Nederlog        

 

 11 mei 2008

                                                                 

Williamson vindt het ook (filosofie)

 



Wie is Williamson, vraagt u zich nu vrijwel zeker af, om te beginnen, en ikzelf deed dat gisteren ook. Het blijkt de "Wykeham professor of logic" aan de Universiteit van Oxford te zijn, een functie die eigenlijk - dat weet ik nu eens wel - meestal door een filosoof wordt bekleed.

Ik heb het deze keer dus - ja, gezellig! - over filosofie.
 


Zoals u wellicht weet remigreerde ik in 1977 uit Noorwegen, om in mijn vaderland filosofie, psychologie en logica en/of wiskunde te gaan studeren aan de Universiteit van Amsterdam, omdat ik zo een twaalf jaar eerder bedacht had dat ik vooral in menselijk redeneren geïnteresseerd was, veel om logica gaf, en ondertussen minstens 10 jaar zeer vlijtig gelezen had in tal van filosofische, logische, wetenschappelijke en wiskundige teksten. Ook meende (en meen) ik een aanzienlijk talent te hebben, minstens.

Het resultaat was uiteindelijk nogal tragisch: Binnen 15 maanden was ik tot nu toe onherstelbaar ziek, met wat in 1989 ME bleek; en binnen 3 maanden was ik voor het eerst van de UvA verwijderd, deze eerste keer vanwege krankzinnige incompetentie bij Studiefinanciering, die me eerst niets had geboden; toen een beurs; vervolgens die beurs niet uitbetaalde, zodat ik de bijstand in moest, als verse remigré; toen de beurs introk omdat ik daar volgens hen geen recht op had; deze verving door een volledige lening; en toen de lening introk omdat ik bijstand had ontvangen, en mij begon te vervolgen vanwege... fraude.

Ook bleek de feitelijk UvA in handen van fanate/poserende studenten van de Asva en CPN-leden van het universitair personeel, die de UvA poogden te hervormen in de geest van Karl Marx - waar ik mijzelf 8 jaar eerder van bevrijd had, opgevoed als ik was als zoon van communistische verzetshelden, maar niets meer van wilde weten omdat het mij voorkwam als een zeer gevaarlijke totalitaire waanleer.

Een en ander kon toch allemaal gemakkelijk doorgezet worden aan de UvA, omdat de hele universiteit overgeleverd was aan de zogeheten demokraties verkozen vertegenwoordigers van de meerderheid van wie daar studeerde of werkte, ongeacht rol, functie, persoonlijkheid, kennis, integriteit, wetenschappelijke kennis, vaardigheid of interesse, en omdat het feitelijk bestuur altijd in handen was van een drietal (het varieerde persoonlijk, maar niet partijmatig, net als in de Sovjet-Unie), zeer grote bestuursschoften van de PvdA, alleen maar uit op macht en rijkdom, en gewillig alles en iedereen kapot te maken wat tussen hen en hun eigenbelang stond.

Dit laatste had ik indertijd nog niet goed door, en ik richtte vrij snel - invalide en wel, maar ook zeer verontwaardigd én zeer verontrust over het verval van de universiteit - een studentenbeweging op, die een plaats verwierf in de zogenaamde universiteitsraad (een soort parlement van de universiteit); werd ik veelvuldig namens de Asva uitgemaakt voor fascist en terrorist; en in 1988 voor de derde keer verwijderd door het College van Bestuur van de UvA vlak voor mijn doctoraal filosofie

"vanwege uw uitgesproken ideeën"
"ondanks de ernst van uw ziekte"

waarbij de laatste een evident sadistische toevoeging was, overigens geheel typisch voor de élite van de PvdA, die Amsterdam en de UvA bestuurt sinds dekaden, altijd incompetent, altijd corrupt (het College dat mij liet verwijderen liet ook 45 miljoen van de lopende rekeningen verdwijnen, en betrof wijlen mr. Cammelbeeck, wijlen dr. Poppe, en de nog immer levende voor zover ik weet steenrijke drs. Bob de Hon), en kennelijk ook altijd psychologisch gedreven door ijdelheid, machtswellust en een stevig quantum sadisme.

U kunt het allemaal nalezen in ME in Amsterdam, waar u ook kunt vinden dat ik aan de hele UvA indertijd kennelijk de enige student was die feitelijk was (en is) wat onder de Asva-radikalinski's als halve heiligen golden: Ik was de zoon van een echte arbeider; ik was de zoon en kleinzoon van communistische verzetshelden; ik kende Marx en wat daarmee samenhing beter dan de hele Asva bij elkaar - maar ik sprak nooit over mijn achtergrond aan de UvA, omdat ik vanaf het begin, als student filosofie, automatisch en vanzelfsprekend uitgemaakt was voor "fascist" alleen al wanneer ik twijfel uitsprak over wat aan de UvA tot stand gebracht werd uit naam van Marx, gelijkheid, vrijheid, feminisme, homostudies, emancipatie, Derde Wereld, vakbondsbelangen en overig fraais dat allemaal niet aan een universiteit thuishoort, en zeker niet om daar de plaats in te nemen van de echte wetenschap, en het onderwerp te zijn van veel zogenaamd "wetenschappelijk onderwijs".
 


Trouwens... in de aflevering van "Met 't oog op morgen" van gisteren of eergisteren leerde ik dat deze discussie-variant - "wie het niet met me eens is, die is minstens een halve fascist" - aan de UvA en in Amsterdam ingevoerd zou zijn door wijlen Annemarie Grewel,  een PvdA-lesbo met SM-erige trekken, die daarmee grote opgang maakte in de zeventiger en tachtiger jaren in Amsterdam, en in de media. (Je mocht er niets van zeggen, want mevrouw was - of zei dat ze dat was - Joods, en als je er iets van zei dan was dat natuurlijk omdat jij een fascist was, of minstens een halve.)

Ik denk dat SM-Annemarie teveel eer voor deze uitvinding is toebedacht, want ook de Asva lustte wel pap van deze discussie-techniek, net als als grote toenmalige voorbeelden van de Duitse RAF en de Italiaanse Rode Brigades, en Annemarie is ook al tien jaar veilig dood, en kan niet meer tegenspreken dat het niet alleen aan haar lag, maar ze maakte deze techniek inderdaad welbekend: Wie het niet met mij of ons - de PvdA, de CPN, de Asva, de fractie Progressief Personeel - ééns is, die is (dus, vanzelfsprekend), en heet en noemen we, een fascist. (Ikzelf zei er weinig over omdat ik het een zeer verachtelijke en minderwaardige truuk  vond, en omdat mijn ouders nog leefden, en ik niet wilde dat zij nagedragen zouden krijgen wat ik nagedragen kreeg.)
 


Maar nu weet u nòg niet wat Williamson ook vindt.

Wel - ik mag mijzelf weleens omschrijven als een logische filosoof, omdat ik het laatste ongetwijfeld ben, en voor theoretische filosofie (die wat anders is dan praktische filosofie) prefereer problemen aan te pakken met logische of wiskundige methoden, eenvoudig omdat dit, mits goed gedaan, de meeste helderheid biedt.

Nu het is dit dat Williamson ook schijnt te vinden, althans volgens Menno Lievers, die een recent boek (*) van hem bespreekt onder de titel "Dit is geklets. En hoe!":

Hij is een voorstander van de rücksichtloze toepassing van de formele logica in de filosofie en eist dat ook van zijn studenten, promovendi en collega's. Dit boek (*) is een rechtvaardiging van deze zienswijze.

Ikzelf zou "rücksichtlose" schrijven, en spreken van "de formele logica en de wiskunde", en meen ook dat het niet zozeer om "rücksichtlose" als om zinnige toepassingen of analyses gaat - maar goed, met deze kwalificaties ben ik het eens met Williamson, die ik overigens nooit las.

Lievers schijnt nogal onder de indruk van Williamson, en schrijft

In een polemische appendix, 'Must do better', spreekt hij zijn collega-filosofen bestraffend toe. Ze hebben de afgelopen decennia de precisie die vereist is in een wetenschappelijke discpline die vooruitgang wil boeken verwaarloosd. Ze hebben veel te weinig gebruik gemaakt van de technieken die de wiskundige logica hun aanreikt.

Dat lijkt mij ook, met diverse kwalificaties, en de toevoeging dat het vermijden van "de technieken die de wiskundige logica" dan ook véél makkelijker is, en dat veel academische filosofie van de afgelopen decennia weinig beter of anders was dan ideologie in pretentieuze academische verpakking, terwijl de meeste academische filosofen eenvoudig niet of nauwelijks uit de voeten kunnen met formele logica of wiskunde.

Lievers weet zelf kennelijk niet veel van "de technieken die de wiskundige logica", want hij vervolgt

Williamsons tegenstanders kunnen er op wijzen dat er hele gebieden in de filosofie zijn die zich niet zo makkelijk laten formaliseren, zoals ethiek en filosofie van de geest; niet geheel toevallig gebieden waarop Williamson zich niet begeeft.

Maar er is redelijk wat aan te wijzen in de logica en de wiskunde dat wel relevant is en dat ook gebruikt is voor "ethiek en filosofie van de geest", zoals speltheorie (in de zin van Von Neumann en Morgenstern), neurale netwerken, programmeertalen (als bijvoorbeeld Prolog en Smalltalk), waarschijnlijkheidstheorie, computer-theorie, chaos-theorie, differentiële meetkundes, topologie, cybernetica en modale logicaas, maar ik vermoed dat in ieder geval Lievers daar weinig benul en kennis van heeft, want anders had hij de tegenwerping anders geformuleerd.

Hoe het zij, Lievers schijnt toch onder de indruk van het betoog van Williamson, dat kennelijk vrijwel geen formele logica bevat maar, volgens Lievers, "plain English dat aan duidelijkheid niets te wensen over laat", en sluit af met

Dat overtuigt toch niet geheel. Toch is het goed dat zo'n eminent filosoof een keer gezegd heeft dat veel contemporaine filosofie geklets is. En hoe.

Vanwege standpunten als dit - "dat veel contemporaine filosofie geklets is" - en andere ben ik echter vlak voor mijn doctoraal filosofie van de UvA verwijderd:

Ten eerste heb ik er de grootst mogelijke bezwaren tegen dat U zo te keer gaat tegen enkele van de meest toegewijde, bekwame en U een goed hart toedragende medewerkers van de faculteit waarvan ik dekaan ben. U kunt van mij werkelijk niet verwachten dat ik de studieadviseur en een medebestuurder afval.

(..)

En of in het buitenland een getuigschrift van een faculteit die door U zo laag wordt aangeslagen, veel indruk zal maken, zou U zelf als eerste moeten betwijfelen.

Ik hoop u hiermee van dienst te zijn,

met de meeste hoogachting,

C. Verhoeven dekaan van de Faculteit voor Wijsbegeerte.

Toch heb ik het allemaal herhaaldelijk in "plain Dutch dat aan duidelijkheid niets te wensen over laat" gezegd en geschreven toen ik vond dat dit mijn morele plicht was.

Maar ja: ik richtte mij niet tot behoorlijke filosofen, en ook niet tot behoorlijke mensen. Blijkt - zou ik zeggen. Helaas.

Toch is het wel een beetje leuk dat - no lesser person! - dan de "Wykeham professor of logic" van de University van Oxford, het óók vindt.

Ik bedoel natuurlijk: Dat theoretische filosofie gebaat is bij het zinnig gebruik van logische en wiskundige methoden. En "dat veel contemporaine filosofie geklets is".
 


(*) Timothy Williamson, The Philosophy of Philosophy, Blackwell Publishing, 352 pp. € 21,60.

Maarten Maartensz

        home - index - top - mail