X
 

     Nederlog        

 

  17 juni 2008

                                                                 

Dialektiek der geschiedenis (Harry Mulisch)

 



Er is dialektiek der geschiedenis, lezer, weliswaar niet in de zin van Hegel of Marx, maar in de zin van fraaie of bittere echte of schijnbare coïncidenties die een onverwacht licht op zaken en personen werpen.

Je kunt ook van de humor der geschiedenis spreken. Eén aardig voorbeeldje van jaren her, dat ik op bezoek bij mijn moeder op TV zag:

Nieuwslezer Harmen Siezen verhaalt van de plotselinge financiële instorting van een groot Rotterdams verzekeringsbedrijf, en sluit het item met een stalen gezicht af, naar men mag aannemen met volledige en exacte waarheid:

""De Wereld" is aan wanbeleid en incompetentie tenonder gegaan."

In de NRC van gisteren stond gisteren, weggedrukt op een zogeheten Kunstpagina 9 het volgende bericht, dat ik u niet wil onthouden, omdat het ook mij weer eens tamelijk vrolijk stemde, en bewoog tot de spontane uitroep van een "zie je wel, hij is zo!"

 

Boek Mulisch voor
Fidel Castro

Door onze kunstredactie
AMSTERDAM, 16 juni. Schrijver
Harry Mulisch heeft de Cubaanse
leider Fidel Castro in oktober
1968 een boek met handgeschre-
ven opdracht gestuurd. Het gaat
om een exemplaar van Het woord bij
de daad
, het boek waarin Mu-
lisch uiting gaf aan zijn bewonde-
ring voor de Cubaanse revolutie.
De tekst is in het Spaans en luidt
in vertaling: "Opgedragen in be-
wondering aan commandant Fi-
del Castro, die met zijn Cubaanse volk
een sprong voorwaarts heeft gemaakt,
niet van honderd maar van duizend jaar!" Het boek dook onlangs op tijdens
een taxatiedag aan de Amsterdamse
universiteit.
De eigenaar verklaarde het tijdens een
recente vakantie in Havana voor 3
pesos te hebben gekocht.
(..)

Práchtig toch:

Het woord bij de daad  

"Opgedragen in bewondering aan commandant Fi-
del Castro, die met zijn Cubaanse volk een sprong voorwaarts heeft gemaakt, niet van honderd maar van duizend jaar!"
         (w.g. je Harry Mulisch)

3 pesos

in Havana

De Neder-Schrijver En Nobelprijskandidaat, nooit vies van publiciteit,  was ook in 't Oog, maandagavond. En hij meende het écht, en had De Opdracht speciaal nog laten vertalen in het Spaans, en - nou ja, kuch - het was "een tropisch land":

"commandant Fidel Castro, die
een sprong voorwaarts heeft gemaakt,
niet van honderd maar van duizend jaar!".

Harry had "ook nergens spijt van", in z'n zeer waarachtige navolging van een even groot en zéér verwant Neerlands schrijver: De Theun de Vries van het Leidseplein.

En Geniale Gijs klaagde over zijn onderdanigheid! Si, Commandante! El Lider Maximo! Zu Befehl! "duizend jaar!" Grote "sprong voorwaarts"! (*)

Heerlijk dialektisch verhelderend - en zie verder het lemma totalitair in mijn Philosophical Dictionary en de items in samenhang met Mei '68, want veel daarvan gaan, direct of indirect, over volgelingschap en totalitairisme.

We hopen maar, trots op Neerland als wij immers zijn, dat het Zweedse Nobelprijs-comité deze Neerlandse bereidheid dictators  zachtjes doch grondig te likken mist of overziet, of even luchtigjes opvat als de Grote Schrijver zelf.

(*) Voor wie de verwijzingen niet vat: Het Duizendjarig Rijk van Hitler, en de Grote Sprong Voorwaarts van Mao, beide zéér moorddadige ondernemingen. En er zit ook nog een toespeling naar Mulisch "De Aanslag" en De Vries' "Het meisje met het rode haar". (Het is mede dit soort "toevalligheden" dat mij aan "dialektiek der geschiedenis" doet denken.)


Nootje van 24 april 2009: Zie ook mijn in dit verband leerzame (en veel neergeladen) P.S. Nog wat van Mulisch de profeet en leider.

        home - index - top - mail