Nederlog        

 

27 februari 2007

                                                                 

De werkelijkheid van schijn

 



In mijn meer optimistische en wereldvreemde momenten wil ik nog wel eens geloven dat mannen als Balkenende, Bos en Rouvoet, eenmaal minister geworden, elkaar nògmaals in het geheim ontmoeten op kosten van de gemeenschap in een stinkend duur hotel, om samen het bereikte te vieren, nu zonder speciale vergadertafel maar met veel dure hoeren en veel drank, onder andere om elkaar gierend van het lachen op de rug te kunnen slaan omdat het domme volk voor de zóveelste keer hun leugens heeft geaccepteerd, en opnieuw lieden van hun niveau als leiders, voorgangers, en bestuurders heeft laten installeren, alsof dat allemaal vanzelf spreekt, en alsof dit overeenkomt met hun werkelijke persoonlijke verdiensten en vermogens.

Maar zo is het niet: Niet alleen is het volk dom en gelooft meer wel dan niet in de leugens, poses en gepretendeerde vermogens van hun leiders, maar de leiders doen dat zelf in zeer grote meerderheid ook, en kunnen, net als het volk, niet meer goed onderscheiden wat ze liegen en wat ze menen; wat voorgespeelde schijn en echte werkelijkheid zijn; en hoe de alledaagse sociale werkelijkheid van schijn, poses, en pretenties zich verhoudt tot de schijn van werkelijkheid die ooit min of meer bewust opgebouwd werd uit loyaliteit, partij-trouw, eigenbelang, angst af te wijken of wil ergens bij te horen.

Hoe komt dit? Vanwaar dit voor de meesten volstrekt onontwarbare mengsel van waan en werkelijkheid, pose en echtheid, doen-alsof en authenticiteit, valsheid en echtheid?

Omdat de overgrote meerderheid van de mensen in moderne westerse samenlevingen ergens tussen hun 15e en 25e levensjaar twee belangrijke levenslessen leert die vrijwel alles van hun latere doen en laten zullen bepalen, in de meeste gevallen:

  • Persoonlijk ben je helemaal niets bijzonders, en alléén heb je geen reële kans te bereiken wat je wilt: Je moet bij een groep van Ons Soort Mensen behoren om iets te bereiken.

  • De volwassen werkelijkheid van de grote meerderheid bestaat uit doen alsof: Je moet loyaal de schijn van werkelijkheid ophouden die als norm of waarheid geldt in je groep, alsof de geacteerde sociale schijn de echte werkelijkheid is.

Allebei deze nogal bittere en harde levenslessen zijn gewoonlijk strikt waar: Wie niet iets héél bijzonders is kan niets bereiken zonder een groep medestanders, en wie niet loyaal meeliegt en meedoet met de groep wordt er gewoonlijk snel uit gezet, of krijgt er in ieder geval geen enkele macht of aanzien in, en geldt als abnormaal, onaangepast of gek.

Het resultaat is dat de overgrote meerderheid van de mensen bestaan en functioneren in een sociale schijnwerkelijkeid, die grotendeels samenvalt met en opgebouwd is uit delen van de ideologie of religie van de groep waarin ze carrière proberen te maken, en waar ze zelf geen echte greep meer op hebben omdat het ze niet meer duidelijk is waar illusie, delusie en collusie beginnen en de echte werkelijkheid eindigt, of hoe ze dit onderscheid überhaupt kunnen maken op eigen kracht, als ze zouden willen, wat gewoonlijk niet het geval is, omdat dit zo evident tegen hun eigenbelang is, in de groep waarin of waarmee ze een sociaal bestaan trachten op te bouwen.

En vandaar hebben we ook leidende politieke bedriegers die niet meer in staat zijn hun eigen bedrog, hun wensdenkerij, en hun verkiezingsleugens te onderscheiden van echte waarheid en mogelijkheden, en dat ook zelden willen.

Zoals voor de meeste mensen geldt - vrijwel iedereen zonder goed verstand en vastbesloten wil dat goede verstand geheel  zelfstandig en onafhankelijk te gebruiken - leven ze in een werkelijkheid van schijn en pretentie, die ze in stand houden door mee te poseren, mee te doen, en mee te praten met de groepen waar ze carrière in proberen te maken of aanzien in verwerven, kortom door het normale spelen van rollen, dat gewoonlijk begint met pretentie en ambitie en eindigt met bedrog en zelfbedrog.

En zo wordt het mogelijk dat volstrekt onbetekenende mensen veel macht en aanzien in politiek of religie verwerven, en het tot voorganger of leider van miljoenen brengen: Het waren en zijn heel goede partij-gangers of heel brave gelovigen, en ze hebben altijd braaf meegedaan en meegelogen met de rest, totdat het hùn beurt zou worden even bovenop de mesthoop van verloochende ambities en carrière-dienende leugens glorie te mogen kraaien.


P.S. Ik heb hier eerder over geschreven, en geef een link naar een commentaar van mij bij een ideen van Multatuli, waar het spelen van rollen behandeld wordt, met meer links. Later meer hierover, want de leugens en poses waarop de sociaal onderhouden schijn van werkelijkheid gebaseerd is zijn zowel interessant als menselijk en belangrijk.

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail