Nederlog        

 

22 juni 2006

                                                                 

Ng meer Utrechtse praatjes

 

 

Ik heb al eens uitgelegd op deze plaats Waarom ik al 35 jaar niet gestemd heb. De korte samenvatting is: Omdat ik er een vies gevoel bij krijg, en overigens nooit een werkelijk intelligent Nederlands politicus hoorde, zag of las - en nee, lezer: "sluw", "handig", "brutaal", of "goedgebekt als een marktkoopman" zijn allemaal, in mijn woordenboek, gn synoniemen van "werkelijk intelligent".

Dit geldt dus ook Boris Dittrich, ondertussen ex-voorganger van D66, van wie ik tot gisteren weinig mr wist dan zijn vergane voorgangerschap voor die politieke club, zijn ex-rechterschap, zijn herenliefhebberij, en nog het e.e.a. dat mij niet of nauwelijks interesseert maar waaraan een regelmatig lezer van het NRC en een regelmatig luisteraar van "Met het oog op morgen" (ik heb geen TV, al 37 jaar) niet kan ontkomen.

Maar ik geef toe dat ik Boris niet voor bijzonder dom of onbeschaafd hield, as Dutch politicians go, omdat hij k wel eens dingen heeft gezegd die althans nige intelligentie suggereerden, en zijn gesproken Nederlands niet zo vreselijk is als dat van Balkenende, en trouwens ook omdat hij, als herenliefhebber, tenminste dat hysterisch-neurotische Albert Mol-toontje geheel niet heeft.

Dat was de stand tot gisteren van mijn Dittrichse kennis. Hoe een mens zich kan vergissen!

Gisteren namelijk, op zoek naar Multatuli-gerelateerd materiaal op het internet, werd ik, geheel onvoorbereid bovendien, overvallen door een heus literair stuk... nee, literaire ontboezemingen... nee, een opstel over literatuur... nee, literair bedoeld wervend kiezersproza ver literatuur van gezegde Boris, die u en mij wil doen delen in de vruchten van zijn zoeken naar beschaving en kennis, via dat onovertroffen genotsmiddel voor intelligente mensen dat "boek" heet.

Het begint zo, en is te vinden op http://www.borisdittrich.nl/Boeken, onder een wervende foto van het centrale deel van het gelaat van de politieke ex-voorganger:

Mijn favoriete boeken

Een boek is het stoffelijk overschot van een idee.
Er zouden minder slechte boeken worden geschreven als er meer goede zouden worden gelezen. Hieronder beschrijf ik kort een aantal boeken die ik heb gelezen. Je leert een karakter van iemand kennen door de boeken die hij leest. Lezen is mijn grote passie. ik ben het gelukkigst in een hoek met een boek ( vrij naar Thomas van Kempen).

Wel, wel ... "vrij naar Thomas van Kempen" hebben u en ik en iedereen die Nederlands kan lezen, of wat daar op lijkt, of voor versleten of uitgevent wordt, zomaar de kans gekregen van Boris om "een karakter van iemand [te leren] kennen door de boeken die hij leest".

En dat is - verbazing alom! - het karakter van Boris Dittrich, politiek (ex-) leider, (ex-)voorganger, (ex-)rechter ook. Ja, heus!  

Maar nu weet u nog niet waarom ik bij Boris, de literaire genieter en politicus, op de site terecht kwam. Wel, hierom: Het zojuist geciteerde fraais betreffende karakterkunde, mensenkennis, en literatuur wordt onmiddellijk gevolgd door deze alinea, die ik ook maar citeer in z'n gehele samenhangende fraaiheid en karakter-ontsluierende schoonheid:

Max Havelaar van Multatuli
Wat mij aanspreekt is de strijd voor rechtvaardigheid. Multatuli accepteert geen onrecht en verzet zich tegen het gezag boven hem. Hij slaagt niet in zijn missie, maar hij weet een vonk over te brengen die constant inspireert. De Max Havelaar is in vele lagen geschreven. Het begint in Amsterdam, waar Batavus Droogstoppel een manuscript in handen krijgt. De koffiemakelaar aan de Lauriergracht weet er niet goed raad mee. Het verhaal verplaatst zich naar Java, waar Max Havelaar het opneemt voor de inlandse bevolking en de corruptie en arrogantie van de (ook Nederlandse) autoriteiten bestrijdt. Bevlogen, maar ineffectief. Binnen dat verhaal is het klassiek geworden liefdesdrama van Saidhja en Adinda verweven. Berooid teruggekeerd struint Max Havelaar de Amsterdamse grachten af, waar hij zijn oude klasgenoot tegenkomt en het manuscript in handen duwt.

Drom kwam ik dus in aanraking met Boris' zo karaktervolle proza: Hij begint met Multatuli. Nu ken ik het werk van Multatuli enigszins, en ik mag bij gelegenheid graag een passage als de volgende citeren, uit "Specialiteiten":

Het kan niet te dikwyls herhaald worden dat zuiverheid van uitdrukkingen - ook vooral omdat daartoe veel arbeid vereischt wordt - 'n kenmerk is van moraliteit. Wie zich niet bekommert over de juistheid van z'n woord, geeft blyk van onverschilligheid voor de zuiverheid zyner denkbeelden, en neemt het dus niet zeer nauw in 't onderscheiden van goed en kwaad.

En dit is zo'n gelegenheid, lezer! Niet alleen het karakter van Boris, de man die heel zijn mens-zijn in allervolste glorie beleeft door "Lezen is mijn grote passie. ik ben het gelukkigst in een hoek met een boek", mogen wij leren kennen, we krijgen daarbij ook ampel materiaal voor het wegen van zijn moraliteit, de juistheid van z'n woord, de zuiverheid zyner denkbeelden en het Dittrichse vermogen tot 't onderscheiden van goed en kwaad.

Welaan dan!

Merk dan op, lezer, om te beginnen, dat de geciteerde eerste alinea van het Dittrichse prachtproza ver proza zulk fraais bevat als "verzet zich tegen het gezag boven hem", dus niet tegen het gezag naast, onder, voor of achter hem; dat er sprake is van - zo origineel, en alsof het een zendeling betreft - "zijn missie"; dat "hij weet een vonk over te brengen die constant inspireert", terwijl u toch ongetwijfeld verwachtte dat die overgebrachte "vonk" immer verveelt; merk op dat "Het verhaal verplaatst zich naar Java", zomaar plotseling bovendien, wat mij hl knap dunkt van een "verhaal"; bezie de zeer originele frase "de corruptie en arrogantie van de (ook Nederlandse) autoriteiten"; en overweeg Havelaar's gemeenzame "struinen" langs "de Amsterdamse grachten" - alsof het een heuse D66-voorman avant la lettre betreft.

Ik geef het maar aan, lezer, bij wijze van suggestie dat lezen weliswaar Boris' "grote passie" mag zijn, volgens hemzelf, maar dat, ondanks het zr vele lezen dat Boris in z'n leven deed, daar niets van blijkt in zijn beheersing van de Nederlandse taal.

Dat is zo erg niet lezer, voor een politicus? Of een rechter? Meent u? Ik citeerde Multatuli's "Specialiteiten" niet voor niets.

Daarbij: U heeft weliswaar alleen nog de inleiding en de eerste alinea van bijna 60 Kb van het Dittrichse literaire proza over de passie van zijn leven gelezen, maar u heeft het beste nu al gehad.

Het beste?! Ja, lezer, het bste.

Ik geef toe, u had verwacht hierna Boris' enthousiaste en minstens enigermate geleerde uiteenzetingen te kunnen lezen over schrijvers die allerlei intelligente mensen, waaronder politici en rechters, ooit genspireerd hebben, zoals Aeschylos, Sophocles, Plato, Aristoteles, de Bijbel, Lucretius, Dante, Machiavelli, Montaigne, Shakespeare, Cervantes, Descartes, Spinoza, Swift, Pope, Mandeville, Voltaire, Johnson, Boswell, Gibbon, Lichtenberg, Hazlitt, Mill, Tocqueville, Schopenhauer, Multatuli, Burckhardt, Nietzsche, Russell, Wittgenstein wat mij betreft .... maar nee: Een Dittrich leest dat alles niet.

Wat dan wel? Een Dittrich leest, afgezien van Multatuli, genien als ...

Isabel Allende ("In al haar boeken weet Allenda op sprookjesachtige wijze verhalen te vertellen die je kunt proeven en ruiken. Ze schildert met woorden." Dittrich dixit); Iris Murdoch ("Liefde en vriendschap zijn essentieel in haar werk evenals verraad en onverwerkt leed. Haar boeken lezen als thrillers."); Amos Oz ("Een kleine, tengere man. Oud en wijs. Ik herinner me hem gek genoeg als groot en sterk."); Jeroen Brouwers ("mooi geschreven, maar ik ergerde me aan de karakters. De hoofdpersoon is een mislukkeling. Ik kon hem wel door elkaar schudden."); John Grisham  ("Ik was nog maar net rechter, dus het zal eind jaren 80 geweest zijn. Sindsdien voel ik me verplicht elk nieuw boek van hem te lezen. Het zijn typische Amerikaanse legal thrillers. Veel advocaten en rechters figureren in de magere verhalen. Er zit weinig diepgang in."); Robert Anker ("De hoofdpersoon is een mislukte acteur die veel drinkt en vreselijk egocentrisch is. Hij laat zijn vrouw en hun baby zitten en stort zich in het ene avontuur na het andere. Zijn dochter blijkt na jaren aan de heroine verslaafd te zijn en de hoofdpersoon probeert haar er vanaf te brengen, wat niet lukt. Ondertussen wordt zijn toneelloopbaan beschreven. De schrijfstijl is mooi [..] Ik was blij dat ik het boek uit had. Ik vind het onbegrijpelijk dat Anker de literatuurprijs heeft gewonnen."); Chaja Polak ("Meeslepend geschreven, maar ik miste het uitdiepen van enkele van de karakters."); Leon de Winter ("Het verhaal eindigt ongeloofwaardig. Toch bewonder ik Leon de Winter om zijn fantasie en zijn heldere, pakkende schrijfstijl."); Alex Verburg ("Floris krijgt bijles van Olivier Santos, een man van in de twintig. Santos wordt verliefd op Floris en knoopt een seksuele relatie met hem aan. [..] In feite is in dit boek sprake van de beschrijving van een pedoseksuele relatie. Toch weet Verburg elk moralisme te vermijden. Dit boek verdient een groot lezerspubliek en Verburg een prijs."); David Leavitt ("Een aantal korte verhalen die me maar matig boeiden omdat de homoseksuele gerichtheid van de hoofdpersonen
centraal staat. Op een gegeven moment weet je het wel."); Nicci French ("De verhalen zijn spannend. Je wilt ze het liefst in een ruk uitlezen. Overigens is een minpunt dat het plot in de boeken vergezocht en onwaarschijnlijk is. Maar meeslepend zijn de boeken zeker. [..] De formule van het echtpaar Nicci French blijft werken, maar is voorspelbaar geworden. Toch is een nieuwe nicci French een goede manier om de vakantie te beginnen en de beslommeringen van het werk te vergeten."); Alice Sebold ("Een van de mooiste boeken die ik de laatste jaren gelezen heb. Het begint prachtig. Een jong meisje wordt vermoord en kijkt vanuit de hemel toe hoe het verder met haar familie gaat. Sebold beschrijft het verhaal geloofwaardig. De karakters in het boek zijn ontroerend. Het is een origineel gegeven. Ik zou het graag aan anderen kado geven. Lezen dit boek."); Philippe Beson ("Met hem heeft hij een heftige seksuele relatie. Zijn vriend wordt doodgeschoten en de hoofdpersoon trekt weg uit Parijs. Goed geschreven."); Linn Ullmann ("Origineel verhaal waarin wordt ontrafeld of de jonge vrouw van de dakrand is gevallen of geduwd door haar vriend. De hoofdpersonen zitten allen niet lekker in hun vel. Het is een droevige groep mensen die dit boek bevolkt."); DBC Pierre ("Jonge dropout staat centraal die aan de zelfkant van de samenleving leeft met een arme moeder. Door de gebeurtenissen worden de media geinteresseerd. Zij spelen een perverse rol in dit treurigstemmende milieu. Het boek irriteerde me tijdens het lezen.")

Nou ja - enzovoort, minus auteurs: "Ook de zin : liefde gaat niet alleen om bezit, maar ook om het afzien daarvan." alsof niet alles over iets of de afwezigheid ervan gaat; en "Het mysterie van een verdwenen zusje wordt in dit boek ontrafeld. Matig. Toen ik het boek in Seattle had uitgelezen, heb ik het aan een boekhandelaar kunnen verkopen voor een paar dollar. Beter verkocht dan meezeulen in mijn koffer en thuis in de boekenkast een plekje laten innemen." waaruit de waarachtige boekenliefhebber - "Lezen is mijn grote passie" - zich toont, "voor een paar dollar".

En dan zijn er nog, na al deze moderne buitenlandse thriller-auteurs, deze softe pedofiele herenpornograven, en al dit moderne journaille, de moderne Nederlandse bestseller-auteurs Kluun ("He boek gaat over zijn vrouw die borstkanker krijgt en doodgaat en hoe hij daar op reageert. De spanningen reageert de mannelijke hoofdpersoon Kluun af door flink veel vreemd te gaan. Bijzonder hoe dit boek me raakte. Rauw door de eerlijkheid. [..] Hij blijkt bij mij in de buurt te wonen en heeft me wel eens in het Vondelpark zien hardlopen. Absoluut geen spijt van deze impulsaankoop, zelfs wel een aanrader, vooral voor mensen die niet zo vaak een boek lezen.") en Wierenga ("Gehandicapte jongen in de hoofdrol. Mooi geschreven, oerhollands verhaal eigenlijk. Speelt in een klein dorpje aan de rivier, mooie en verstilde sfeer.").

Dat is het dan, wat betreft de belezenheid, de boekenliefde, de levenspassie, de schrijfstijl, de samenvattingen, de liefde voor ideen, de algemene ontwikkeling, de innerlijke beschaving, de culturele kennis, en de logica van Boris Dittrich, Nederlands politiek (ex-)leider, (ex-)voorganger, (ex-)rechter.

Over de vele schrijffouten en onzorgvuldigheden in boektitels ben ik maar heengestapt, als over zoveel anders: ik heb voornamelijk geciteerd, eerlijk en adekwaat bovendien (http://www.borisdittrich.nl/Boeken) om aan te tonen, voor wie hersens heeft, waarom ikzelf het buitengewoon moeilijk vind te begrijpen hoe het in 's heren naam mogelijk is dat deze "gymnasium a leerling" - zegt hij, tenminste - ooit geslaagd is voor z'n examen, op die school terecht kon komen en zichzelf voor intelligent genoeg kon houden miljoenen te leiden en mensen te berechten.

Maar ja - genivelleerd Nederonderwijs sinds meer dan 30 jaar, nietwaar....

Bij mij was de kleine Boris nooit verder gekomen dan het vmbo, en met zijn "opstel" - als ik het zo mag noemen - over wat hij "mijn grote passie" noemt zou iemand in mijn tijd nog zo van de HBS of het gymnasium verwijderd zijn, als evident te dom voor behoorlijk voorbereidend, laat staan cht, wetenschappelijk onderwijs.

Tenslotte, over de vraag waarom ik zoveel citeerde van het Dittrichse gruwelproza:

Eigenlijk, lezer, was ik van plan geweest Boris de denker, Dittrich de schrijver, rechter en politieke voorganger, eens grondig satirisch onder handen te nemen, maar ik heb dit plan opgegeven vanwege plaatsvervangende schaamte n ongeloof die schaamte te kunnen verduidelijken aan mr dan een heel kleine groep van de nu levende Nederlanders.

In een land waar een voormalig politiek leider, een rechter, en een universitair afgestudeerd iemand, z schrijft, en dt las, n het bovendien allemaal opvoert met de pretentie dat

Er zouden minder slechte boeken worden geschreven als er meer goede zouden worden gelezen. Hieronder beschrijf ik kort een aantal boeken die ik heb gelezen. Je leert een karakter van iemand kennen door de boeken die hij leest. Lezen is mijn grote passie.

is er vrijwel geen kans iemand te overtuigen die niet op eigen kracht uit dit leeghoofdige, pretentieuze gruwelproza op kan maken dat waar bij enkelen hersens zitten zich bij Dittrich alleen - Multatuli! - "'wind en 'n engelsche notting!" verschuilt. Oordeel zelf, lezer: http://www.borisdittrich.nl/Boeken

Afsluitend, in het kader van "Je leert een karakter van iemand kennen door de boeken die hij leest":

Dittrich is een domme windbuil met een algemene ontwikkeling en taalvaardigheid die 40 jaar geleden niet goed genoeg zouden zijn geweest voor de ULO-school, maar die tegenwoordig toegang geven tot de rechterlijke macht en de politieke top.

 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail