Nederlog        

 

13 februari 2006

                                                                 

"Gevaarlijke ideeŽn - 10"

 

 

Nog meer zogeheten "gevaarlijke ideeŽn"  aangedragen op de website The Edge.  Deze keer is dat http://www.edge.org/q2006/q06_10.html. Ik selecteerde er drie van:

10.1. Bharuca - Onderwijs werkt niet
10.2. Garreau - Radikale evolutie
10.3. Humphrey - Russell's skeptisch criterium

10.1. Bharuca - Onderwijs werkt niet

Jamished Bharuca is een professor psychologie aan de Tufts University. Zijn "gevaarlijke idee" is dat onderwijs niet werkt:

Education as we know it does not accomplish what we believe it does

The more we discover about cognition and the brain, the more we will realize that education as we know it does not accomplish what we believe it does.

It is not my purpose to echo familiar critiques of our schools. My concerns are of a different nature and apply to the full spectrum of education, including our institutions of higher education (..)

Bharuca argumenteert een tijd door, maar niet bijzonder helder of overtuigend. Toch is er veel voor te zeggen dat zowel scholen als universiteiten bijzonder ineffectieve tijdverslindende methoden zijn om het relatief weinige dat ze onderwijzen bij te brengen aan de meerderheid van de onderwezenen, op een dusdanige wijze dat die meerderheid dat effectief kan aantonen in een eerlijk vergelijkend examen.

Dat laatste is weer nodig om te zorgen dat de maatschappij inderdaad feitelijk gekwalificeerde mensen krijgt op belangrijke en goedbetalende posities: Wie een arts nodig denkt te hebben denkt een bekwaam arts nodig te hebben, en niet iemand wiens medische kennis opgebouwd is uit 1/3e piskijkerij, 1/3e astrologie en 1/3e spiritualiteit.

Hoe het zij: Er is in ieder geval ruimte, zeker met het internet, om de gewone scholen en universiteiten overwegend af te schaffen of te vervangen door centrale examinerings-instituten, waar iedereen heen kan die wil aantonen dat hij een bepaald examen af kan leggen; waar alleen het succesvol afgelegd hebben van ťťn of meer relevante examens iemand kwalificeert voor een bepaald beroep; maar waar iedereen de kennis, vaardigheden en tijd nodig deze te verwerven zelfstandig mag opbrengen, eventueel met subsidie of lening, want de maatschappij - alle mensen - heeft groot belang bij zoveel mogelijk zo goed mogelijk onderwezen intellectueel talent.

10.2. Garreau - Radical evolution

Joel Garreau is Cultural Revolution Correspondent (?) van de Washington Post. Zijn "gevaarlijke idee" is dat de mensheid een nieuwe lijn van radicale evolutie zijn begonnen:

(..)we are at a turning point in history. For the first time, our technologies are not so much aimed outward at modifying our environment in the fashion of fire, clothes, agriculture, cities and space travel. Instead, they are increasingly aimed inward at modifying our minds, memories, metabolisms, personalities and progeny. If we can do all that, then we are entering an era of engineered evolution ó radical evolution, if you will ó in which we take control of what it will mean to be human.

This is not some distant, science-fiction future. This is happening right now, in our generation(..)

Dat lijkt me waar, maar "we" en "our generation" zijn nogal onnauwkeurig. Hoe het zij: Het begint mogelijk te worden niet alleen de menselijke omgeving te veranderen en aan te passen aan menselijke wensen, maar datzelfde met mensen te doen, hetzij door biochemie, hetzij door eugenetica, hetzij door aanvullingen aan het lichaam, zoals extra geheugen of extra rekenkracht.

De gevolgen daarvan lijken me nogal onvoorspelbaar en onberekenbaar (zie: "De onvoorspelbaarheid van de geschiedenis"), behalve dat ze ingrijpend zullen zijn.

10.3. Humphrey - Russell's skeptisch criterium

Nicholas Humphrey is een psycholoog verbonden aan de London School of Economics. Zijn korte stukje, grotendeels citaat bovendien, verdient in z'n geheel geciteerd te worden:

It is undesirable to believe in a proposition when there is no ground whatever for supposing it true

Bertrand Russell's idea, put forward 80 years ago, is about as dangerous as they come. I don't think I can better it: "I wish to propose for the reader's favourable consideration a doctrine which may, I fear, appear wildly paradoxical and subversive. The doctrine in question is this: that it is undesirable to believe in a proposition when there is no ground whatever for supposing it true." (The opening lines of his Sceptical essays).

Dat is natuurlijk het fundament van het wetenschappelijk denken en van rationaliteit, en het voornaamste middel om de menselijke zwakte voor wensdenkerij te bestrijden.

Het is overigens niet alleen of primair Russell's idee, en is eerder beter en duidelijker  en zonder ironie verwoord door Hume en Clifford:

A wise man proportions his belief to the evidence.  (Hume - zie: An Enquiry Concerning Human Understanding)

It is wrong always, everywhere, and for anyone, to believe anything upon insufficient evidence". (Clifford - zie ""The Ethics of Belief""

Laat ik hier zelf een enigermate "gevaarlijk idee" aan vastknopen:

In iedere enigermate grote ongeselecteerde menselijke groep is het percentage mensen die zowel gewillig als in staat zijn om de mate van hun geloof proportioneel te houden met de hoeveelheid evidentie die ze hebben aanzienlijk kleiner dan 1/2. Zie nu verder wat ik eerder schreef over democratie en bureaucratie.

 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail