Nederlog        

 

20 maart 2007

                                                                 

De ijdelheid van politici

 



Ieder mens kan de wereld en de andere mensen en alles wat bestaat alleen begrijpen uit zichzelf - uit wat hem of haar  aangeboren is en geleerd heeft, en uit de eigen gevoelens en waarden. Hoe meer iemand verschilt van anderen, hoe moeilijker het is anderen uit zichzelf te begrijpen, ook al deelt ieder mens veel meer met ieder willekeurig ander mens - in noden, gevoelens, reacties, capaciteiten - dan dat hij of zij ervan verschilt.

Maar er zijn en blijven aanzienlijke verschillen tussen mensen, en over één zo'n verschil tussen mij en sommige anderen wil ik het nu hebben. Het betreft ijdelheid. Iedereen heeft iets waarop hij of zij zich voor laat staan, al is het iets kleins, en al blijft het oordeel verborgen. En velen spreken veel minder graag goed van zichzelf dan dat ze zichzelf en de eigen bezittingen verheffen boven anderen door vertoon van rijkdom en welstand.

IJdelheid is een inzichtelijke alledaagse heel menselijke emotie, die o.a. te begrijpen is uit het feit dat ieder alleen z'n eigen gevoelens voelt, en een geheel eigen wereld op zichzelf is, temidden van andere menselijke individuen waarvoor hetzelfde geldt, die zich allemaal trachten overeind te houden en er het beste van te maken.

Het is dus, ook voor mij, makkelijk te begrijpen waarom een vrouw zich opmaakt of een man een Mercedes wil rijden: Men zoekt bewondering, status, achting voor wat men zelf is of maatschappelijk bereikt heeft, en men probeert deze goedkeuring en bewondering van anderen te verwerven door vertoon.

Gisterenavond waren, naar ik begreep (ik heb en wil geen TV) "De Wouter Tapes" op de TV, zijnde het verslag van anderhalf jaar lang filmisch volgen van PvdA-kandidaat Wouter Bos bij  zijn mislukte gang richting premierschap. Ze zijn oorspronkelijk begonnen op verzoek van het campagneteam van Bos, in de tijd dat het leek alsof Bos premier zou gaan worden, en de PvdA op grote winst stond, kennelijk met het doel Wouter populair te maken bij het Nederlandse volk.

Ikzelf vind dit volkomen onbegrijpelijk, emotioneel gesproken tenminste: Ik kan me niet voorstellen dat ikzelf iets dergelijks zou willen - anderhalf jaar lang cameralieden om je heen, die overal toegang bij hebben, en die je filmen in alles wat je doet, met het doel het bewerkte resultaat aan het volk te tonen.

Dit is niet omdat ikzelf niet ijdel of trots ben, en wellicht eerder omdat ik zelf te trots ben om mijn eigen beeld en persoon zo uitgebreid aan anderen te willen opdringen. En ik dacht hier al zo over toen ik een kind was, want ik ben opgegroeid in een communistisch gezin, en had dus veel te maken met grote bewondering voor Stalin - van wie ik het als ca. 8-jarige al onbegrijpelijk en vreemd vond dat hij er genot in scheen te hebben gevonden zijn eigen beeltenis overal te laten neerzetten, alsof echte bewondering niet spontaan is.

Ik schreef eerder dit jaar over soortgelijke persoonlijke en politieke ontsporingen, namelijk in "Menselijk-al-te-menselijk", en misschien moet deze vaak voorkomende ziekelijke ijdelheid van politici voorzien worden van een etiket: Het Türkmenbasji-syndroom, naar de waanzinnige dictator van Türkmenistan.

Maar de lijst van dergelijke ziekelijke politieke ijdeltuiten is érg lang, al is het ook een afwijking die vooral dictators en aspirerende dictators kenmerkt. In het huidige Nederland zijn dit kennelijk vooral Bos en Marijnissen, hoewel ik aanneem dat ook Wilders en Verdonk graag hun eigen konterfeitsels in iedere Nederlandse woning zouden zien hangen.

Het lijken mij alle vier echte of potentiële lijders aan het Türkmenbasji-syndroom, dat overigens zeer veel gevaarlijker is voor anderen dan voor de zieke zelf, en dat onder politici wijd verbreid is, al kan de ziektegraad nogal variëren.

Tenslotte. Ik heb psychologie gestudeerd, dus behoor hier een verklaring te kunnen geven, al betreft het een aandrift die ikzelf niet heb, en die me tegenstaat.

Vanwaar deze ijdelheid van politici, deze wens het eigen portet overal te zien, het verlangen de eigen voortreffelijkheid overal bejubeld te horen?

Wel, afgezien van een ongelukkige kindertijd - veel te weinig of veel te veel ouderliefde - lijkt me de voornaamste alledaagse grond die ik hierboven al aangaf: Het ontbreekt ze aan waarachtige trots, aan echt zelf-respect, aan de stellige kennis geheel op eigen kracht iets voor te stellen - en daarom zoeken ze bevestiging, bewondering, en verafgoding bij anderen, bij zoveel mogelijk anderen.

Als dit streven naar politieke verafgoding niet voor talloos veel miljoenen dodelijk zou zijn gebleken, zou het heel zielig zijn, want het is een serieuze tekortkoming en karakterfout, die iemand heel weinig kans op persoonlijk geluk geeft.

Misschien dat de PvdA-kaderleden moeten collecteren om hun zo geliefde, zo bijzondere, zo vooraanstaande Wouter een Rolex cadeau te doen? Ze zijn tegenwoordig, volgens de spam, goedkoop en niet van echt te onderscheiden op het internet te koop, en een echte namaak-Rolex lijkt me hèt cadeau voor een echte namaak-persoonlijkheid op zoek naar liefde en bewondering, die zo graag iets heel bijzonders wil voorstellen, omdat ie dat zelf niet is. Een spam-rolex geeft zo iemand in ieder geval iets tastbaars om zich op en mee voor te laten staan, dat minstens zo echt en waarachtig is als een film - en misschien draagt het bij tot genezing.


P.S. De vandaagse NRC is binnen en meldt over e.e.a.

"Als je even het geluid afzet wordt het helemaal duidelijk. Bos legt in een pauze uit hoe hij dit soort aanvallen voortaan gaat pareren. Hij maakt brede armgebaren, onderstreept zijn woorden met wijzende bewegingen - met zijn lichaamstaal overschreeuwt hij zijn onzekerheid. Hij spéélt iemand die overtuigd is."

Ja, natuurlijk - en ik neem aan dat een deel van Wouter's spel ook was dat hij Een Heel Gewone Jongen is, want dat behoort bij de Nederlandse stijl van over jezelf liegen. Heel Gewone Jongens worden echter geen premier, willen geen premier worden, en zijn ook niet geschikt om premier te worden, d.w.z. eerste onder 16 miljoen mensen, in Nederland. Het tragische voor Nederland is dat degenen die premier worden of willen worden daar intellectueel en moreel veel te gewoon voor zijn, en dat hun motieven om het te willen worden niet deugen.

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail