Nederlog        

 

14 februari 2006

                                                                 

"Gevaarlijke ideeŽn - 12"

 

 

Ik ben aangeland bij het laatste van de  zogeheten "gevaarlijke ideeŽn"  aangedragen op de website Edge.  Deze keer is dat het bestand http://www.edge.org/q2006/q06_12.html. Ik selecteerde er ťťn van:

12.1. Buss - Het kwaad is menselijk en normaal

David Buss is een psycholoog verbonden aan de Universiteit van Texas. Zijn "gevaarlijke idee" is dat het kwade in de mens heel normaal is:

When most people think of torturers, stalkers, robbers, rapists, and murderers, they imagine crazed drooling monsters with maniacal Charles Manson-like eyes. The calm normal-looking image starring back at you from the bathroom mirror reflects a truer representation. The dangerous idea is that all of us contain within our large brains adaptations whose functions are to commit despicable atrocities against our fellow humans ó atrocities most would label evil.

Dit is natuurlijk ook een christelijk en vooral calvinistisch idee: Dat in ieder geval sinds de zondeval de mens geneigd is tot alle kwaads en in staat is tot weinig goeds. Er is behoorlijk wat vůůr te zeggen, maar met diverse aanpassingen.

In de eerste plaats: Het kwaad wat de overgrote meerderheid van de mensheid deed en doet wordt gewoonlijk als goed ervaren, namelijk door goed en kwaad te relativeren niet aan wat een mens kan weten dat een willekeurig ander mens pijnigt of schaadt maar door het te relativeren aan Onze Groep. Goed is dan wat Onze Groep en Onze Leiders dient, ook en soms vooral als dit bestaat in mensen die niet van Onze Groep zijn kwaad te doen; en kwaad is dan dat niet-leden van Onze Groep leden van Onze Groep pijn of schade toebrengen.

Buss ziet dat ook, maar in iets minder algemene termen:

Many view killing a member of one's in-group, for example, to be evil, but take a different view of killing those in the out-group. Some people point to the biblical commandment "thou shalt not kill" as an absolute. Closer biblical inspection reveals that this injunction applied only to murder within one's group.

En hij geeft een fraai citaat van Genghis Khan (1167-1227):

"The greatest pleasure is to vanquish your enemies, to chase them before you, to rob them of their wealth, to see their near and dear bathed in tears, to ride their horses and sleep on the bellies of their wives and daughters."

Het is de moeite waard op te merken dat dit opmerkelijk dicht in de buurt ligt van de gevoelens van de oude Grieken in tijden van oorlog (zie de Ilias), en in wat in de Bijbel, en dan vooral het Oude Testament, te lezen valt op nogal wat plaatsen wanneer het moorden en plunderen "God's wil" zou zijn.

Buss besluit met

The danger comes from people who refuse to recognize that there are dark sides of human nature that cannot be wished away by attributing them to the modern ills of culture, poverty, pathology, or exposure to media violence. The danger comes from failing to gaze into the mirror and come to grips the capacity for evil in all of us.

Ik ben het daar gekwalificeerd mee eens, namelijk met de bovenstaande kwalificaties: Dat het kwaad gewoonlijk relativistisch wordt geherdefinieerd als goed, eenvoudig omdat het Ons belang lijkt te dienen. Zie ook een toepasselijk Orwell-citaat dat ik eerder behandelde.

 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail