Nederlog        

 

12 februari 2006

                                                                 

Multatuli tegen de Taalunie

 

 

Wie mijn site vaker leest weet waarschijnlijk dat ik een zwak heb voor Multatuli en zijn Ideën - tot nu: bundels 1 t/m 5 - op mijn site heb staan met mijn commentaren.

En gisteren heb ik mij uitgelaten over Nederlandse spellingshervormingen. Het doet me dus enig plezier de lezer een stukje uit Multatuli's idee 1062 te citeren, over Nederlandse spellingshervormers uit de 19e eeuw even "ideëloos" en pedant als hun moderne pendanten:

- Zulke menschen stichten veel kwaad. Ze lokken de aandacht van de hoofdzaken af, om die te vestigen op allerlei gekheid. Wie precies weet wat mannelyk of vrouwelyk is, en waar-i 'n onnoodige letter meer of min mag gebruiken, gaat voor bekwaam, geleerd en bruikbaar door, en kan alle andere bekwaamheid missen. Zoo schryven ze nu ‘zoo’ en ‘oogen’ met twee o's, naar ik hoor. Straks verandert dit weer. Dan komen er weer nieuwe professers die hun leven gewyd hebben aan de ontdekking dat er twee o's zyn in ‘vrolykheid’ en maar één in ‘drogen’...

- Hé, oom! riepen de kinderen, met 'n verbazing die het tegenwoordig geslacht verbazen zal.

- Geloof me jongens, ze zyn er gek genoeg toe! Hm... gek? Als men op zoo'n goedkoope manier aan den kost komen kan! Gek zyn de menschen die zich laten bedotten door zulke kwakzalvers. Tegen dien tyd zullen dan ook de reizen van onze ouwe zeeluî weer vertaald moeten worden in nog nieuwer spelling, die dàn de ware echte alleen-zaligmakende wezen zal. Op die wyze wordt er nooit iets klassiek.

Dat is precies waar al die spellingshervormingen op uit draaien: Een Nederlands dat alleen foutloos gespeld kan worden door afgestudeerde Nederlandse letterkundigen, en een Nederlands van vroeger tijden dat niet behoorlijk meer gelezen kan worden door moderne generaties omdat het Nederlands ondertussen dusdanig veranderd is door spellingshervormende letterkundige kwakzalvers dat het een andere taal lijkt.

Spellingshervormingen moeten logisch zijn; ingewikkelde zaken vereenvoudigen; en overigens zeldzaam zijn, zodat de taal behouden blijft of vereenvoudigd wordt.

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail