en boomgaarden aangelegd waar de gewassen met suikerwater werden gedrenkt. De rijst die Kim at werd korrel voor korrel schoongemaakt. De Grote Leider hield er een leger van concubines op na. Hij meende dat jonge vrouwen hun ki, hun levenskracht, aan hem overdroegen. Duizenden vrouwen en meisjes tussen de 15 en 22 jaar dienden in het 'Speciale Vrijwillgerscorps van de Villa's'. Onderverdeeld in Geluks, Gelukzaligheids- en Bevredigingscorpsen werkten zij als zangeressen, danseressen of seksslaven. (p. 283, op. cit.)

Zijn nu leidende zoon schijnt een aardje naar zijn vaartje te hebben.

En Bettine Vriesekoop's eind-alinea is deze, over het eind van haar derde dag in dit land van De Nieuwe Mens, als verbeeld in de gefotografeerde socialistisch-realistische Edelkitsch waarmee haar artikel opent:

Om zes uur 's avond rijden we terug naar het hotel. Honderden burgers staan langs de wegen op de bus te wachten. Op straathoeken schalt revolutionaire muziek uit megafoons. Terwijl arbeiders naar huis lopen of fietsen, dansen nog steeds honderden kinderen op marsmuziek voor een fresco van Kim-Il Sung. Ze oefenen voor de massaspelen. 'Wij hebben alles over voor ons vaderland', zegt gids Lee.

Mij doet het erg denken - militaire drill, revolutionaire marsmuziek uit megafoons, massaal oefenen voor massaspelen, de eeuwig trouw aan Volk, Vaderland, Partij en Leider, de discipline of ànders, Socialistisch-Realisme zum Kotzen en Kraft durch Freude (massa-gymnastiek en zo, ook gebruikelijk onder Hitler, onder dezelfde titel) - aan de DDR, toen ik 14 was, en daar bijna uitgegooid werd omdat ik publiekelijk zei dat het er een 'fascistische Schweinerei' was, volgens mij, en ik dat weigerde in te trekken, want ik heb, zoals ook bleek aan de UvA, een heel slecht karakter en spreek graag kwaad van wat voorbeeldig is, en moet heten van de weldenkende meerderheid. (Zie: Hoe ik tot de filosofie en de psychologie kwam).

Hoe dat echter zij... ik vermoed en vrees dat het in Noord-Korea feitelijk nog veel erger is (*) dan het in de DDR was, en dat wat Bettine Vriesekoop te zien kreeg heel wel mogelijk de nog voor een flink deel vergulde buitenkant was, maar geen buitenlander krijgt werkelijk toegang tot het land en weinige inwoners slagen erin te vluchten - en zie boven voor de gevaren daarvan "tot in de derde generatie" voor de eigen familie.

Het ernaast staande artikel van Harry Meyer geeft achtergronden, zowel bij Noord- als bij Zuid-Korea, en doet dat ook aardig en helder, en het geheel is leerzaam over het onderwerp, al is het onderwerp weinig vrolijk stemmend.

Waarom is het onderwerp interessant?

Wel, persoonlijk heb ik het een ander met en weet ik het een en ander van het communisme en socialisme, met mijn authentiek marxistische revolutionaire ouders, al bevrijdde ik me daar op mijn 20ste van, vanwege mijn interesses in wetenschap en filosofie en redeneren, en overigens is het interessant over wat menselijk mogelijk is, zowel aan wrede waanzin, als de mogelijke duur daarvan, indien niet van buiten af verstoord, want het grootste deel van de mensen die nu in Noord-Korea leven zal in de totalitaire dictatuur geboren en opgegroeid zijn.

En het onderstreept de opening van mijn site (sinds 1996)

  "If we believe absurdities,           
    we shall commit atrocities.
"      
                                  Voltaire             

en laat zien dat het gevaar van totalitaire regeringsvormen heel reëel is, zodat de stellingen 'dat het wel los zal lopen' of 'dat de menselijke geschiedenis noodzakelijk van slechter naar beter gaat' of 'dat totalitaire régimes snel vanzelf in elkaar zullen storten' ... optimistisch zijn.

De menselijke geschiedenis leert eerder het omgekeerde, statistisch gezien: Er waren véél langere perioden van dictatoriale, autoritaire of anderszins (overwegend) absolute régimes (**) dan van enigermate vrije rechtsstaten; de eerste werkelijk verlichte, uitgewerkte en beredeneerde grondslagen voor iets als een rechtsstaat is de Amerikaanse Constitutie; en de eeuw van de democratie was, in Raymond Aron's woorden (boektitel ook) "The Century of Total War".

Noord-Korea laat zien wat menselijk mogelijk is, en waarom het voorkomen van een diepe economische maatschappelijk belangrijk is: Om te voorkomen dat er (nog meer) totalitaire of autoritaire régimes bijkomen, want deze ontstaan makkelijk in tijden van - en met de verbeterde technologie zijn ook de mogelijkheden voor absolute en langdurige staatsterreur minstens evenredig en heel wel mogelijk exponentieel toegenomen.

En als u Orwell's "1984" nooit las, zou u dat toch eens moeten doen.


(*) Ook gegeven de krankzinnig-hysterische Noord-Koreaanse media en het feit dat de dictatuur al meer dan 50 jaar bestaat.

(**) De geïnteresseerde lezer zou eens moeten nakijken - bijvoorbeeld - hoe totalitair het toeging onder Elizabeth I van Engeland in het religieuze, met zeer vele verplichtingen en strenge straffen.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail