Nederlog        

 

 12 mei 2008

                                                                 

Meer verramsjte Wereldrevolutie

 



Ik had het gisteren over "Wereldrevolutie - De communistische beweging van Marx tot Kim Jong Il", van Eric van Ree (*), dat u in diverse grote boekhandels desgewenst in grote stapels ingebonden en al kunt aanschaffen tegen de ramsj-prijs van € 9,90 per exemplaar, en zal dat nu afronden.

Gisteren had ik deze pil van 511 paginaas, die mij bereikte als verjaarsgeschenk, alleen oppervlakkig bekeken, maar vandaag heb ik ruim de helft achter mijn kiezen, en heb er voorlopig genoeg van, want het blijkt een soort op tijd gerangschikt zeer journalistiek knipselarchief, dat ook gepresenteerd wordt in een journalistiek Nederlands, en het is nauwelijks bruikbaar voor iets ànders dan een snelle doorlezing voor wie het onderwerp al minstens vrij goed kent, want wie dat laatste niet doet treft weinig meer dan een brij van namen en (beweerde) faits divers,  vrijwel zonder samenhang.

Nu kun je in beginsel van zo'n project, zeg 'Geef een overzicht in 500 paginaas van de communistische bewegingen van de hele wereld', weinig anders verwachten dan een opsomming van weetjes bijeengelezen uit allerlei teksten en archieven, maar Van Ree, die daar toch 25 jaar zeer welbetaald mee bezig is geweest, als ex-maoïstisch "wetenschappelijk medewerker" van de UvA, heeft zich er met een Jantje van Leiden afgemaakt:

"In dit boek treft u een uitgebreide bibliografie, maar geen notenapparaat. Dat laatste leek me overbodig gezien het feit dat bijna alle gegevens die in de tekst worden vermeld, afkomstig zijn uit welbekende en makkelijk toegankelijke studies." (p. 11, op. cit.)

De afwezigheid van een notenapparaat is inderdaad wel zo makkelijk, en dat in het bijzonder voor een zeer welbetaald "wetenschappelijk medewerker Europese Studies" van de UvA, maar maakt het hele boek vrijwel geheel waardeloos voor anderen dan de schrijver/compilator, omdat de interpretaties, woorden en beweringen van dr. Eric van Ree in de lucht blijven hangen, als zijn formulering, interpretatie, en samenvatting, bij gebrek aan enige andere verwijzing dan naar (wijdopen deur naar talloos veel kastjes) "welbekende en makkelijk toegankelijke studies", door deze ongetwijfeld zeer welbetaalde "wetenschappelijk medewerker Europese Studies" van de UvA, die 25 jaar kennelijk weinig anders heeft gedaan dan vlijtig knipsels en teksten verzamelen over zijn vergane politieke jeugdliefde, sindsdien door hem doorzien als een soort totalitaire hoer, en nu referentieloos uitgestort in 511 paginaas over de lezer van het boek.

Maar dit maakt het boek bijna geheel onbruikbaar voor anderen dan de schrijver/compilator zelf, en trouwens, mede gezien Van Ree's eigen mededeling dat het allemaal zonder enige referentie bijelkaar gevlooid is uit "welbekende en makkelijk toegankelijke studies", kennelijk ook totaal overbodig.

Bijvoorbeeld - één uit zeer veel mogelijke illustraties - u leest bij Van Ree op p. 137 over Lavrenti Beria, jarenlang Stalin's rechterhand en zéér gewillige uitvoerder (ik spel zoals in Van Ree's tekst, en citeer zonder één onderbreking of weglating):

"Op hoogtijdagen kon men hem op het Lenin-mausoleum zien staan, een in een lange jas gehesen zak vet. Van zijn dikke kop waren tussen de kraag en de slappe hoed alleen de dreigende ogen zichtbaar, geaccentueerd door een pince-nez. Onder de stalinistische leiders viel Beria uit de toon. In het leven van de meeste van deze mannen speelden seksuele geneugten een ondergeschikte rol vergeleken bij de grotere vreugde die het spel van de macht hen gaf. Beria echter dwong in de loop van zijn carrière honderden vrouwen en meisjes zijn bed in. Zijn lijfwachten pikten hen op van de straat. Er is reden voor twijfel aan de oprechtheid van zijn communistische overtuiging."

Stel nu dat u denkt, over één van deze volzinnen: O, wat is dat  interessant/vreselijk/vreemd/ongeloofwaardig/tendentieus/schokkend - wáár o wáár heeft de hooggeleerde dr. van Ree, de UvA-Wereldspecialist in Wereldrevolutie, die zich maar liefst 25 jaar lang "wetenschappelijk" (uit de Nederlandse belastinggelden) en 10 jaar lang  "praktisch" (maoïstisch) heeft bekwaamd in de Wereldrevolutie, dit alles vandaan? Wat is de specifieke evidentie voor zijn beweringen?

Wel, aan het eind van het boek vindt u 17 paginaas overzichten van Literatuur, als een lijst van lijstjes van titels, gerangschikt en gegroepeerd onder hoofdjes als "Sovjetunie/Rusland" (1½ paginaas titels), "Oosteuropa" (½ pagina titels), "Comintern, Cominform, Vierde Internationale" (½ pagina), "De twintigste-eeuwse communistische beweging" (½ pagina) etc. maar verder zonder enige toelichting dan dat de schrijver/compilator "niet van alle hier genoemde studies gebruik" heeft gemaakt en dat "Talloze standaardwerken zijn weggevallen" in het overzicht, alles natuurlijk om u het zoeken naar evidentie nòg makkelijker te maken.

Over Beria weet u verder nog niets, tenzij u zelf meer over hem gelezen heeft, bij auteurs die vrijwel zeker hun referenties veel beter verzorgden dan Van Ree, maar met Wereldrevolutie in de hand leert u verder niks, en kunt u verder niets vinden, en krijgt u ook geen enkele specifieke referenties. (Voor wie meer wil weten over deze revolutionair, zie bijvoorbeeld http://en.wikipedia.org/wiki/Lavrenty_Beria, waarin ook een sectie "Sexual sadism".) (**)

Kortom, waar in een beetje wetenschappelijk werk de beweringen gecontroleerd kunnen worden via voetnoten met specifieke referenties naar vindplaatsen voor evidentie, was dit kennelijk veel teveel gevraagd van dr. van Ree: Hij keerde zijn archief voor u om, maar u moet zèlf verder maar uitvinden waar hij het allemaal vandaan had.

Dit maakt Wereldrevolutie behoorlijk tot geheel waardeloos, en voor Van Ree een gemiste kans, als hij tenminste de opzet had anderen van dienst te zijn met zijn specifieke kennis, die hij toch zo welbetaald en zo prettig en gedurende maar liefst 25 heel aangename UvA-jaren mocht verzamelen op kosten van de Nederlandse belastingbetaler, als zogeheten "wetenschappelijk medewerker". (Maar heel wel mogelijk had hij die opzet geheel niet, en diende het boek alleen zijn eigen pensioen.)

Nog een citaatje dan maar, in de allerbeste Beria-traditie, en omdat ikzelf dit nog niet wist (of meende te weten, bij gebrek aan referenties), al wist ik wel van Beria.

Dit gaat over wijlen kameraad Kim Jong Il, de Noordkoreaanse Grote Roerganger:

Kim gebruikte zijn macht om zich op schaamteloze wijze in de watten te laten leggen. Op de schilderachtigste lokaties van het land verrezen paleisachtige villa's in de door hem geprefereerde 'modern-Oriëntaalse' stijl. Voor zijn verzorging werden speciale kassen en boomgaarden aangelegd waar de gewassen met suikerwater werden gedrenkt. De rijst die Kim at werd korrel voor korrel schoongemaakt. De Grote Leider hield er een leger van concubines op na. Hij meende dat jonge vrouwen hun ki, hun levenskracht, aan hem overdroegen. Duizenden vrouwen en meisjes tussen de 15 en 22 jaar dienden in het 'Speciale Vrijwillgerscorps van de Villa's'. Onderverdeeld in Geluks, Gelukzaligheids- en Bevredigingscorpsen werkten zij als zangeressen, danseressen of seksslaven. (p. 283, op. cit.)

Ik vermoed dat het allemaal waar is - maar wat weerhield deze Grote Voorganger in de Wereldrevolutie, de Amsterdamse universitaire wetenschappelijke ambtenaar dr. van Ree om, net als ik zojuist deed, bij zijn samenvattingen of citaten een bron te vermelden voor anderen?

Gisteren citeerde ik uit dr. van Ree's voorwoord:

 "In dit boek probeer ik een antwoord te geven op de vraag waarom in de twintigste eeuw tientallen miljoenen mensen van over de hele wereld hun lot verbonden aan het communisme. En waarom zij er, verenigd in straf georganiseerde partijen, in slaagden een substantieel deel van de wereld in hun greep te krijgen."

Maar de antwoorden heb ik niet kunnen vinden, of althans geen antwoorden die uitgaan boven een zéér elementair niveau, zeg "het was een heilsleer voor miljoenen, die geleid werden door immorele bedriegers en massamoordenaars". Wel... de geïnteresseerde lezer vindt een antwoord van mij, gepubliceerd in 1989, in één pagina in De ideologische aap, dat mijzelf een heel stuk zinniger, vollediger, korter en krachtiger  voorkomt, als ik zo vrij mag zijn.

Kortom, ook voor de kenner - en als zodanig mag ik mijzelf wel omschrijven, dunkt me - is dit boek een gemiste kans: Een labyrinth zonder draad, zonder kaart, zonder referenties, en zonder kompas, tenzij dat naar de 17 paginaas titels is waar het uit de vrije hand uit samengeraapt is - waarbij u dan weer moet bedenken, voor uw zoekgemak, achtergrondskennis, en gemoedsrust, dat daarin "Talloze standaardwerken zijn weggevallen" én dat de schrijver/compilator "niet van alle hier genoemde studies gebruik" heeft gemaakt.

(*) Eric van Ree, "Wereldrevolutie - De communistische beweging van Marx tot Kim Jong Il", ISBN 90 5330 395 2.

(**) Ik vermoed dat een antwoord van Van Ree op mijn kritiek zou kunnen zijn: "Maar je kan het toch allemaal nazoeken op 't internet?! Je moet 'leren leren', joh!". Wel... als dat zo is, wat is de bestaansreden dan voor dit dikke en  oorspronkelijk dure boek, temeer als het, zoals de schrijver zèlf zegt, gecompileerd is "uit welbekende en makkelijk toegankelijke studies"? Waarom géén titels en pagina-referenties daarnaar? Is dat misschien een verderfelijk gebruik van "de burgerlijke wetenschap" waar de talloos vele eertijds zwaar revolutionaire tegenwoordig sinds een generatie zeer welbetaalde universitaire medewerkers van de UvA op neerzien?

Vervolg -

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail