Nederlog        

 

4 februari 2009

 

Economie: Nog wat China + California

crisis-economie

Het houdt nog steeds geheel niet over met mijn energie, maar het leven en de economische gaan nog steeds door. Vandaag nog wat China en California, allebei naar aanleiding van wat de vandaagse NRC meldt.

1. Nog wat China

Er staat iets als een vervolgartikel over China's economie, waar ik het gisteren o.a. over had,  in de NRC van vandaag, en deze keer met de naam van de correspondent Oscar Garschagen erbij. Ik haal er twee feitjes uit, ťťn over inkomens en ťťn over revolutie.

Garschagen voert een 43-jarige boerenzoon op, Cai Wei geheten, die tot vorige week in een beeldschermenfabriek werkte:

Bij de LG-fabriek ving hij 4.000 yuan per maand plus verzekeringen, ongeveer 400 euro. Hij weet dat een nieuwe baan nooit meer dan 300 euro per maand oplevert.

Ik haal dit eruit omdat het me enigszins verbaast vergeleken met wat ik gisteren over Rusland overschreef: Iets van 50% van de werkende bevolking van Rusland verdient 218 euro per maand, en slechts 10% van de hogere middenstand behaalt er een majesteitelijke maandelijkse 327 euro.

Uiteraard weet ik niet genoeg van de koopkracht in beide staten om een goed oordeel te hebben wat dit feitelijk inhoudt en ik weet ook al niet of de omrekeningen juist zijn, al neem ik dat aan, maar het verbaast me behoorlijk dat de gemiddelde werkende Chinees mťťr lijkt te ontvangen per maand dan de idem Rus.

Een mogelijke verklaring is natuurlijk dat er meer gevarieerde en vrije industrie en ondernemerschap mogelijk zijn in China dan in Rusland, maar dit is alleen een gissing.

Garschagen schrijft verder

Deze week bleek dat tussen de twintig en dertig miljoen arbeidsmigranten werkeloos zijn geworden in China. Omdat zij op hun beurt weer vele miljoenen anderen onderhouden is de Chinese staat voorbereid op "sociale instabiliteit". Tal van maatregelen moeten opstanden en demonstraties voorkomen.

Anders dan de lezer misschien dacht zijn dit voor het moment vooral zinnige maatregelen als

scholing en - bescheiden - compensatie na ontslag.

Garschagen besluit daarna

Het is staatsbedrijven verboden werknemers te ontslaan, en het Volksleger is deze week opgeroepen "standvastig en loyaal" te zijn aan de Communistische Partij. Meneer Cai Wei zegt kalmpjes: "Chinese werkers en boeren komen heus niet snel in opstand. Voordat dat gebeurt moet de situatie veel erger worden. Pas als er hongersnood zou ontstaan, komt het volk in opstand. Zover is het nog lang niet, en ik ben niet pessimistisch."

Het is anecdotische evidentie, maar er wordt weer een foto bijgeleverd met behoorlijk geklede werkzoekende Chinezen met weer Chinese calligrafie voor zich, deze keer ook met een passerende kennelijk oudere Chinese heer met een baseball-petje op, en misschien heeft meneer Cai Wei gelijk.

Daarbij komt dat het Chinese volk niet in opstand kwam bij eerdere hongersnoden onder hun communistische regering, wat - mede - aan de macht van het toenmalig staatsapparaat kan liggen.

2. California

De Amerikaanse correspondent Freek Staps heeft een artikel in de Economie-bijlage van de NRC van vandaag met de kop "En toen was het geld op in CaliforniŽ", met een grote foto van wat volgens het onderschrift "een teller" is  die "het begrotingstekort van CaliforniŽ" "op de website van gouvermneur Schwarzenegger" bijhoudt. De stand hedenmorgen, in de kleurstelling van de foto:

-$ 8,883,460,588

Zeg maar: 9 miljard dollar staatsschuld (als de eenheden waarin geteld wordt dollars zijn, tenminste (*)) met een gevolg dat Stap zo omschrijft:

Na jaren van waarschuwingen, na maanden van een officieel afgekondigde 'fiscale noodtoestand', is deze week het omslagpunt bereikt. De staat kan de rekeningen niet meer betalen.

Dus moet iedereen die zaken doet met CaliforniŽ [de staatsorganen daarvan, neem ik aan - MM] sinds 1 februari op zijn geld wachten. Dat geldt ook voor burgers en bedrijven die een belastingteruggave horen te krijgen. Studenten moeten het zonder hun studietoelage doen en gehandicapten en werklozen krijgen geen uitkering meer.

De laatste zin kunt u het best nog eens overlezen - of althans: ik deed dat, omdat ikzelf, die ME heeft, niet zonder uitkering in leven kan blijven, en dat ongetwijfeld ook zo is voor nogal wat mensen die in CaliforniŽ als gehandicapten van een uitkering in leven dachten te kunnen blijven.

De staat CaliforniŽ doet wel iets, zoals het verzorgen van een media-optreden van gouverneur Schwarzenegger die komt zeggen dat dit

"is het grootste probleem dat we ooit in deze staat gehad hebben"

en met maatregelen als deze:

Naast de rekeningen die sinds deze week onbetaald blijven (de ingreep moet 4 miljard dollar besparen) sluit vanaf overmorgen de eerste en derde vrijdag van de maand de meeste overheidskantoren en moet het merendeel van de 238.000 ambtenaren die dagen onbetaald met verlof. Geplande besparing: nog eens 1,2 miljard dollar.

Maar dit klinkt meer als een sterfhuis-constructie voor Vadertje Staat dan wat anders, ook al omdat de eerste 4 miljard dollar niet zozeer bespaard worden als in strijd met de wet niet betaald.

Nu even iets contextueels, voor het perspectief. CaliforniŽ is althans enigermate een staat in de VS zoals Nederland een staat is in Europa, na de invoering van de euro en Verenigd Europa, en er wonen 37 miljoen mensen.

Zou CaliforniŽ een apart land zijn, dan was het de achtste economie ter wereld, groter dan bijvoorbeeld Rusland of India. Onderzoeker Levy [door Staps eerder opgevoerd - MM]: "Als ik Nederland was, of welk land dan ook, zou ik me zeker zorgen maken over CaliforniŽ." Waarom? CaliforniŽ is zowel producent als "een grote klant van de meeste economieŽn. En deze klant kan de rekening niet meer betalen."

Levy lijkt gelijk te hebben, want feitelijk is CaliforniŽ een groot en welvarend land met uitstekende economische mogelijkheden.

Staps voert een andere economische kenner op, die kan extrapoleren:

"En als het zo door gaat stort CaliforniŽ nog deze zomer in elkaar."

Ik zeg geen nee, maar vermoed zelf dat er de komende maanden vťťl bankpapier gedrukt gaat worden in de VS, zodat de rekeningen althans in dollars voldaan kunnen worden en de zaak voorlopig draaiende blijft.

Als dat niet gebeurt dan geldt het volgende, volgens Staps:

Niemand die weet wanneer, maar op een bepaald moment sijpelen de ingrepen die de staat doet door naar de gemeenten. Die daarop niet anders kunnen dan leraren ontslaan en ambulances en brandweer-auto's binnen houden.

Gaat het overal in de VS zo als in CaliforniŽ? Nee:

Zo slecht als in CaliforniŽ gaat het nergens in de VS. Slechts in twee andere staten ligt het werkloosheidspercentage hoger (..)

Aan de andere kant:

Maar toch staat CaliforniŽ niet op zichzelf. Meer dan veertig van de vijftig staten [van de VS - MM] hebben nu al begrotingstekorten (..)

Tot zoverre Staps - en ik heb een en ander uitgetrokken vanwege mijn voornemen te proberen de economische enigszins bij te houden in Nederlog.

Of de geciteerde cijfers en analyses kloppen weet ik niet, maar het centrale feit is ongetwijfeld waar:

De staat CaliforniŽ stevent op een bankroet af, tenzij er wat gedaan wordt door de regering in Washington.

(*) Ik zeg dit erbij omdat de bedragen die Bos en Donner uitgeven aan de Neerlandse economie, in een land met veel minder dan 37 miljoen inwoners, veel groter zijn. Maar de staat CaliforniŽ is iets tussen een Europese staat en provincie in, en wordt ongetwijfeld anders gefinancierd dan in Nederland.

crisis-economie

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail