Nederlog        

 

18 februari 2009

 

Het gebrek aan economische kennis

crisis-economie

Mijn eerdere stukje van vandaag, Nederlog -Issue extra de luxe, is een overzichtje van mijn stukjes over de economische , achtendertig in getal tot nu toe, afgezien van vandaag.

Een en ander begon op 8 september met mijn droge konstatering

Ik vermoed dat n van de grootste verschillen tussen afgestudeerde economen en mij is dat ik wt dat ik "de economie" niet begrijp.

waarna ik uitlegde dat ik toch niet helemaal achterlijk ben op dat terrein:

Het ligt - geloof ik - niet cht aan mijn kennis van economie, was het alleen omdat ik nog nooit iemand tegengekomen ben die, net als ik, zowel "Das Kapital" (Karl Marx) als "The General Theory of Employment, Interest and Money" (Maynard Keynes) als "The Wealth of Nations" (Adam Smith) grotendeels gelezen heeft, naast diverse universitaire inleidingen waarmee zogeheten economische wetenschappers zich akademisch opwerkten tot doctorandus in het vak.

Maar vandaag is Frits Abrahams, op werkdagen columnerend in de NRC, ook iets gewaar geworden over de wetenschap der economie en onze leidende politici:

Tot voor kort hoorde ik Wouter Bos, redder des vaderlands, met grote stelligheid beweren dat het allemaal wel meeviel in Nederland en dat onze economie tegen een stootje kon. En dan ging ik weer met een gerust hart slapen.

Deze week gaf Bos tegen studenten in Rotterdam toe dat hij "net als de meeste experts" de had onderschat. "De afgelopen maanden zat ik meermalen met ministers, bankdirecteuren en deskundigen om de tafel. Ondanks die opeenhoping van kennis kon niemand zeggen wat er precies aan de hand was en hoe lang het nog zou duren. Dat is misschien wel mijn meest ontluisterende ervaring van het voorbije jaar."

Ik neem aan dat dit op het zogenaamde "gastcollege" was waarover ik eerder in de NRC las dat Bos het zou geven, die immers ook doctorandus in de economie is.

Wel, hier is een aanzienlijk intelligenter (en welschrijvender) politiek leider over (gemiddeld) aanzienlijk intelligenter (en welschrijvender) economen dan Bos zag:

"If you put two economists in a room, you get two opinions, unless one of them is Lord Keynes, in which case you get three opinions."
    (Winston Churchill)

Ik bedoel maar: Bos hd het kunnen weten - en uiteraard "kon niemand zeggen wat er precies aan de hand was en hoe lang het nog zou duren", want anders was het geen .

Bos lult maar wat, want dat kan hij heel aardig, wat ook blijkt uit zijn laatste zin: Als dt zijn "meest ontluisterende ervaring" dan is hij veel dommer dan ik denk, en weet hij zowel niets van economie als van de betekenis van de woorden die hij gebruikt. Het is dus cant, cant, cant:

"The grand primum mobile of England is cant; cant political, cant poetical, cant religious, cant moral, but always cant, multiplied through all the varieties of life."
   (Lord Byron)

Wat verderop in z'n stukje vraagt Abrahams zich vertwijfeld af

Is het eigenlijk wel een wetenschap, economie? Of doen we maar alsof?

De antwoorden daarop zijn eenvoudig: Ja, en ja bijna allemaal (en zie de link naar Rollenspel, in mijn Philosoophical Dictionary, voor doen alsof).

En van de weinige dingen die ik werkelijk geleerd heb aan de universiteit, en alleen daar werkelijk kon leren, is dat de meeste wetenschappers geen echte wetenschappers zijn, behalve dat ze tamelijk geslaagd kunnen doen alsof.

En dit geldt in het bijzonder voor de (al dan niet terecht zo genoemde) wetenschappen waar geen bijzonder talent voor nodig is om te studeren, zoals de meeste alfa-wetenschappen en alle gamma-wetenschappen.

Dit kan ook uitgedrukt worden als een fraaie waarachtige en adequate natuurwet, zoals ik trouwens eerder registreerde in Bogositeit en andere zinnige begrippen:

Sturgeon's Revelation

Ninety percent of everything is crud.

Derived from a quote by science fiction author Theodore Sturgeon, who once said, Sure, 90% of science fiction is crud. That's because 90% of everything is crud. Sturgeon himself called this Sturgeon's Revelation.

Hoe komt dat trouwens?

Ook dit kan ik u onthullen: de meeste mensen, inclusief de meeste academici, zijn nu eenmaal niet bijzonder intelligent, en overigens zijn zelfs de meest intelligente mensen verre van alwetend.

En hiervoor is ook weer een waarheid als een natuurwet uitgedrukt in een spreuk voor dat een versie van Ockham's Scheermes uitdrukt:

Hanlon's Razor

Never attribute to malice that which can be adequately explained by stupidity.

Terug naar het probleem gesuggereerd door de titel van mijn stukje: Is er economische kennis?

Ja natuurlijk, maar zoals alle menselijke kennis is deze partieel, onvolledig, en voorzover ze bestaat overwegend meer of minder waarschijnlijk en niet zeker. (*)

"Men and governments must act to the best of their ability. There is no such thing as absolute certainty, but there is assurance enough for the purposes of human life."
   (John Stuart Mill)

Het is echter waar dat politici veel liegen (en daar ook goed in moeten zijn); dat ambtenaren vaak niet deugen; en dat zelfs de meeste wetenschappers - zeker in de gamma-vakken - geen echte wetenschappers zijn.

Maar er zijn wel degelijk mensen die deugen en kunnen en willen nadenken. Het menselijk probleem is dat dit er vaak niet veel zijn, zeker als het probleem ingewikkeld  is.

crisis-economie


(*) Korte noot voor wie weinig van wetenschapsfilosofie of methodologie weet: Het is vaak heel wel waarachtig mogelijk om particuliere feiten vast te stellen, dus dat dan en daar zus gebeurde en zo het geval was; de onzekerheid schuilt in de aannames in de theorien die deze feiten verklaren, die altijd verder gaan dan de particuliere feiten die ze succesvol verklaren of voorspellen

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail