Nederlog        

 

22 december 2008

Recessie economie + degeneratie onderwijs

crisis-economie
 

 

Ik wend me weer eens tot de vandaagse NRC en tot twee onderwerpen waar ik het eerder over had.

1. Recessie economie

In de NRC staat een aardige karikatuur van Ruben Oppenheimer, waarop Ruding een schoen heft om naar een wegduikende Bos te gooien, met het bijschrift "Onno Ruding geeft bijles", maar het stuk dat erbij hoort staat - kennelijk - niet op dezelfde pagina maar elders, onder de titel "Ruding: recessie nog veel dieper", dat aldus begint:

Voor Onno Ruding, oud-bankier en oud-minister van Financiën, staat vast dat de recessie volgend jaar "veel dieper" zal zijn dan het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt. Dat zegt hij vandaag in Het Financieele Dagblad. (*)

Het CPB besprak in zijn op 8 december gepubliceerde prognose voor 2009 van een krimp van 0,75 procent. Volgens Ruding zal het "natuurlijk gaan om een aantal procenten negatieve groei". Het kabinet moet rekening houden met "enorme repercussies" voor de begroting.

Ja, dat lijkt mij ook, maar ik zal een paar redenen geven:

  • De orderporterfeuilles van veel bedrijven in het afgelopen kwartaal zijn 10, 20 of meer procent geringer
  • De olieprijzen zijn radicaal gezakt, en de olieproductie is radikaler dan ooit verminderd
  • De grote autobedrijven in de VS staan op de rand van faillisement
  • De crisis is wereldwijd

Ik kan er meer geven, maar deze zijn allemaal direct economisch, en evident relevant: Er zal zeker radikaal minder geproduceerd worden de komende tijd, dus minder of geen winst gemaakt worden, dus bedrijven moeten sluiten etc.

De positie van de autobedrijven is belangrijk omdat dit miljoenen banen, direct en indirect, zal kosten in de VS, en dat de crisis wereldwijd is heeft ook voordelen, maar heeft als nadeel dat er echt geen redder van buitenaf mogelijk is.

Ik moest dan ook lachen toen ik voor het eerst van die voorspelde 0,75 procent hoorde: Pure wensdenkerij.

In dat verband zegt het artikel wat verderop

Het pessimisme van Ruding lijkt te contrasteren met het optimisme van minister-president Jan Peter Balkenende (CDA) die afgelopen zaterdag, ook in Het Financieele Dagblad, schreef dat de crisis in Nederland vergeleken met andere Europese landen en de VS mee zal vallen.

Ik vind dat zó knap gezien! Onze JP heeft werkelijk, als een waarachtig Leider, verstand van àlles! Nederland is: een handeldrijvende natie; met met veel financiële instituties; dat sterk afhankelijk van zowel export als import is; er is een wereldwijde crisis; er is bestaande vermindering van tien, twintig of meer procent van essentiële factoren voor de meeste economische productie - maar.... het gaat uitstekend met Nederland, o volk van Nederland, want HP de MP vervolgt zo heel typisch voor zijn intellect:

"Bij tegenwind gaan we harder trappen. Dat zit in ons karakter."

U kunt dus gerust gaan slapen, want - als JP de HP die MP is dat wil - zullen Wij allemaal Samen Sterk "harder trappen", in onze voetbalnatie ook, vanwege "ons karakter".

Het artikel heeft nog deze afsluitende fraaie alinea:

Een CPB-woordvoerder zegt dat de mogelijke krimp van 0,75 procent een "centrale projectie" is, wat betekent dat het erger kan worden, maar ook minder erg.

Dát is nog eens Wetenschap der Economie: Het kan vriezen en het kan dooien.

Wel, ikzelf verwacht 10 à 20% werkelozen op basis van de cijfers die ik hoorde, om de redenen die ik gaf, en ik hoop hartelijk dat ik me vergis, en dat JP de HP die MP is gelijk heeft, want anders wordt het heel problematisch, niet zozeer economisch als vooral politiek, om redenen die Heldring eerder uiteenzette en ik commenteerde.

2. Degeneratie onderwijs

Onder de karikatuur die ik boven noemde staat geen stuk van of over Ruding, maar een stuk van Menno Lievers, "docent theoretische filosofie" (**) aan de Universiteit van Utrecht, getiteld "Bachelor-mastersysteem is uitgelopen op grote flop" met de subtitel "Niemand beschouwt bachelorgraad als volwaardig. En terecht", dat een citaat uit het artikel is, dat zo begint, volgens mij rijkelijk optimistisch:

De Nederlandse overheid is erin geslaagd om binnen zes jaar de universiteiten te veranderen in centra waar je je eigen kinderen niet wil laten studeren, meent Menno Lievers.

Nu denkt u wellicht, als u meer van mij las over het gedegenereerde Nederlands onderwijs, dat ik blij moet zijn een medestander te hebben - maar ik geloof dat die zes jaar speelden tussen ... 1971 en 1977 en Lievers meent dat het de jaren 2002 tot 2008 geldt.

En ik vrees daarbij ook nog eens dat zowel hij als ik gelijk hebben. Hijzelf - het boven geciteerde was NRC-redactioneel - begint zijn stuk zo:

In 2002 is aan de Nederlandse universiteiten de bachelor-masterstructuur ingevoerd. De oude vierjarige opleidingen zijn vervangen door een driejarige tot bachelor, waarna studenten door kunnen gaan voor een mastergraad.

Wel... afgezien van het belachelijke neo-Neerlands "bachelor" en "master": Via de frase "De oude vierjarige opleidingen" vergeet Lievers voor het gemak dat die van de negentiger jaren dateren, want dáár weer voor, toen ik bijvoorbeeld studeerde, was de officiële tijdsduur van de studies 5 à 6 jaar, en reikte van kandidaats-examen (meestal na ca. 2 jaar) tot doctoraal-examen met verplichte doctoraalscriptie, dat weer een examen was, vaak net als die scriptie, dat diende als intree tot de promotie tot doctor in het vak waarin men afstudeerde, op basis van het daarvoor te schrijven proefschrift gebaseerd op eigen wetenschappelijk onderzoek van voldoend hoog niveau. Voor een promotie werd gewoonlijk gerekend in termen van 2 à 4 jaar.

In de feitelijke praktijk liep dit vaak uit, maar er waren ook slimmerds die het aanmerkelijk sneller konden en deden, of die twee studies deden in dezelfde tijd.

Hoe het zij, een centraal punt is dat tot voor kort, en over de laatste 100 jaar, de intellectueel bekwaamde en gediplomeerde élite in Nederland geacht werd zich tussen de 6 en 10 jaar toe te hebben gelegd op wetenschap, na een behoorlijke VWO-opleiding met ca. 15 examenvakken, drie tot vijf vreemde talen, en wiskunde, natuurkunde, scheikunde, geschiedenis allemaal verplicht, en pas dan de maatschappij werd ingestuurd als behoorlijk gediplomeerd en afgestudeerd wetenschapper.

Die tijd is dus geheel voorbij, en u begrijpt immers ook dat, zeker in Ons Nederland, een moderne beschaving niet kan en niet mag dienen om de meest begaafde leden ervan zo hoog en zo goed mogelijk op te leiden, en aldus een élite te creëren of in stand te houden die een hoge beschaving kan handhaven of inrichten.

Terug naar Lievers, die een grief bespreekt die geheel van deze tijd is:

Het bachelordiploma wordt noch door studenten noch door de maatschappij als een volwaardig diploma beschouwd. De masteropleidingen missen visie en profiel. Van de beoogde internationalisering is weinig tot niets terecht gekomen.

Dat laatste is maar goed ook, want dat begon in mijn tijd al en bestond uit docenten die geacht werden in de Engelse taal te doceren, zodat je daar gewoonlijk vergast werd, bijvoorbeeld bij postmoderne geïnternationaliseerde epistemologie, op zaken als

Wie all neuw det troet dus nut eksist ent det all murrels aar rellatif but Foucault hes proeft det all piepel aar iekwel. Seu nuiw juu must all goo skwatting fur jur studiepunts!. "Dis-is- ut-bugin, wie-goo-on-wis-duh-fijt!"

Geïnternationaliseerd Inglis op z'n Pronkiaans of Lubbersiaans dus, hoorcolleges vol! In-ter-na-tio-na-li-za-tion!

Waarom zijn die bachelordiplomaas maatschappelijk niets waard? Onder andere hierom:

Door de doelstelling van keuzevrijheid moeten de studenten van hun drie jaar bachelorstudie minstens een jaar vullen met keuzevakken. Als opleidingsorganisatie kun je dan niet meer garanderen wat de afgestudeerden precies kunnen.

Ik vind dat fraai filosofisch-eufemistisch uitgedrukt, maar u moet hier wel meewegen dat Lievers heel waarschijnlijk jonger is dan ik, en zijn VWO met een keuzepakket van maar liefst zes vakken afmaakte, naast keuzevakken waarin hij nooit geëxamineerd werd.

Als opleidingsorganisatie kùn je dan wel garanderen dat de meeste afgestuderen vrijwel niets kunnen, zou ik zeggen, maar ik doceer dan ook niet te Utrecht.

Een stuk verder lezen we iets meer over de inhoud van het diploma:

Dus wat heb je als afgestudeerde bachelorstudent aan je diploma? Een bewijs dat je veertien vakken hebt gehaald, tien vakken hebt weten te kiezen, en tien A4'tjes hebt volgeschreven.

In drie jaar, lezer. Maar liefst tien A4'tjes, zij het ongetwijfeld geschreven met automatische spellingscorrector, en misschien niet eens van het net gejat!

Wat gebeurt er dus, leren we weer wat verderop?

90 procent van de bachelorstudenten [met diplomaas zonder enige waarde - MM] stroomt dientengevolge door. Op zulke massale aantallen is het masteronderwijs ingesteld noch berekend. Docenten die masterstudenten begeleiden zijn overbelast. Omgekeerd krijgen masterstudenten niet de aandacht die ze verdienen.

Dat laatste wáág ik te betwijfelen, gezien de slechte bachelor-opleiding en de ongetwijfeld rampzalig slechte VWO-opleiding (vergeleken met wat tot de zestiger jaren gebruikelijk was), ondanks goede wil en interesse van studenten, die er echter ook niets aan kunnen doen dat mijn generatie de echte universiteiten afgeschaft heeft en vervangen door een soort HEAO-instellingen, waar de meeste gradueren in totale kulvakken als "European Studies", maar wel onder een "mortarboard" (***), om maar te laten zien dat ze iets héél bijzonders zijn, deden en konden. 

Lievers ziet het in ieder geval als volgt in zijn laatste alinea, en ik zeg geen nee:

Studenten en docenten willen wel. Maar de Nederlandse overheid is erin geslaagd om binnen zes jaar de Nederlandse universiteiten te veranderen in opvangcentra waarvoor je je schaamt en waar je je eigen kinderen niet wilt laten studeren. Voor de invoering van de bama is een mooi Angelsaksisch woord. Het is een flop.

Ja, maar het was niet "binnen zes jaar" maar over een periode van ruim 40 jaar; één reden voor de "flop" die Lievers beschrijft is dat vrijwel iedereen die aan een Nederlandse universiteit werkt of opgeleid is en jonger dan 55 is om te beginnen al véél slechter opgeleid is dan de voorgaande generaties; en om het ook in het Angelsaksisch te vervolgen "there is something rotten in the state" of Dutch education sinds meer dan een generatie, en de generatie die nu doceert ontbreekt het gewoonlijk aan de kennis om een adekwate diagnose te schrijven of aan de hersens om dat behoorlijk te kunnen doen of - anders, in ieder geval - aan de moed om dat ook feitelijk te doen .... en dat laatste is heel begrijpelijk, want wie in Neerland niet normaal doet die moet ernstig vrezen voor z'n carrière.

Maar ja - het is een puinhoop in het Nederlands onderwijs, en die puinzooi zal voorlopig blijven bestaan, want er zijn eenvoudig niet genoeg mensen van intellectuele begaafdheid mèt een werkelijk goede wetenschappelijke opleiding om de bestaande troep behoorlijk te kunnen puinruimen.

crisis-economie

(*) Wellicht dateert de titel nog uit de 19e eeuw, maar ik mag dat wel: "Financieele", zoals ik ook veel liever "Financieën" heb.

(**) Bij mijn weten was ik de eerste in Nederland die heel expliciet een reeks onderscheidingen trok tussen theoretische en praktische filosofie, wat me o.a. opviel omdat prof.dr. Renate Bartsch een dergelijk onderscheid daarna trok - maar het kan zijn dat "theoretische filosofie" te Utrecht daar niets mee te maken heeft, of - wie weet - van extrahoge moeilijkheidsgraad is.

(***) = metselbord, dus dat krankzinnig malle en debiele en gruwelijk lelijke middeleeuwse zwarte kapje met daarop een zwart plat vlak gelijmd, met daar weer bovenop een touwtje waaraan (meen ik) een - wel vèrs gekapte - ezelsstaart, waaronder Amerikanen gradueren, en tegenwoordig ook al àl het Neerlands intellectueel talent.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail