Nederlog        

 

15 juli 2006

                                                                 

Gulden regels + een bronzen variant

 

 

Ik vond mijn kopie van Dagobert Runes' "Pictorial History of Philosophy" terug, wat een heel aardig boekwerk is (uitgegeven in 1959, en vrijwel zeker alleen antiquarisch te koop), was het alleen vanwege de vele hoofden van filosofen erin.

Op de eerste pagina is ook het volgende instructieve overzichtje te vinden van het ethisch beginsel dat in het Nederlands wel geformuleerd is als 'Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet':

The Golden Rule

Confucianism
     What you don't want done to yourself,
     don't do to others
     - SIXTH CENTURY B.C.

Buddhism
     Hurt not others with what pains thyself.
     - FIFTH CENTURY B.C.

Jainism
     In happiness and suffering, in joy and grief,
     we should regard all creatures as we regard our
     own self, and should therefore refrain from
     inflicting upon others such injury as would
     appear undesirable to us if inflicted upon
     ourselves.
     - FIFTH CENTURY B.C.

Zoroastrianism
     Do not do unto others all that is
     not well for oneself.  
     - FIFTH CENTURY B.C.

Classical Paganism
     May I do to others as I would
     they should do unto me.
     Plato - FOURTH CENTURY B.C.

Hinduism
     Do naught to others which if done thee
     would cause thee pain.
     Mahabharata - THIRD CENTURY B.C.

Judaism
      What is hateful to yourself,
      don't do to your fellow man.
      Rabbi Hillel - FIRST CENTURY B.C. 

Christianity
      Whatsoever ye would that men should do to you, 
      do ye even so to them.
      Jesus of Nazareth - FIRST CENTURY A.D. 

Sikhism
      Treat others as thou would be treated thyself.
      - SIXTEENTH CENTURY A.D.

Dit alles suggereert dat er onder mensen wijde overeenstemming is over althans één algemeen ethisch beginsel.

Het is een zinnige overweging, hoe ook precies geformuleerd en gemotiveerd, maar het is niet voldoende om een menselijke samenleving op te baseren, was het alleen al omdat de geschiedenis leert dat deze gouden regel zeer vaak gebroken is, en makkelijk gebroken wordt zodra mensen een ander, al dan niet terecht, als vijand zien, of als vreemdeling, of als van een verkeerd geloof, of wanneer men meent ongestraft persoonlijk voordeel te kunnen behalen door het pijnigen, misbruiken of bedriegen van anderen.

Kortom: De gulden regel blijkt in de praktijk vooral te gelden voor wie men als vrienden of gelijken beschouwt, en wordt overigens vaak en vanzelfsprekend gebroken.

Maar het is een aardig overzichtje voor wie over mevrouw Verdonk - "regels zijn regels!" - wil nadenken, of over hoe met vreemdelingen om te gaan, of wie het vanzelfsprekend vindt dat "Onze Samenleving Verhardt", en dat graag en met trots mag roepen als hij een ander wil pijnigen.

In de laatste 25 eeuwen is er onder mensen over de vraag op basis van welke fundamentele regel men z'n omgang met andere mensen moet inrichten zéér soortgelijk gedacht - door allerlei mensen van allerlei rassen, religies, overtuigingen of filosofieën, en gewoonlijk zonder van elkaar te weten, kennelijk alleen gemotiveerd door een algemeen menselijk inzicht in wat menselijk is, of kan zijn.

En ja, er is naast de Gulden Regel ook wat ik de Bronzen Regel noem, die het een mens makkelijker maakt een sociaal succes te worden, in vrijwel alle omstandigheden. Het is een heel realistisch advies van de 18e-eeuwse Lord Chesterfield aan z'n zoon:

"If you want to be pleased, then please!".

Dit is waarachtig, menselijk, en een heel goede regel om carrière mee te maken, ongeacht bij wie of waarin. (En merk op dat Chesterfield adviseert hoe zelf beter te worden, terwijl de diverse auteurs van de gulden regel adviseerden hoe anderen te behandelen.)

Wie meer wil weten over goed en kwaad zou mijn commentaar bij idee 423 kunnen doornemen.

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail