Nederlog        

 

3 juli 2006

                                                                 

De toekomst van de krant

 

 

In mijn vorig stukje wierp ik de vraag op naar de toekomst van de krant, gegeven de vlucht en de mogelijkheden van het internet.

Er zijn al een paar eeuwen kranten (of wat daarop lijkt), maar in Nederland zijn er nu zo'n 130 jaar, namelijk sinds de afschaffing van het dagbladzegel, dat tot de afschaffing ervan de kranten zwaar belastte en feitelijk moeilijk of onmogelijk maakte in de sindsdien bestaande vorm, dagbladen zoals wij die kennen:

Door beroepsschrijvers gemaakte overzichten van wat er in stad, land en wereld gebeurde, gedacht wordt en gedaan is, dat dagelijks (of alle werkdagen) voor een klein bedrag te koop is; dat iedereen die kan lezen in staat stelt in korte tijd kennis te nemen van allerlei soorten nieuws; en dat bovendien ongecensureerd is door regering of kerk, en in beginsel gebaseerd is op ieder's recht z'n mening vrij te uiten zonder censuur vooraf.

Een veel gehuldigde misvatting hier, die ook in stand wordt gehouden door kranten, is trouwens dat "de" krant "objectief" of "onpartijdig" zou zijn. Dit is zelden of nooit het geval, en hoeft ook niet: De objectiviteit wordt niet zozeer gediend door "de" krant, als door het bestaan van meerdere kranten met verschillende uitgangspunten, zodat in ieder geval de meeste standpunten over een onderwerp te lezen zijn in een krant, voor wie dat wil, en ieder standpunt dat verkondigd wordt in een krant althans in beginsel kan worden tegensproken in een andere krant.

De essentiŽle punten die een publicatie tot "krant" maken zijn niet het drukprocedť of de papieren vorm, maar

  • de professionele redactie en schrijvers

  • de dagelijkse publikatie met mogelijkheid tot abonnement

  • het feit dat het overwegend geschreven informatie betreft

  • dat de krant niet gecensureerd wordt (anders dan door de eigen redactie) en

  • dat de krant niet tot een bepaald soort onderwerpen is beperkt

  • dat er meerdere kranten zijn, allen niet gecensureerd, mogelijk allen partijdig, maar allemaal vrij te schrijven wat de redactie voor juist of wenselijk houdt.

Het is belangrijk - voor wie goed bestuur wil, en goed geÔnformeerd wil zijn - dat kranten, of wat daarop lijkt, al bereikt het u via het internet en niet via de brievenbus of sigarenboer, blijven bestaan. Dit impliceert kennelijk dat er een voldoend grote groep publiek moet zijn die gewillig is de schrijvende  professionals die een krant maken financieel te onderhouden, namelijk door zich erop te abonneren.

Het internet, zoals dat nu bestaat, in de vorm van diverse miljarden sites die bevraagbaar zijn via zoekmachines, kan de rol van een krant niet overnemen, al kan het wel het middel zijn waarmee een krant verspreid wordt, omdat geen individu, hoe intelligent en hardwerkend ook, in staat is te doen wat een professionele redactie dagelijks doet, en geen van het internet geplukte verzameling individuele standpunten een gedeeld perspectief en gedeelde veronderstellingen hebben die een redactie wel heeft, en gebruikt om een krant samen te stellen.

Wat tegenwoordig wŤl een reŽle mogelijkheid is, is dat een groep individuen - die een perspectief en een stel uitgangspunten delen - zichzelf tot krant maakt, zeg op de manier van de wikipedia. Dit hoeven dan niet per se professionele journalisten te zijn, en ze hoeven niet in hetzelfde land te wonen of dezelfde taal te schrijven.

Maar er zullen kranten blijven bestaan - zus of zo, al dan niet op papier, al dan niet verspreid via het internet - zolang er voldoend grote groepen  publiek bestaan die gewillig zijn er voor te betalen, omdat ze geÔnteresseerd zijn die versie van het dagelijkse nieuws met dat  perspectief erop dagelijks te ontvangen.

Zoals de toestand tegenwoordig in Nederland is - ťťn van de rijkste landen ter wereld, met een bevolking die in meerderheid hoog opgeleid wordt beweerd te zijn door hun politieke voorgangers en bestuurders - is dit iets dat alleen een minderheid wil. De meerderheid acht zich voldoend goed geÔnformeerd door de infotainment - vermaaksnieuws, kermiskennis, debieleninfo - verspreid door de TV. 

 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail