Nederlog        

 

31 januari 2006

                                                                 

Het dagelijks leven in het oude Rome

 

 

Ik lees tegenwoordig - en, schat ik, de laatste 15 jaar - méér geschiedenis dan vroeger. Twee redenen daarvoor zijn de boeken van Thucydides en Burckhardt, die de lezer om tal van redenen zou moeten willen lezen. Ik noem er een paar: Geschiedkundige kennis, mensenkenns, beschaving, eersteklas literatuur. Hoe het zij: Ik las ze ooit, en was voorgoed verslingerd aan echte geschiedenis - die net als echte wetenschap veel zeldzamer is dan wat er voor uitgegeven wordt, maar die wel degelijk bestaat.

Niet alleen las ik alles van Burckhardt en Thucydides, allebei herhaaldelijk bovendien, maar ook Tacitus, Suetonius, Livius onder de Romeinen en Herodotus onder de Grieken zijn mij geheel niet vreemd, en behoren tot mijn favoriete literatuur, net als Gibbon's "The Decline and Fall of the Roman Empire".

Over de laatste fraaie verhandeling kom ik ongetwijfeld nog wel eens te schrijven, maar dit stukje betreft iets anders, namelijk het dagelijks leven in het oude Rome.

Wie nu over de Romeinen leest vindt veel om zich over te verbazen, nogal wat vreemds, en ook veel dat heel bekend klinkt, maar zal het, bijvoorbeeld in de teksten van Tacitus of Suetonius, niet makkelijk vinden een enigermate helder en samenhangend beeld te krijgen van hoe het in het alledaagse Rome waarin deze schrijvers leefden feitelijk toeging, van dag tot dag. Hoe woonden ze, kleedden ze zich, aten ze, kookten ze, werkten ze, trouwden ze, amuseerden ze zich - bijvoorbeeld - nu feitelijk? 

Pas vond ik een werkelijk uitstekende inleiding tot het dagelijks leven van de Romeinen. Ik geef de schrijver en editie die ik las: Jérôme Carcopino: "Daily Life in Ancient Rome".

De editie die ik heb is in Peregrine Books uit 1975 en is een vertaling uit het Frans die van 1941 dateert.

Het boek kan niet àlle intelligente vragen die een mens kan bedenken over het alledaagse leven van alledaagse Romeinen in ca. de 2e eeuw na Chr. beantwoorden, maar het geeft wel zinnige antwoorden op zeer vele dergelijke vragen, en in zo'n 300 paginaas, helder en ordelijk uiteengezet, en vrijwel voortdurend zeer leesbaar.

Ik vond het heel leerzaam en verhelderend, en ben noch was naïef over het behandelde onderwerp. Maar dit is weer eens zo'n boek dat ik graag 40 jaar eerder had gelezen, en dat iedere gymnasiast (met enige hersens en onafhankelijkheid - en dat moet je er in de huidige zwaar  genivelleerde tijden uitdrukkelijk bijzeggen) zou moeten lezen, gewoon voor beter begrip en meer waardering.
 

Maarten Maartensz

 

        home - index - top - mail