Nederlog        

 

5 augustus 2006

                                                                 

Alwr een Utrechtse censuur-kwestie

 

 

Ik schreef in juni op deze plaats over de censuur van de Utrechtse rector Gispen op de afscheidsrede van professor van der Horst, en deed dat vier maal. Hier zijn links voor wie het na wil lezen: A, B, C, D.

Heden staat er een artikel in de NRC, in de Wetenschap & Onderwijs bijlage, naar aanleiding van commotie over Peter Debye "(spreek uit: Debie)", dat laat zien dat censureren, mondsnoeren en gebieden  kennelijk hl vanzelfsprekende reacties van de Utrechtse rector Gispen zijn, voor hemzelf dan - want ik hoor immers nooit iets over deze man behlve dit soort dingen, eventueel aangelengd met zijn gemekker over "mijn vrouw die een joodse vader heeft", alsof dat ergens relevant voor is, waaruit de zeer goede verstaander dan kennelijk maar op moet maken dat Gispen een o zo bijzonder kosher man is. 

Het heeft niet zoveel zin de zaak hier uitgebreid weer te geven, want de NRC deed dat al enigszins, en het zal wel weer een ingewikkelde kwestie zijn. (Zie "Zaterdag &cetera", 5 en 6 augustus 2006, p. 14 en 15, vast ook op het internet n dezer dagen: "De slag om Debye" heet het artikel.)

Maar kortweg dan: Debye won de Nobelprijs voor scheikunde in 1936, was in die tijd professor in Duitsland, waar Hitler de macht had, en stuurde, volgens een in 1969 geboren elektrotechnicus, filosoof en wetenschapshistoricus, in 1938 een officile Duitse brief die eindigde met het - toen voor Duitse ambtenaren verplichte - "Heil Hitler!".

Schnde in het Nederland van 2006; Debye's reputatie prompt aan gruzelementen; intrekken van gelden voor een biografie van de man; en "de universiteiten van Utrecht en Maastricht" besluiten op basis van de berichtgeving in de pers naar aanleiding van de commotie gemaakt door de eletrotechnische wetenschapshistorische wijsgeer "de naam 'Debye' te schrappen: deze zou niet langer een 'voorbeeldfunctie' vervullen."

Onderzoek naar e.e.a. wordt verder niet gepleegd: Als van iemand anno 2006 in de Nederlandse pers gerapporteerd wordt dat ie "Heil Hitler!" zou hebben geschreven, dan kn ie immers niet deugen, in deze zo verbaal politiek correcte heilstaat van Karremans, die trouwens zlf heel prettig gepensioneerd is, en in Spanje woont. (Zie ook: In Nederland regeert de leugen).

Er is een Debye-instituut aan de Universiteit van Utrecht, met een zakelijk directeur Van Ginkel, die op 2 maart een brief schrijft, ook gepubliceerd op de website van zijn instituut, waarin hij stelt dat

"het aan een 'zorgvuldige en transparante discussie' totaal heeft ontbroken. 'Bij de besluitvorming over de naamvoering van Debye in Utrecht werd de zaak in beslotenheid in samenspraak met de Universiteit van Maastricht, afgekaart.' De 250 medewerkers van het instituut vernamen de maatregel per persbericht. Hen werd gesommeerd omgang met de pers te mijden." 

In die twee laatste zinnen begin ik zo langzamerhand de vastberaden censuurhand van de Utrechtse rector Gispen - militaire snor, ferme kaaklijn, ook met vrouw met joodse vader - te herkennen: Halt's Maul! Vrijheid van meningsuiting bestaat niet voor Utrechtse universitaire medewerkers! De rector beslist wat u mag zeggen, n wanneer en tegen wie u mag spreken! Alle wetgeving die in Nederland de vrijheid van meningsuiting zou moeten garanderen gelden niet aan de UU, als de rector dat zo wil!

Waarom dat allemaal hl fout is, niet alleen juridisch maar vooral moreel en vanuit het oogpunt van beschaving, is al door John Stuart Mill uitgelegd in "On Liberty", hoofdstuk II bijvoorbeeld - al mag je k aannemen dat ls het aan rector Gispen had gelegen de publikatie van "On Liberty" verboden zou zijn: Mill eiste allerlei vrijheden op, onbeperkt bovendien, die rector Gispen iedereen behalve zichzelf wil verbieden, als hem dat zo uitkomt, want Gispen is onfeilbaar, in eigen ogen, en niemand heeft dus het recht kwesties te bediscussieren die hij meent te hebben afgedaan.

U gelooft dat niet? Ik citeer de NRC van heden weer:

"Wanneer het Utrechtse college van bestuur [o.l.v. rector Gispen - M] er in juni lucht van krijgt dat directeur Gijs van Ginneken van het Debye-instituut bezig is met een boekje met bronnenmateriaal n zijn ongezouten kritiek op Rispen [de electrotechnische etc. kennelijk publiciteits-beluste aanstichter] en rector Gispen, grijpt de laatste in met een publicatieverbod - inmiddels bereidt Van Ginkel een gekuiste versie voor."

Alle vergelijkingen gaan mank, maar je mag aannemen dat Gispen nt zo humaan tegen Galileo was geweest: Publicatieverbod, maar je mag wl "een gekuiste versie" van je meningen publiceren, uiteraard mits conform Gispen's gedachtengoed. Zo verging het professor Van der Horst immers ook: zie A, B, C, D.

Wat is dit voor verziekte waanzin? Mensen hebben het recht te zeggen en schrijven wat ze vinden, en deze of gene maffe, megalomane, bemoeizuchtige of gewoon chronisch overwerkte of niet bijzonder slimme rector heeft daar NIETS over in te brengen, wettelijk en moreel, en ongeacht wat hij er zelf van vindt, in ongeacht zijn zelf-toegekende kennelijke onfeilbaarheid.

 En inderdaad:

"Het machtswoord van Gispen geeft in het augustus-nummer van het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde onder de kop 'College van Censuur' aanleiding tot de volgende boutade: 'Het in Utrecht kennelijk gewenste soort medewerker is iemand die opdrachten van autoriteiten loyaal uitvoert, geen moeilijkheden maakt, en zich van alle kritiek naar boven onthoudt als die de positie van de autoriteiten zou kunnen ondergraven. Precies datgene wat Rispens Debye juist verweet, dus.'"

Rector Gispen kan het censureren kennelijk niet laten; houdt evident van machtswoorden; is dol op het verbieden mensen vrijuit te spreken; wil alle discussies die niet zijn gelijk bewijzen niet toelaten; en begrijpt kennelijk niets - of wil niets begrijpen - van academische vrijheid, vrijheid van mening, vrijheid van publicatie, open publieke discussies over moeilijke kwesties, hoor en wederhoor, zorgvuldige besluitvorming, grondig empirisch onderzoek, logisch redeneren, en overig fraais, waarvan tot voor kort veel academisch opgeleide Nederlanders geloofden dat ze tot de essentie van de beschaving en de universiteit behoorden.

Wat de waarheid over Debye is zal zich wel niet meer behoorlijk laten uitvinden, nu de Utrechtse en Maastrichtse universiteiten de discussie daarover onmogelijk hebben gemaakt; subsidies voor een biografie van Debye hebben ingetrokken; en naar hem genoemde instituten gaan herbenoemen, alles alleen op basis van geruchten, media-beeldvorming, en de publikatiedrift van een enkeling.

Wordt het niet hoog tijd rector Gispen te ontslaan als onbekwaam? Stuur hem terug naar de medische biologie, en probeer iemand te vinden die wat - tja - evenwichtiger is, en minder machtswellustig, en wat meer begrip heeft voor fundamentele menselijke vrijheden, ook als die niet rijmen met wat hijzelf kennelijk voor zijn eigen onfeilbare meningen houdt.

Want anders censureer je iemand toch niet, maar bediscussieer je  de zaak toch open, eerlijk en vrij?

Zie Mill in "On Liberty", hoofdstuk II, met 75 noten van mij, voor de meer intelligente lezer en lezeres, en zlfs voor prof.dr. Gispen, rector van de UU. Ik hoop trouwens wl voor hem dat z'n Engels goed genoeg is, want anders begrijpt hij het toch niet, hoeveel moeite hij ook mocht doen. Het gaat o.a. hierom, in Mill's woorden:

"If the arguments of the present chapter are of any validity, there ought to exist the fullest liberty of professing and discussing, as a matter of ethical conviction, any doctrine, however immoral it may be considered."

Mag niet van Gispen! Verboten! Maul halten!

 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail