Nederlog        

 

2 november 2006

                                                                 

Multatuli's "Specialiteiten" op mijn site

 

 

Ik heb vandaag mijn html-editie van Multatuli's "Duizend en enige hoofdstukken over specialiteiten", gewoonlijk "Specialiteiten" genoemd, op mijn site gezet, in de Multatuli-sectie.

Het is ook de bedoeling dat ik dit, zoals ik eerder deed met mijn html-editie van Multatuli's zeven delen Ideën, van mijn aantekeningen en commentaren voorzie, maar zover ben ik nog niet.

Voor het moment is er alleen een bruikbare editie van Multatuli's tekst.

"Wat zijn specialiteiten?" vraagt menig lezer zich wellicht af. Wel, de negentiende-eeuwse versies van specialisten - doctoren, advocaten, parlementariërs en overig volk dat zich opwerpt als speciaal bekwaam, geleerd of kapabel inzake een of ander onderwerp, en daarmee carrière maakt, geld verdient, of status of macht verwerft.

Naar Multatuli's begrippen zijn de meeste specialiteiten of specialisten méér van het genus dat tegenwoordig ook wel deskundoloog heet dan werkelijk kundig of deskundig, en "Specialiteiten" is overwegend een satire van de pretenties en  aanstellerij van dergelijke lieden.

Eén relevante overweging in dit verband betreft medici: Multatuli was niet erg onder de indruk van de medici die hij trof, en ook niet van de medische wetenschap van zijn tijd. Toch waren de medici van zijn tijd niet minder pretentieus en financieel veelvragend dan de medici van nu - die vergeleken met de medische kennis van zeg 2150 zullen blijken allemaal overwegend "in geistlicher Umnächtung" te hebben geleefd, althans waar het de materia medica betreft. (Zie ook de ME-sectie!)

En hier is een citaat uit "Specialiteiten", dat opgedragen zou moeten worden aan alle politici:

Het kan niet te dikwyls herhaald worden dat zuiverheid van uitdrukkingen - ook vooral omdat daartoe veel arbeid vereischt wordt - 'n kenmerk is van moraliteit. Wie zich niet bekommert over de juistheid van 'n woord, geeft blyk van onverschilligheid voor de zuiverheid zyner denkbeelden, en neemt het dus niet zeer nauw in 't onderscheiden van goed en kwaad. 

Ik wens u veel leesplezier! (En zie in dit verband: Het leren kennen van Boris Dittrich.)

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail