Nederlog        

 

11 februari 2006

                                                                 

"Gevaarlijke ideen - 7"

 

 

Meer zogeheten "gevaarlijke ideen" aangedragen op de website The Edge. De ideen die ik behandel staan allemaal in n bestand op de site van The Edge. Deze keer is dat http://www.edge.org/q2006/q06_7.html.

Hier zijn mijn selecties met interne links uit dit zesde bestand van een reeks van twaalf:

7.1. Harris - De wetenschap moet de religie vernietigen
7.2. Steinhardt - Er was tijd vr de Big Bang
7.3. Halpern - Het kiezen van het geslacht etc. van z'n kinderen

7.1. Harris - De wetenschap moet de religie vernietigen

Sam Harris is een student (kennelijk bezig met een promotie) neuroscience. Hij heeft een idee dat velen met religieuze overtuigingen als zeer gevaarlijk zullen beschouwen:

Science Must Destroy Religion

Most people believe that the Creator of the universe wrote (or dictated) one of their books. Unfortunately, there are many books that pretend to divine authorship, and each makes incompatible claims about how we all must live. Despite the ecumenical efforts of many well-intentioned people, these irreconcilable religious commitments still inspire an appalling amount of human conflict.

In response to this situation, most sensible people advocate something called "religious tolerance." While religious tolerance is surely better than religious war, tolerance is not without its liabilities.
(...)
Science, in the broadest sense, includes all reasonable claims to knowledge about ourselves and the world. If there were good reasons to believe that Jesus was born of a virgin, or that Muhammad flew to heaven on a winged horse, these beliefs would necessarily form part of our rational description of the universe. Faith is nothing more than the license that religious people give one another to believe such propositions when reasons fail. The difference between science and religion is the difference between a willingness to dispassionately consider new evidence and new arguments, and a passionate unwillingness to do so. The distinction could not be more obvious, or more consequential, and yet it is everywhere elided, even in the ivory tower.

Religion is fast growing incompatible with the emergence of a global, civil society. Religious faith faith that there is a God who cares what name he is called, that one of our books is infallible, that Jesus is coming back to earth to judge the living and the dead, that Muslim martyrs go straight to Paradise, etc. is on the wrong side of an escalating war of ideas.

So far so good, maar dan komt Harris aandragen met zijn oplossing:

To win this war of ideas, scientists and other rational people will need to find new ways of talking about ethics and spiritual experience.

Kortom, kennelijk: De wetenschap moet wat vertoon en poses van de religie overnemen; rituelen invoeren; en over normen en waarden spreken ongeveer zoals een dominee of priester dat doet.

Ik zie niet waarom, en ook niet welk goed dat zou doen, maar ik zou graag meer mensen met een wetenschappelijk wereldbeeld zien, en minder religieus fanatisme. Hoe dat te bereiken? Ik zie het alleen door beter onderwijs ontstaan, inclusief wat mogelijk is via het internet, en door de claims van religies en van religieuze fanaten tegen te spreken: Het is wensdenkerij zonder evidentie, in tegenspraak met wetenschap, en gewoonlijk zeer veel minder moreel voortreffelijk dan de gelovers erin anderen willen doen geloven.

Religie mg, maar het is eigenlijk vooral iets dat men n z'n dood behoort te overdenken en te doen, en eigenlijk tot dan behoort te bewaren, omdat men er dan, volgens veel heilige boeken, oneindig lang tijd en gelegenheid voor heeft, en eindelijk de oplossingen van zeer veel raadsels vernomen heeft - als er tenminste leven na de dood is.

7.2. Steinhardt - Er was tijd vr de Big Bang

Paul Steinhardt is Albert Einstein professor of physics aan de Princeton University. Zijn "gevaarlijke idee" heeft te maken met de huidige stand van de natuurkunde:

For decades, the commonly held view among scientists has been that space and time first emerged about fourteen billion years ago in a big bang. According to this picture, the cosmos transformed from a nearly uniform gas of elementary particles to its current complex hierarchy of structure, ranging from quarks to galaxy superclusters, through an evolutionary process governed by simple, universal physical laws. In the past few years, though, confidence in this point of view has been shaken as physicists have discovered finely tuned features of our universe that seem to defy natural explanation.
(...)
My own "dangerous" idea is more optimistic but precarious because it bucks the current trends in cosmological thinking. I believe that the finely tuned features may be naturally explained by supposing that our universe is much older than we have imagined. With more time, a new possibility emerges.
(...)
(..) recently, some cosmologists have been exploring the possibility that the universe is exponentially older. In this picture, the evolution of the universe is cyclic. The Big Bang is not the beginning of space and time but, rather, a sudden creation of hot matter and radiation that marks the transition from one period of expansion and cooling to the next cycle of evolution. Each cycle might last a trillion years, say. Fourteen billion years marks the time since the last infusion of matter and radiation, but this is brief compared to the total age of the universe. Each cycle lasts about a trillion years and the number of cycles in the past may have been ten to the googol power or more!

Mij lijkt dit plausibel, al komt dat niet vanwege mijn competentie in natuurkunde maar omdat ik het Big Bang verhaal altijd een beetje een vreemd kwasi-religieus begin van het universum heb gevonden.

En hoewel mijn natuurkundige competentie gering is weet ik wel dat er gn behoorlijke reden is om aan te nemen dat de natuurkunde van tegenwoordig het laatste woord zal blijken, of bijna compleet, en dat er feitelijk nog veel valt uit te vinden en ontdekken. Dat is een andere reden om die Big Bang theorie niet bijzonder serieus te nemen.

7.3. Halpern - Het kiezen van het geslacht etc. van z'n kinderen

Diane F. Halpern is professor psychologie aan het Claremont McKenna College. Zij heeft het over een werkelijk gevaarlijk idee:

For an idea to be truly dangerous, it needs to have a strong and near universal appeal. The idea of being able to choose the sex of one's own baby is just such an idea.

Het resulaat van de mogelijkheid het geslacht van z'n eigen kinderen te kunnen kiezen zal hoogstwaarschijnlijk tot veel meer jongens dan meisjes leiden, en dus tot veel meer mannen dan vrouwen, en dus tot problemen in de menselijke relaties.

Daarbij, zoals Halpern's "etc." aangeeft is te verwachten dat er binnen korte tijd veel meer andere mogelijkheden zullen zijn, in beginsel: Muzikale kinderen, geniale kinderen, of supermensen in enigerlei opzicht die binnen de mogelijkheden van de toekomstige medische en biochemische wetenschappen ligt.

Ze merkt zelf terecht op dat:

Perhaps the only ideas more dangerous that of choosing the sex of one's child would be trying to stop medical science from making advances that allow such choices or allowing the government to control the choices we can make as citizens.

Dat is zo: De keus is feitelijk tussen doorgaan met wetenschap of ermee stoppen. En het probleem met alle wetenschap is dat wat een mens kan gebruiken een mens kan misbruiken - en dat inzake de mogelijkheden tot het bepalen van het geslacht, de talenten of het uiterlijk van de eigen kinderen, of de mogelijkheden van eugenetica, die binnenkort in beginsel gerealiseerd zullen gaan worden ("ik wil een Britney Spears, maar wel met het muzikaal genie van Mozart, en met Einstein's hersens") bijzonder groot zijn.

Ikzelf geloof dat de kans aanzienlijk is dat de lite van de samenleving waar die kennis voorhanden is deze voor zichzelf en het eigen nageslacht zal reserveren, ongeveer zoals tegenwoordig cosmetische chirurgie effectief gelimiteerd is, vrijwel overal, tot dames en heren uit de bestbetaalde standen. (Zie ook Huxley's "Brave New World")

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail