Nederlog        

 

8 september 2008

                                                                 

Kredietcrisis

krediet-crisis

 

Ik vermoed dat één van de grootste verschillen tussen afgestudeerde economen en mij is dat ik wéét dat ik "de economie" niet begrijp.

Het ligt - geloof ik - niet écht aan mijn kennis van economie, was het alleen omdat ik nog nooit iemand tegengekomen ben die, net als ik, zowel "Das Kapital" (Karl Marx) als "The General Theory of Employment, Interest and Money" (Maynard Keynes) als "The Wealth of Nations" (Adam Smith) grotendeels gelezen heeft, naast diverse universitaire inleidingen waarmee zogeheten economische wetenschappers zich akademisch opwerkten tot doctorandus in het vak.

Maar met àl die kennis - Adam Smith is een aanrader, voor wie in het onderwerp geïnteresseerd is - heb ik nooit iets gedaan, zoals speculeren op de beurs, omdat ik meen en meende te weten dat (1) mijn kennis (of "kennis") geen enkel relevant verschil maakt; (2) ik George Soros noch Warren Buffett ben (die multi-miljardair werden met "beursspeculaties") en (3) tot mijn opluchting, sinds ik al die kennis (of "kennis") van de wetenschap der economie tot mij nam (dekaden geleden ondertussen), is gebleken dat een Berlijnse chimpanzee, die mee mocht doen met economisch zwaar getrainde beursspeculanten, voorzien van de prachtigste wiskundige formules, de snelste spreadsheets, en de fraaiste wiskundige modellen, het stukken beter deed in het beleggen dan al die experts, terwijl het dier er toch echt nog véél minder van begrijpt dan ik, of - zelfs: the mind boggles - Rienk Kamer. (*)

Iets begrijp ik dus wel van economie - de meeste échte menselijke kennis is kennis van de eigen specifieke onwetendheid - en dat iets deed mij gisterenavond de oren spitsen toen ik in "Met 't oog op morgen" hoorde dat, in de woorden van de vandaagse NRC, waar het voorpagina nieuws is

De Amerikaanse regering heeft gisteren de controle overgenomen bij de twee grootste hypotheekfinanciers in de Verenigde Staten, Fannie Mae en Freddie Mac. De stap moet het vertrouwen in het financiële systeem terugbrengen en de crisis op de huizenmarkt beteugelen.

De beurzen stegen prompt, maar de NRC-redactie, ongetwijfeld als geheel economisch aanzienlijk geleerder dan ik, had ongeveer dezelfde reactie als ik, ook op de voorpagina, van de hand van hun getrainde redactionele econoom Maarten Schinkel:

Een beetje zwanger bestaat niet, een beetje kapitalistisch evenmin.
(..)
De overheid krijgt 80 procent van de aandelen in Fannie en Freddie. Minister van Financiën Paulson noemde dat gisteren 'conservatorschap', maar beleggers weten beter. Een beetje nationaliseren bestaat immers ook niet.

Kamagurka grapt ook op de voorpagina van de NRC "VS nationaliseert, Kremlin ongerust!" met een bureaumannetje achter een bureautje die zegt "Ruikt naar communisme".

Dat was bij benadering wat ik dacht gisterenavond, ook als grap ("érg sociaal-demokraties, voor een republikeinse regering van de VS") want Schinkel zit er volgens mij enigszins naast: Wie een abortus heeft, opzettelijk of niet, is heel plausibel "een beetje zwanger" geweest, en in ieder geval sinds de "General Theory" van Keynes is staatsingrijpen in een kapitalistische economie heel normaal. (**)

Wat mij wèl waar lijkt is dat het deze keer een héél groot ingrijpen is (verwachte kosten, als ik het goed begrepen heb, in de orde van 100 miljard per hypotheekfinancierder, en wellicht 1000 miljard voor de economie als geheel) en dat het verstandig was c.q. dat er weinig andere keus was om de westerse economie uit de economische crisis te houden of te halen, indien dat al mogelijk is.

Het hoofdredactioneel artikel van de NRC verwoordt het zo, in de op één na eerste alinea:

Een Republikeinse minister van Financiën. Paulson, verricht namens de Staat een interventie zonder weerga in de grootste kapitalistische economie van de wereld. Hij deed dat nadat hij de twee presidentskandidaten (..) had geraadpleegd. Hij verwierf de instemming van voorzitter Bernanke van de Fed, het stelsel van Amerikaanse centrale banken. Er is kennelijk op hoog niveau consensus over de maatregel.

De laatste alinea van het hoofdredactionele artikel luidt zo:

Fannie en Freddie hebben onverantwoorde hypotheekleningen gedekt. Vele huizenkopers staan op straat omdat ze de aflossing en de rente niet meer kunnen betalen; de huizen zijn inmiddels zelf veel minder waard. In een notendop is dat het probleem. Het is het risico van het vak; alleen is het afgewenteld op de overheid.

Moet je echt géén doctorandus in de economie zijn om de voor de hand liggende konklusie te trekken:

"en daarmee dus afgewenteld op de belastingbetalers in de kapitalistische economieën"?

Of de maatregel zal helpen moet nog blijken, maar het is duidelijk dat op dit moment de beursspeculanten blij zijn, dus in die zin is de crisis in het vertrouwen van "de beleggers" - want dat is wat "krediet" is: "geloof, vertrouwen" (dat je de verstrekte lening met rente terug zal krijgen) - zij het wellicht voor een week of wat, bezworen.

Ik hoop dat het helpt, maar echt... krediet heb ik er niet in. En ja: Jan-met-de-pet, al belegde ie nooit ene stuiver, gaat weer opdraaien voor de ellende, via de belastingen, want zóveel begrijp zelfs ik van "de economie".

krediet-crisis


(*) Overigens kennelijk een lepe man, die al jaren goed boert via het speculeren op ... de onzekerheden van speculanten, maar desondanks láng zo rijk niet is als, zeg, George Soros (die kennelijk écht talent heeft, en geen adviezen verkoopt).

(**) Dit is één van de redenen dat ik héél weinig sympathie heb voor de  "laissez fair, laisser aller" zogeheten "libertaire" economische opvattingen. Niet alleen zijn ze feitelijk onjuist, maar ook evident puur ideologie: Stabiele markten en marktverhoudingen hangen al héél lang af van staatsbemoeienis, "kapitalisme" of niet.

 Maarten Maartensz

        home - index - top - mail