Nederlog        

 

29 juli 2006

                                                                 

Verzetsstrijders als terroristen

 

 

Jan Marijnissen zou gezegd hebben dat verzetsstrijders ooit golden als terroristen - ik weet niet precies wat hij zei, maar het doet er weinig toe, want de meesten die erover oordeelden schijnen het evenmin  precies te weten - en heel Nederland, nou ja: spraakmakend Nederland, viel over hem heen, voelde zich gekwetst, protesteerde "ernstig en waardig", was boos, en vertoonde overig echt neerlands moreel fraais en moreel verontwaardigds, want Nederlanders zijn altijd bijzonder goed geweest in het innemen en uitdragen van morele standpunten, als ze zelf geen gevaar lopen. 

Clairy Polak legde het 't Nederlandse volk ongeveer zo uit wat het exacte verschil is tussen "een verzetsstrijder" en "een terrorist" in een recente "Met het oog op morgen", alsof dat allemaal geheel vanzelf spreekt voor weldenkenden als zij zelf en wie overigens aanstoot had genomen aan de woorden van Marijnissen:

Verzetsstrijders zijn mensen die bereid zijn zelf te sterven voor de zaak of het belang van een ander; terroristen zijn mensen die bereid zijn anderen te laten sterven voor de zaak of het belang van zichzelf.

Maar Hannie Schaft dan, die verraders van het verzet doodschoot, namens het Nederlandse - in haar geval: communistische - verzet, en daarvoor werd gearresteerd en gefusilleerd als terroriste door de toenmalige regering, onder Duitse bezetting?

En mijn eigen vader en grootvader dan, gearresteerd in juni 1941, door Nederlandse leden van de Amsterdamse gemeente-politie, vanwege mede-organiseren van de Februari-staking en als deelnemers aan het communistisch verzet, en veroordeeld werden door wat toen ook "een Nederlandse rechtbank" heette, als terroristen, tot gevangenschap in een concentratie-kamp, als politiek gevangene?

Ik weet niet beter dan dat mijn vader en grootvader waarachtige politieke terroristen waren, volgens de Duitse bezetters, en dat mijn vader bijna vier jaar concentratiekamp overleefde, veroordeeld als politieke terrorist, en dat mijn grootvader de kamp-mishandelingen niet overleefde, en dat overigens mijn vader lang na de oorlog, na veel moeite, een vrijwel armlastig verzetspensioentje kreeg, want hij was en bleef een communist, en voor behoorlijke Nederlanders deugde dat niet, ook al hadden die behoorlijke Nederlanders zelf zelden of nooit in het verzet gezeten.

Kortom.... het ligt er maar aan wie oordeelt, en welke belangen en (voor)oordelen die heeft. Ik heb het al eens geciteerd (Een toepasselijk Orwell-citaat) maar het is helaas vk toepasselijk - en wat volgt is niet Orwell's mening, maar Orwell's beschrijving van de gewoonlijke vorm van de meningen van de meeste mensen:

"Actions are held to be good or bad, not on their own merits but according to who does them, and there is almost no outrage - torture, the use of hostages, forced labour, mass deportations, imprisonments without trial, forgery, assassination, the bombing of civilians, which does not change its moral colour when it is committed by 'our' side."              
(The Collected Essays, Journalism and Letters of George Orwell, vol 3, p. 419, written in May 1945.)

De verzetsstrijders van de n zijn de terroristen van de ander, en vice versa.

Zijn er dan helemaal geen verschillen? Natuurlijk wel, maar ze werden geheel niet ter sprake gebracht in wat ik over deze kwestie hoorde en las.

Namelijk: De meeste Nederlandse verzetsstrijders van 1940-1945, die zich feitelijk durfden te verzetten tegen de Duitse bezetter, en tegen specifieke maatregelen daarvan, zoals de razzia's op joden, of ze nu communistisch, christelijk of wat anders waren, zullen het eens geweest zijn dat het eerste doel wat ze hadden en zich op konden verenigen een vrij Nederland was, met een rechtsstaat met gelijke rechten voor allen, met periodieke vrije en eerlijke verkiezingen, en zonder vervolgingen van enig persoon vanwege z'n ras of geloof.

En de Duitse bezetters waren het daar inhoudelijk punt voor punt geheel mee oneens.

Een deel van waar Orwell over spreekt kan zo gezegd worden:

Dezelfde of een vergelijkbare serie handelingen is voor de n een moedige daad van verzet en voor de ander een gruwelijke daad van terrorisme, en overigens voelt de fysieke pijn en het leed van de slachtoffers van de daad exact hetzelfde ongeacht de motieven van de dader, en bestaat wat de dader aanricht werkelijk, ongeacht enige morele interpretatie.

Verder is het zo dat wie zich verzet tegen anderen die geweld tegen hem of z'n familie of vrienden gebruiken die anderen nogal vanzelfsprekend als terrorist zal ervaren, en was het overgrote deel van de Nederlanders in de Tweede Wereldoorlog te laf of te pro-Duits om zich te verzetten tegen de Duitse bezetter, terwijl er mede door deze houding van de grote meerderheid proportioneel meer mensen van joodse afkomst zijn vermoord dan in andere door de Duitsers bezette Europese landen. (Zie: In Nederland regeert de leugen voor relevante citaten, cijfers en achtergronden.)

Hoe het zij: Waar twee partijen geweld gebruiken tegen elkaar zal iedere partij geneigd zijn de andere partij als terroristen te beschouwen en betitelen, en zichzelf als nobel, moedig en menselijk, zodat op zichzelf genomen, zonder context, uitleg of achtergronden, termen als "terrorist" en "verzetsstrijders" nauwelijks betekenis hebben behalve als aangave dat de aldus aangeduiden bereid waren geweld te gebruiken tegen anderen om een of andere reden.

Wie wil pogen te beoordelen wat er wrkelijk aan de hand is zal moeten proberen de redenen en doelen van beide partijen te begrijpen. Waarvoor gebeurt het? En in reactie waarop? En met welk soort idealen? Met wat voor basis in de feitelijk bekende werkelijkheid?

Afgezien daarvan komen termen als "terrorist" en "verzetsstrijders" gewoonlijk op niet meer neer dan verhulde claims van de vorm "ons geweld tegen hun is goed en nobel, hun geweld tegen ons is slecht en laf".

En de grote morele verontwaardiging van al die Nederlanders die o zo zeker zijn dat onze verzetsstrijders geen terroristen mogen heten is vrijwel zeker afkomstig van mensen wier ouders en grootouders in meerderheid feitelijke collaboreerden in de Tweede Wereldoorlog, want dat deden de meesten, en het Nederlandse volkskarakter heeft een veel grotere aangeboren component Karremans - "There are no good guys. There are no bad guys. Mladic is my colleague. Please don't shoot the piano-player." - dan Schaft. Althans: Je mag hopen dat deze component  voornamelijk aangeboren is, en geen vrije keus.

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail