Nederlog        

 

22 augustus 2006

                                                                 

Nieuwe oude Gardner

 

 

De oxymoron in de titel is opzet: Ik las een voor mij nieuwe verzameling essays en reviews van Martin Gardner, maar de kollektie is niet geheel vers van de pers. Het betreft "Gardner's whys and wherefores", dat voor het eerst in 1989 gepubliceerd werd, en waarvan ik een uitgave van 1999 kocht, toen Gardner 85 was.

De boeken van Gardner zijn altijd een groot plezier om te lezen, want altijd helder, zinnig, rationeel, goed geschreven, en bijzonder goed ge´nformeerd over tal van onderwerpen, waaronder wiskunde, filosofie, wetenschap, Lewis Carroll, puzzles, oude Engelse versenmakers, en nog veel meer.

Hij is ook ÚÚn van de oprichters van de Skeptical Enquirer, en heeft diverse bijzonder zinnige boeken geschreven over ontsporingen van de wetenschap, en over allerlei bewegingen en opvattingen die probeerden zichzelf wetenschappelijk krediet te verschaffen, van orgon-therapie en psi tot Velikovsky, en veel andere ooit populaire onzin.

Eerdere boeken van Gardner's hand hierover, die zeer aan te raden zijn voor wie een rationele, wetenschappelijke. ge´nformeerde geest die zeer helder schrijft wil lezen die beleefd maar afdoend rationeel brandhout maakt van allerlei populair bijgeloof, zijn "Fads and fallacies in the name of science" en "Science: Good, Bad and Bogus".

Voor andere Gardner-adepten dan ik, en in het bijzonder de lezers van Gardner's "Whys of a philosophical scrivener", waarin de zeer gelovig opgevoede maar hoogst wetenschappelijke en skeptische Gardner bekende eigenlijk een fide´st te zijn, die in een god gelooft omdat hem dat pleziert, al weet hij dat hij er geen goede rationele argumenten voor heeft, is "Gardner's Whys and wherefores" bijzonder aan te raden, want het bevat een review van het eerdere boek, met de titel "Gardner's "Whys"", van de hand van ene George Groth, die er weinig van moet hebben, maar in ieder geval een adekwate hoewel skeptische samenvatting ervan geeft.

Hier is de laatste alinea van dit essay:

"How seriously should we take Gardner's fideism? He seems sincere, yet one wonders. After all, the man has a reputation as a hoaxer. His April 1975 column in  Scientific American purported to disclose such dramatic breakthroughs as the discovery of a map that required five colors, a fatal flaw in relativity theory, an opening move in chess (pawn to queen's rook four) that is a certain win for white, and a lost parchment proving that Leonardo da Vinci invented the flush toilet. Thousands of readers wrote to tell Gardner where he went wrong, and one irate professor tried to have him expelled from the American Mathematical Society. Happily, the society made him an honorary life member. George Groth, by the way, is one of Gardner's pseudonyms."

Dit laat iets van Gardner's stijl en standing zien, en alles wat ik van 'm las - een boek of acht - was uitstekend. Aanrader!

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail