Nederlog        

 

1 november 2007

                                                                 

Geschiedenis: data en gebeurtenissen

 


Het vak geschiedenis is al jaren effektief afgeschaft op het VWO, en wat ervoor door gaat is, kennelijk, een soort combinatie van propaganda, chauvinisme en hobbyisme, bestaand uit "projecten" over "perioden" met wat onsamenhangend gebazel, en "leren leren" werkstukken bij elkaar te  stelen van het internet.

In plaats daarvan - nadat gebleken is dat vrijwel geen VWO-er enig benul heeft van wat er vr zijn of haar tijd gebeurd is, of waar en hoe - zeg - "Mao", "Stalin", "Renaissance" of "Griekse Oudheid" te plaatsen, of van enige literaire niet-verteeveede context te voorzien, is daar nu iets voor in de plaats gekomen dat "canon" genoemd wordt, en feitelijk een immer arbitrair en zeer selectief lijstje persoonsnamen, kunstwerken, uitvindingen e.d. is, gepaard aan wat data.

Echte geschiedenis bestaat uit twee zaken:

A. Een goed raamwerk van data en gebeurtenissen geordend in de tijd, dat het mogelijk maakt andere data en gebeurtenissen daaraan te relateren, en daarmee te helpen begrijpen.

B. Individuele geschiedenissen, gewoonlijk geschreven door individuele historici, over willekeurige onderwerpen in de menselijke geschiedenis, of dit nu personen, periodes, wetenschappen, ontdekkingen, of dingen zijn.

Het eerste is vooral wat men in het lager en voorbereidend onderwijs zou moeten verwerven; het tweede is dan wat daar inhoud en verdieping aan geeft, en heel wel mee samen kan gaan. (Thucydides zou gelezen moeten worden op een behoorlijk gymnasium, al is het in uittreksel en vertaling. Bijvoorbeeld.)

Wel, ik heb al dekaden een alleraardigst Engels boekwerk, in n deel, dat een uitstekend algemeen raamwerk geeft, dat kennelijk nogal uniek is: 'Encyclopedia of dates and events', edited door L.C. Pascoe, ISBN 0-340-24719-3. Ik bezit de tweede editie van 1974, en heb geen idee of er latere edities zijn, of dit werk nog te krijgen is etc.

Maar het is een heel bruikbaar en goed uitgevoerd overzichtswerk, dat bestaat uit bijna 700 paginaas tekst en bijna 200 paginaas indexen, en dat de gehele menselijke geschiedenis samenvat, zoals het werk zelf zegt, in de vorm of 'History, Literature, Arts and Science, 5000 B.C. to A.D. 1970.'

De tekst bestaat uit vier kolommen waarin deze vier onderwerpen beschreven worden per jaar (of periode waar het de vroege geschiedenis betreft), en bevat bijzonder veel informatie, boektitels, uitvindingen, ontdekkingen en vermeldingen van kunstwerken, en moet een heidens werk geweest zijn om samen te stellen.

En n van de zeer prettige dingen van deze opzet is dat je er makkelijk, via de goede en uitgebreide indexen, een persoon, kunstwerk of uitvinding in kan vinden - die dan onmiddellijk in een gehele context staat van wat er overigens, gewoonlijk in dat jaar, gebeurde in de politieke, literaire,  kunst, en wetenschaps-geschiedenissen. (Allemaal zonder dat een of andere commissie van "wijze mannen" dit gereduceerd heeft tot een "canon" van hooguit enkele tientallen punten, en weinig referenties.)

Dit biedt zeer vele interessante doorkijkjes en dwarsverbanden, en des te meer alnaarmate men zelf wat meer geleerd heeft. En het geeft ook allerlei onvermoede weetjes over allerlei zaken, teveel om op te noemen, en vaak heel suggestief, en interessant om wat meer over uit te zoeken, als men in een goede bibliotheek is.

Kortom, als er dan werkelijk iets als een canon nodig is in het geschiedenis-onderwijs dan zou dit een uitstekend werk zijn om te vertalen, eventueel bewerken, en te gebruiken in het VWO.

Het zou ook heel goed gecombineerd kunnen worden met een ander werk met veel relevante fraaie illustraties.

Hoe het zij: Het genoemde werk geeft een uitstekend raamwerk voor en perspectief op de menselijke geschiedenis, en biedt overigens een uitstekende geheugensteun en goede en uitgebreide referenties.

Aanrader!

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail