Nederlog        

 

5 november 2007

                                                                 

Drogredeneren met drogredenen

 

 

Er is al een tijd commotie over het proces en vonnis tegen Lucia de B., die in Den Haag werd veroordeeld wegens veelvoudige moord op babies, gepleegd als verpleegkundige. De rechter besliste op basis van diverse getuigenverklaringen, vooral van toxicologische en statistische aard, dat zij schuldig was, en levenslang verdiende.

Sindsdien zijn dat vonnis, de rechtsgang, en de getuigenverklaringen het onderwerp geworden van omstandige kritiek, onder andere omdat de toxicologische evidentie geheel niet toereikend was voor een dergelijke vonnis, en de statistische redenering die werd gebruikt, van de vorm "zij was zus of zo betrokken bij onwaarschijnlijk veel overleden babies", verworpen wordt door - ondertussen - 80 statistici, en sowieso twijfelachtig is als enige of voldoende grond voor een vonnis als gewezen is, dat immers "wettig en overtuigend bewijs" vergt.

Tot zover de achtergrond (waarin overigens ook een in mijn logische ogen weinig logisch recent stuk in de NRC van de president van de rechtbank die het vonnis wees), die ik hier verder bekend veronderstel.

Heden heeft de NRC een stuk van één van de gehoorde deskundigen in het proces, prof.dr. H. Elffers, "hoogleraar empirische bestudering van de strafrechtpleging aan de VU", onder de titel "Statistiek doet er nu niet meer toe".

Ik laat ook dàt artikel voor wat het is - behalve de laatste alinea. Hier is deze:

"Tenslotte moet mij nog iets van het hart omtrent de argumentatie-methodiek van de opstellers van de petitie. Bij de aanbieding ervan worden allerlei argumenten in stelling gebracht, die formeel niet tot de petitie behoren, maar wel door de aanbieders worden gepropageerd. Een daarvan is dat alle 'competente' statistici het eens zijn met de kritiek op de door mij gevoerde analyse. Op het weblog van een van hen wordt gezegd dat ik niet competent ben. Waarbij het argument te berde wordt gebracht dat ik geen hoogleraar mathematische statistiek ben. Dit staat bekend als het argumentum ad verecundiam, ofwel de drogreden van het beroep op autoriteit. En drogredenen worden geen valide argumenten, doordat tachtig hoogleraren zich erachter stellen."

Getekend: prof.dr. H. Elffers.

Tja. Ik vrees dat ik in de ogen van deze "hoogleraar empirische bestudering" op z'n allerbest (op een mooie dag, bij gunstige wind) 'competent' ben inzake logica of mathematische statistiek, al studeerde ik in het eerste onverbeterlijk goed af bij een hoogleraar in het tweede.

Maar toch. Ik keek het namelijk - "empirisch" - na, in het boek "Fallacies" van professor C.L. Hamblin, ongetwijfeld in ieder geval 'competent' in z'n onderwerp, en deze laat de geïnteresseerde lezer het volgende weten - en de vetzettingen zijn van mij, maar de rest is van professor Hamblin:

" 'AD VERECUNDIAM'

Verecundia means 'shame' or 'shyness' or 'modesty' but an argument ad verecundiam is usually, not quite appropriately, regarded as an argument which rests on respect for authority; what Bentham calls 'the wisdom of our ancestors, or Chinese argument'. Presumably I can respect authorities without being ashamed, shy or (particularly) modest. Copi says (p. 62)

Advertising 'testimonials' are frequent instances of this fallacy. We are urged to smoke because a champion swimmer or midget auto racer affirms their superiority.

Once again (as Copi himself insists) we find a species of argument that is not clearly fallacious. An argument of the form

X is an authority of facts of type T
X said S, which is of type T
Therefore, S is true

may leave something to be desired where deductive validity is concerned but the premisses, if true, do at least lend the conclusion support. (..) At various historical periods arguments from authority have been especially disliked, but this has been more because some particular 'authorities' have been distrusted than because there is anything wrong with an argument proceeding from a premiss which truly asserts expertise." (p. 42-3) (*)

Mag ik de hooggeleerde Elffers suggereren dat hij, héél wel mogelijk, niet erg terzake kundig en 'competent' is op het terrein van - echte en vermeende - drogredenen, en ook niet op het terrein van logisch redeneren?

Hier is mijn samenvatting van "het weblog van een van", met een toepassing van het bovenstaande redeneer-schema:

Prof.dr. H. Elffers is geen mathematisch statisticus.
80 mathematische statistici zijn 80 autoriteiten (experts, deskundigen) inzake mathematische statistiek.
80 mathematische statistici zeggen dat prof. dr. Elffers zich vergist.
Ergo .... (waarschijnlijk).

De lezer mag zèlf de konklusie trekken. En o ja: "Once again (as Copi himself insists) we find a species of argument that is not clearly fallacious."

"Statistiek doet er nu niet meer toe"??
(Zie ook: Wishful thinking.)


(*) C.L. Hamblin: Fallacies, 1970, SBN 416 14570 1. (Leerzaam!)

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail