Nederlog        

 

22 oktober 2007

                                                                 

Geniale Gijs

 


Wie mijn oordeel over "Mijn generatie van collaborateurs" wat hàrd zou vinden heeft vrijwel zeker niet mijn ervaringen met mijn generatie, en weet kennelijk weinig van geschiedenis en psychologie.

Maar het oordeel kan natuurlijk op allerlei manieren ontdoken of genuanceerd worden. Hier is een lijstje links met mijn nuances:

Over rollen A
Over rollen B
"Mensch, wees mensch ! Denk als mensch"
In Nederland heerst de leugen

In de eerste twee van deze items zijn lijsten met links naar mijn verdiepingen ervan te vinden (allemaal in mijn commentaren op Multatuli's Ideën).

Kortweg komt de nuancering hier op neer:

  • 1. Voor de meeste volwassen Nederlanders is het érg moeilijk om te scheiden tussen rol en werkelijkheid, pretentie en integriteit, karakter en pose.

  • 2. Het is niet onwaarschijnlijk dat het een IQ boven de 130 vergt - hoogbegaafdheid, met andere woorden, zoals gedefinieerd in psychologenland - om de meeste ideologieën of religies waaraan men is blootgesteld geweest middels veel propaganda en sociale pressies rationeel te doorzien.

Ik citeerde eerder mr. Gijs Schreuders, mij bekend als voorzitter van de Organisatie van Progressieve Studerende Jeugd (OPSJ), later Waarheid-hoofdredacteur en kamerlid voor de CPN, nog weer later echtgenoot van dr. Elsbeth Etty en docent journalistiek aan de Universiteit van Utrecht, en schrijver van het lamentabele "De man die faalde", een autobiografisch iets waarin hij tracht zichzelf en zijn generatie van linkse carrièremakers schoon te wassen, vooral op de toon van 'O, maar we bedoelden het o zo vreselijk goed!' (ook het excuus van de inquisitie, trouwens).

Was er buiten mij enig iemand in de OPSJ werkelijk hoogbegaafd? Wel, in eigen dunk ongetwijfeld de man die faalde, Gijs Schreuders. Hier is een aardige anecdote, geheel waar.

Ik had Gijs Schreuders in 1995 in geen tigtig jaar gezien, maar ergens in de late herfst van 1995 kwam hij mij tegemoet wankelen in de Spuistraat, in een dure mohairen jas, evident welvarend, maar zo dronken als een lor, met een gigantische drankkegel.

Hij herkende mij ook, en ging voor me staan (ik ben zelf niet zo geïnteresseerd in "mijn generatie" carrière-makers uit de CPN), wees me nadrukkelijk aan, en zei: "Heej. Ja, heej! Ik kejje."

Ik zei dus: "Ja, ik jou ook. Je bent Gijs Schreuders. Dag Gijs."

Hij: "Sja. ja. sja. Jij bent... jij bent... jij bent Maarten... lamme effe denke... Maarten...van der Horst! Van Edith Bakker. Eej!"

Ik: "Nee, Maartensz. Maar ik had wel wat met Edith van doen, inderdaad. Knap dat je je dat herinnert."

En zo belandden we even later in een kroeg in de Spuistraat, alwaar de man die faalde verder ging met innemen. Nu drink ikzelf niet (en was nooit dronken), maar ik leerde heel snel nóg wat van Gijs Schreuders (ondertussen kennelijk verworden tot een groot J.C. Bloem navolger.)

Hier is vrijwel het éérste wat hij zei - na mij sinds uiterlijk mijn 19e niet gezien te hebben, en eigenlijk nooit goed gekend te hebben, en niets van mij te weten na mijn 20e - toen we waren gaan zitten in de kroeg en besteld hadden.

Hij: "Sjoo. Doet un mensj goed." (Jonge jenever, meen ik) "Weeetje, Maarten. Weetje: Ik ben vééél getalenteerder dan jij."

Ik heb maar ja gezegd, en ben snel weggegaan. Ik heb nog wel gevraagd waarom hij dat dacht. Hij vond het vanzelfsprekend, en vanwege zijn vele diplomaas, trouwens zowel minder in aantal als minder goed dan de mijne, maar daar heb ik het niet met hem over gehad, want ik heb een hekel aan dronken mensen, en vond de bewering geschift.

Sindsdien heeft "De man die faalde" kennelijk evenveel spiritualiën tot zich genomen als ik water en koffie. Hij publiceert ook nog incidenteel, en zijn huwelijksgeluk roemt dan immer zijn grote Neerlandistieke talenten en schijverschap.

Wel, menselijkerwijs is het triest - maar dit was dus de voorman van "Mijn generatie van collaborateurs".

 Meer Lob der Partei 


P.S. Wie een wat ànder beeld van deze zelfvermeende grootheid en voorganger van "mijn generatie" wil kan dat hier vinden, al is ook dat ongetwijfeld niet eerlijker dan Schreuders' publieke zelfbeeld.

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail